آزمون درس اجتماعی متوسطه اول تمامی فصول

دانلود (۱)سلام
دوست گرامی جهت شرکت در امتحان انلاین ابتدا باید یکبار در سایت ثبت نام کنید تا کلیه امتحان ها به صورت رایگان در اختیار شما قرار می گیرد
فقط چند نکته
نام کاربری شما باید متعارف باشد
هر کاربر فقط با یک نام کاربری حق ثبت نام دارد(از روی ای پی همه اکانت ها تکراری حذف می شود)
ایمیل خود را وارد کنید تا در صورت فراموش کردن بتوانید باز یابی کنید در صورت مشکل با ایمیلshamskea@yahoo.comدر تماس باشید
دانلود

– اجتماعی هشتم (۴)
اجتماعی هشتم فصل ۱
ازمون فصل دو کلاس هشتم
آزمون اجتماعی کلاس هشتم از درس ۱تا ۶کلیه کلاس ها
اجتماعی هشتم فصل سوم
– اجتماعی هفتم (۳)
فصل اول اجتماعی هفتم
فصل دوم اجتماعی هفتم
فصل سوم اجتماعی هفتم
– اجتماعی نهم (۳)
آزمون فصل۳ اجتماعی پایه نهم
آزمون فصل ۱ اجتماعی پایه نهم
آزمون فصل۲ اجتماعی پایه نهم

سوالات متن درس به درس مطالعات پایه هفتــــــــــــــم با پاســـــــــــــخ

سوالات متن درس به درس مطالعات
پایه هفتــــــــــــــم با پاســـــــــــــخ

سوالات درس ۱

۱- خداوند با آفرینش انسان، حقوقی به او اعطا کرده است منظور از این حقوق چیست ؟
منظور از حق چیزهایی است که یک انسان به دلیل مقام انسانی اش ، شایستگی
داشتن آنها را دارد. انسان ها از ابتدای خلقت و تولد دارای حقوق طبیعی٭ می شوند

۲- چند مورد از حقوقی را که انسانها از آن برخوردارند را بنویسید؟
برای مثال همۀ انسان ها حق حیات یا زندگی دارند که مهم ترین حق آنها است
آنها حق دارند از نعمت های الهی برخوردار شوند برای تأمین نیازهای خود کار
وتلاش کنند،
ازدواج کنند و تشکیل خانواده بدهند، یاد بگیرند راه زندگی خود را انتخاب کنند
انسان ها حق دارند آزاد باشند؛ یعنی برده و بنده انسان های دیگر نباشند
زیراخداوند آنها راآزاد آفریده است.

۳- آیا کسی می تواند به تنهایی زندگی کند؟چرا ؟
ما در محله یا شهر و روستا برای رفع نیاز های مادی و معنوی٭ خود از دیگرانکمک
می گیریم ما از ابتدای تولد با مادر و پدر و برادر و خواهر و خویشان ارتباطبرقرار می کنیم سپس به مدرسه می رویم و آنجا نیز هر روز با معلمان وهمکلاسی هایمان ارتباط داریم.
وقتی بزرگ تر می شویم، ازدواج می کنیم،صاحب فرزند می شویم،
با همسر و فرزندان زندگی می کنیم .

۴- در چه صورت افراد حقوقی بر مبنای قوانین یک کشورمی توانند داشته باشند.
در صورتی که تبعهٔ آن کشور باشند.

۵- نمونه هایی از حقوق خود در خانه را بنویسید
هر فرد حق دارد نام و نام خانوادگی وشناسنامه داشته باشد.
فرزندان حق دارند از محبت و توجه پدر و مادر برخوردار باشند.
همه حق دارند با سواد شوند و تحصیل کنند و استعدادهای خود را شکوفا کنند.
همۀ افراد حق دارند غذا، لباس و مسکن مناسب داشته باشند.
هیچ کس حق ندارد دیگری را مسخره کند یا به او صدمه بزند.

۶- نمونه هایی از حقوق خود در مدرسه را بنویسید
هر دانش آموزی حق دارد در مدرسه به او به اندازۀ سایردانش آموزان توجّه کنندو
مسئولان یا معلمان مدرسه در این باره تبعیضی بین او و دیگران قائل نشوند
هردانش آموزی حق دارد نظرش را دربارۀ مشکلات درسی یاروش های آموزشی در مدرسه، مؤدبانه و محترمانه بیان کند
هیچکس نباید در مدرسه مورد تمسخر یا تنبیه بدنی قرار بگیرد

۷- نمونه هایی از حقوق خود در محیط زندگی و کشور را بنویسید
هر فرد حق دارد در محیطی سالم، تمیز و پاک زندگی کند.
هر فرد حق دارد از خدمات مناسب پزشکی و بهداشتی استفاده کند.
همه حق دارند در کوچه و خیابان امنیت داشته باشند

سوالات درس ۲
۱- حقوق متقابل چیست؟
حقوقی است که ما در روابطی که با دیگران برقرار می کنیم دارای آن حقوق می شویم.

۲- چرا حقو مسئولیت به منزلهٔ دو کفه ترازو هستند که بایدتعادل آنها
حفظ شود با مثال توضیح دهید.
برای مثال کودکان حق دارند در خانواده از محبت و مراقبت و خوراک و پوشاک مناسب بهره مند شوند و این امر برای پدر و مادر مسئولیت وتکلیفی ایجاد می کند تااز کودکان مراقبت کنند و تلاش کنند تا وسایل زندگی آنها را مهیا کنند.
از طرف دیگر آنها نیز با این کارها برگردن
فرزندان خود حق می یابند و فرزندان نیز وظیفه و مسئولیت دارند که به والدین خوداحترام بگذارند و از آنها اطاعت کنند.
پس همان طور که ما حقوقی داریم، مسئول هم هستیم.

۳- مسئولیت یعنی چه ؟ مسئولیت یعنی وظایفی که هر یک از ما به عهده داریمو انتظار
می رود آنها را انجام دهیم.
وقتی فردی وظایف و تکالیف خود را خوب انجام می دهد می گویند او فردمسئولی است.

۴- آیا ممکن است کسی مسئولیتی نداشته باشد ؟
افراد در نقش های مختلف، مسئولیت های مختلف دارند. اگر چه ممکن است بعضی افراد مسئولیت های بیشتر یا مهم تری داشته باشند اما هیچ فردی نیست که مسئولیتی نداشته باشد.

۵- من در برابر چه چیز و چه کسانی مسئول هستم؟
من در نزد خداوند مسئول هستم.
من نسبت به خودم مسئول هستم.
من نسبت به دیگران مسئول هستم.
من نسبت به محیط زندگی خود و عالم آفرینش مسئول هستم.

۶- شما نسبت به اعضای خانواده چه مسئولیتی دارید؟
– من در کار های خانه با پدر و مادرم همکاری می کنم
-. وظایف شخصی خودم را بردوش دیگران نمی گذارم.
– از پدر و مادرم اطاعت می کنم و به نصیحت هایشان گوش می دهم؛
چون آنها خوشبختی مرا می خواهند.
– من به خواهران و برادرانم کمک و از آنها مراقبت می نمایم.
– می دانم باید به اعضای خانواده ام احترام بگذارم
– و هرگز نباید با پدر و مادر با تندی و گستاخی صحبت کنم.
– از هر تصمیم یا کاری که باعث ناراحتی آنها می شود خودداری می کنم.

۷- شما نسبت به معلمان وهمکلاسی های خود چه مسئولیتی دارید؟
– مقررات و نظم کلاس و مدرسه را رعایت می کنم.
– در مدرسه همه تلاش می کنند تا من بیاموزم و پیشرفت کنم
.- با معلمان و دیگر مسئولان مدرسه با ادب و احترام برخورد می کنم.
– به توصیه های معلم گوش می کنم و سعی می کنم درس ها را خوب یادبگیرم
– و تکالیفم را به موقع انجام دهم. با هم کلاسی هایم مهربان هستم و به آنهاکمک می کنم.
– از اموال عمومی مدرسه که متعلق به همه است محافظت می کنم.

۸- شما نسبت به اعضای جامعه چه مسئولیتی دارید؟
– در محل زندگی ام طوری رفتار می کنم که همسایگان آزرده نشوند.
– برای حفظ امنیت با اهالی محل و مسئولان همکاری می کنم.
– من در برابر خون شهیدانی که برای انقلاب اسلامی و دفاع از میهن جاندادند
مسئول هستم .
– من وظیفه دارم به همراه هم وطنانم برای پیشرفت و آبادانی کشورم تلاشکنم.
– وظیفه دارم از وحدت و استقلال میهن دفاع کنم.
– من علاوه بر کشورم در برابر مسلمانان جهان )امت اسلامی ( مسئولهستم.

۹- مسئولیت شما نسبت به محیط زندگی خود چیست؟
– بهداشت و پاکیزگی را در محیط زندگی ام حفظ کنم؛
– به محیط زیست آسیب نرسانم
– نظم طبیعت را برهم نزنم.

۱۰- ما نسبت به خودمان چه مسئولیتی داریم؟
من با خوردن غذای مناسب و پرهیز از غذاها یا مواد مضر، رعایت بهداشت ونظافت، خوابکافی و ورزش از بدنم مراقبت می کنم
. من از بدن خودم در مقابل موقعیت های خطرناک مثل ترقه بازی، عبور از خیابان و جاده با بی احتیاطی و نظایر آن محافظت می کنم.
من باید تلاش کنم استعدادهای خودم را بشناسم و آنها را شکوفا کنم.
من تلاش می کنم با زبانم دروغ نگویم یا غیبت نکنم. با دست و پایم کار خطا یا گناه انجام ندهم و مراقب اعمال و رفتار خود باشم.
۱۱- مانسبتبهخداوندکه از اعمال و رفتار ما و از آنچه در قلب و فکر
مامی گذرد آگاه است چه مسئولیت و وظایفی داریم؟
– وظیفهٔ من این است که خداوند را عبادت کنم، شکرگزار نعمت هایش باشم
– از دستورات او که برای سعادت و خوشبختی من است پیروی کنم.
– از نعمت ها استفاده صحیح می کنم
– قدر نعمت ها را می دانم و آنها را هدر نمی دهم

سوالات درس ۳

۱- چه زمانی ما نسبت به یکدیگر حقوقی پیدا می کنیم؟
با ورود به اجتماع، روابط اجتماعی میان ما و دیگران برقرار می شود و نسبت بهیکدیگر حقوقی پیدا می کنیم.

۲- آیا ما می توانیم دراستفاده از حقوق خود آزادی مطلق داشته باشیم ؟
هیچ یک از ما در استفاده از حقوق خود، آزادی مطلق و بی قید و شرط نداریم؛ بلکهتا آنجا می توانیم حق خود را اعمال کنیم که
مغایر٭ قانون نباشد. برای مثال نمی توانیمدر استفاده از حقوق
خود قوانین الهی را نادیده بگیریم یا نمی توانیم با اعمال حق خود سبب
خسارت وزیان دیگران شویم.

۳- مهمترین علت بوجود آمدن مقررات وقوانین در جامعه چیست؟
برقراری نظم و حفظ حقوق افراد

۴- به طورکلی قانون و مقررات به چند دلیل بوجود آمده است؟
الف- حفظ حقوق افراد ب- برقراری نظم و امنیت

۵- عدم رعایت قوانین و مقررات در جامعه سبب چه چیزی می شود؟
علاوه بر به هم زدن نظم و امنیت اجتماعی موجب پایمال شدن حقوق افراد می شود

سوالات درس ۴

۱-مقررات چند نوع است برای هر کدام مثال بزنید.

گاهی مقررات به صورت دستور های مذهبی و اخلاقی است
. برای مثال، هیچ کس نباید با کفش وارد نمازخانه و مسجد شود.

گاهی گروه های اجتماعی به صورت توافق یا عادت و رسم از مقررّاتی پیروی میکنند؛
برای مثال، ایستادن در صف اتوبوس و یا نانوایی، قاعده ای اجتماعی است که مردم برای حفظ نظم آن را پذیرفته و رعایت می کنند.

هرگاه مقررات به وسیلهٔ یک نهاد دارای صلاحیت مثل مجلس تصویب شود،
نام«قانون » به خود می گیرد؛
برای مثال، ممنوعیت عبور از چراغ قرمز، یک قانون راهنمایی و رانندگی است که در مجلس تصویب شده است و چنانچه راننده ای از آن تخلّف کند جریمه می شود.
همچنین، هیچ کس نمی تواند بدون داشتن صلاحیت و مدرک پزشکی
به درمان مردمبپردازد و این یک قانون مصوّب است و اگر کسی از آن سرپیچی کند
مجازات میشود.

۲- مهمترین قانون هر کشور چیست ؟ قانون اساسی

۳- کدام قانون مادر همه ی قانون ها است وسایر قوانین در چارچوب آن تصویب می شود ؟
قانون اساسی

۴- در قانون اساسی هر کشور چه چیزهایی معین شده است؟
مهم ترین حقوق ملت و همچنین مهم ترین روابط و وظایف حکومت و مردم

۵- پس از پیروزی انقلاب اسلامی کدام نهاد برای نوشتن قانون اساسی تشکیل شد ؟
مجلس خبرگان
۶-پس از پیروزی انقلاب اسلامی مجلس خبرگان بر چه اساسی قانون اساسی را نوشتند و تصویب کرد ؟
بر اساس اهداف انقلاب
۷-قانون اساسی در چه تاریخی به همه پرسی (رأگیری) گذاشته شد ونظر مردم درباره ی آن چه بود؟
در روزهای ۱۱ و ۱۲ آذر ماه ۱۳۵۸ به همه پرسی٭ گذاشته شد و مردم به
آن رأیمثبت یا آری دادند

۸-قانون اساسی چند اصل دارد؟ ۱۷۷ اصل

۹-وظیفه قوه مقننه چیست ؟
قوهٔ مقنّنه تهیه و تصویب قوانین عادی کشور را در چارچوب قانون اساسی به عهدهدارد

۱۰-قوه مقننه از چند بخش تشکیل شده است ؟
الف- مجلس شورای اسلامی ب- شورای نگهبان

۱۱-نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای چه مدت و چگونه انتخاب می شوند؟
آنها برای یک دورهٔ چهار ساله از سوی مردم مناطق مختلف کشور ما انتخاب میشوند

۱۲-رئیس مجلس چگونه انتخاب می شود؟
نمایندگان، از بین خود فردی را به عنوان رئیس مجلس انتخاب می کنند.

۱۳-شورای نگهبان شامل چند نفر است؟
این شورا مرکب از ۱۲ نفر است. ۶ نفر فقیه٭ که از سوی رهبر جمهوری اسلامیانتخاب می شوند و ۶ نفر حقوقدان
که از طرف قوه قضاییه به مجلس معرفی میشوند.

۱۴-شورای نگهبان چند وظیفه مهم دارد؟

الف( این شورا همهٔ قوانینی را که مجلس تصویب می کند با قانون اساسی و
اصول واحکام دین اسلام تطبیق می دهد و اگر قوانین تصویب شده با قانون اساسی
و اصول واحکام دین مغایرت٭
داشت آنها را رد می کند یا دوباره به مجلس برمی گرداند تا اصلاح شود.

ب( این شورا بر انتخاباتی که در کشور برگزار می شود مانند انتخابات ریاست جمهوری و مجلس شورای اسلامی، نظارت می کند و پس از بررسی و
تأییدصلاحیت نامزد های٭ انتخابات به آنها اجازهٔ انتخاب شدن می دهد

۱۵-نمایندگان مجلس (قانون گذاران) با توجه به چه چیزی قانون وضع می کنند ؟
قانونگذاران با توجه به نیازها و موضوعات مختلف جامعه سعی می کنند بهترینقوانین را وضع٭ کنند.

۱۶- چرا باید بهترین افراد برای نمایندگی مجلس انتخاب شود ؟ به دلیل اهمیت زیاد وضع قانون

سوالات درس ۵

۱- مردم ایران در چه مواردی روحیه همدلی و همدردی خود را نشان داده اند؟
مردم کشور ما در حوادث مختلف مانند جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، زلزلهٔ بم، زلزلهٔ آذربایجانو سیل استان گلستان نشان دادند که روحیّهٔ همدلی و همدردی بسیار خوبی دارند.

۲- همدلی یعنی چه ؟
همدلی یعنی اینکه خود را به جای فردی که دچار حادثه شده بگذاریم و احساس و شرایط او رادرک کنیم.
۳- همدردی یعنی چه؟
همدردی یعنی پس از درک احساسِ فرِد حادثه دیده به کمک او بشتابیم.

۴- آیا ما فقط در حوادث بزرگ با دیگران همدلی می کنیم ؟چرا مثال بزنید.
خداوند همدلی و انسان دوستی را در سرشت ما انسان ها قرار داده است. البته لازم نیست کهحتماً حوادث بزرگی پیش بیاید. گاهی ممکن است در همسایگی ما، خانواد ه ای دچار یک حادثهبشود و نتواند هزینه های زندگی خود را تأمین کند. گاه ممکن است همکلاسی ما در اثر یکحادثه یا بیماری ناتوانی جسمی پیدا کند

۵- آیا ما فقط نسبت به مردم کشور خود همدلی وهمدردی می کنیم ؟ چرا مثال بزنید.
ما در هنگام حوادث فقط به یاری هموطنان خود نمی شتابیم، بلکه نسبت به همهٔ انسان هایمظلوم و آسیب دیده در هر جای جهان باشند احساس مسئولیت می کنیم.برای مثال هر روزهشاهد هستیم که مردم فلسطین اشغالی در اثر حملات ناجوانمردانهٔ رژیم اشغالگر قدس، زخمیمی شوند و یا به شهادت می رسند یا در خبرها می شنویم مردم یک کشور افریقایی در اثرخشک سالی و گرسنگی در شرایط بسیار سختی زندگی می کنند و عده ای از آنها می میرند. باشنیدن این خبرهامی گوییم: ای کاش آنجا بودیم و به انسان های خسار تدیده و مظلوم، کمکمی کردیم.

۶- با تغییر شکل همدلی وهمدردی در جامعه ی امروز کدام مؤسسات این وظایف را بر عهده دارند؟
برای مثال، وقتی در یک منطقه زلزله رخ می دهد ممکن است مؤسسات مختلف مانند، جمعیتهلال احمر، سازمان آتش نشانی، اورژانس، نیروی انتظامی و… به یاری مردم بشتابند وهریک وظیفهٔ خاصی را انجام دهند

۷- جمعیت هلال احمر چگونه سازمانی است ؟ و چه خدماتی ارائه می دهد؟
جمعیت هلال احمر یکی از مؤسساتی است که در زمان وقوع حوادث طبیعی یا جنگ ها بهکمک مردم می شتابد. امدادگران٭ جمعیت هلال احمر در هنگام وقوع حوادث، به مجروحینکم کهای اولیه٭ م یرسانند و آنها را به بیمارستان منتقل م یکنند. هلال احمر برای آسی بدیدگانسیل یا زلزله و جنگ، چادر های اسکان موقت برپا می کند و کم کهای مردمی مثل غذا،پوشاک، چادر اسکان و دارو را جمع آوری و به آنها می رساند

۸- جمعیت هلال احمر در شرایط عادی در چه زمینه ای فعالیت می کند؟
برای صلح و دوستی و همچنین حفظ محیط زیست تلاش می کند

۹- سازمان جوانان هلال احمر چه سازمانی است؟
جمعیت هلال احمر بخشی به نام سازمان جوانان هلال احمر دارد. دانش آموزان یا دانشجویانی کهبه طور داوطلب عضو این سازمان می شوند، برای همکاری با هلال احمر آموزش می بینند

سوالات درس ۶

۱- به چه کسی بیمه شونده وبه چه کسی بیمه گر می گویند؟
شما «بیمه شونده » هستید و مؤسس های که شما را بیمه کرده است، «بیمه گر » نامیده م یشود

۲- چرا افراد جان یا مال خود را بیمه می کنند؟
برای هر فرد ممکن است روزهایی پیش بیاید که بیمار، از کار افتاده، بیکار یا باز نشسته شود. همچنین ممکن استدر اثر حوادثی چون تصادف، آتش سوزی و…جان و مال افراد به خطر بیفتد
۳- اگر کسی جان یا مال خود را بیمه نکرده باشد با چه مشکلی ممکن است روبرو شود؟
زیرا ممکن است یک فرد بتواند خسارت های کوچک را جبران کند؛ اما آیا در مورد خسار تهای بزرگ، چنینامکانی برای همه وجود دارد؟

۴- چرا مؤسسه بیمه بوجود آمده است؟
مؤسسهٔ بیمه، برای جبران زیا نهای مالی و جانی به وجود آمده است

۵- بیمه چیست؟
بیمه یک قرارداد بین بیمه گر و بیمه شونده )بیمه گذار( است

۶- مؤسسه بیمه گر چه تعهدی به بیمه شونده می دهد؟
مؤسسه بیمه گر، تعهد می کند در قبال دریافت حقّ بیمه٭ از بیمه شونده، خسار تهای ناشی از حوادث معینی را جبرانکند

۷- در کشور ما مؤسسات مختلف بیمه زیر نظر کدام نهاد فعالیت می کنند؟
در کشور ما، مؤسسات مختلفی برای بیمه به وجود آمده است که همهٔ آنها زیر نظر «بیمه مرکزی » فعّالیّت می کنند

۸- انواع بیمه طبق قانون چند نوع است؟
بعضی از بیم هها اجباری هستند؛ یعنی طبق قانون افراد باید این بیمه ها را انجام دهند. بعضی دیگر ازبیمه هااختیاری هستند و افراد، داوطلب م یشوند که برای حوادث احتمالی از بیمه استفاده کنند

۹- بیمه از نظر خدماتی که بیمه شدگان ارائه می کند چند نوع است؟
بیمهٔ بهداشت و درمان، بیمهٔ بیکاری، بیمهٔ عمر، بیمهٔ از کارافتادگی، بیمهٔ روستاییان، بیمهٔ بدنه اتومبیل، بیمهٔ سرنشینخودرو، بیمهٔ آتش سوزی، بیمهٔ منازل مسکونی و…

۱۰-نظر قانون درباره بیمه وسایل نقلیه موتوری چیست؟
طبق قانون، همهٔ دارندگان وسایل نقلیهٔ موتوری، باید سالیانه خودروی خود را برای حوادث جانی و مالی ناشی از تصادفبیمه کنند تا در هنگام وقوع حوادث، بتوانند برای هزینه های درمانی یا خسارت به اتومبیل، از کم کهای بیمه استفاده کنند

۱۱-نظر قانون درباره بیمه کارگران و کارمندان چیست؟
بر طبق قانون، کلیهٔ سازما نها، صاحبان بنگا هها، شرک تها و کارفرمایان، وظیفه دارند همهٔ کارمندان و کارگران خود رادر مقابل حوادث ناشی از کار، بیمه کنند

۱۲- امام علی (علیه السلام) پس از اطلاع از وضعیت پیرمرد مسیحی که توانایی کار کردن را از دست داده بود چه اقدامی انجام داد؟
فرمود : برعهدۀ حکومت و اجتماع است که تا زنده است او را سرپرستی کند و از بیت المال به او
مستمری بدهد

سوالات درس ۷

۱- چرا انسان تولید می کند؟
انسان برای آنکه بتواند به حیات و زندگی خود ادامه دهد، باید تولید کند. درواقع، هیچ گاه حتیدر گذشته ادامهٔ زندگی انسان بدون تولید امکان پذیر نبوده است.
تولید محصول به منظور رفع نیاز ها و خواسته های٭ انسان صورت می گیرد

۲- محصولات به چند صورت ممکن است تولید شوند ؟ مثال بزنید.
محصولی که تولید می شود ممکن است کالا باشد مانند کفش، کیف، دفتر، یخچال، تلویزیونو…
و یا ممکن است خدمات باشد مانند خدمات پزشکی، آموزش، بیمه، حمل و نقل و…

۳- به طور کلی عوامل لازم برای تولید را به چند دسته می توان تقسیم کرد ؟
الف – منابع طبیعی ب- سرمایه ج- نیروی انسانی

۴- منظور از منابع طبیعی چیست وچرا از عوامل لازم برای تولید می باشد؟
آنچه در طبیعت وجود دارد مانند آب، خاک، جانوران، جنگل ها، معادن )نفت،گاز، زغالسنگ، آهن و…( منابع طبیعی هستند.
برای آنکه انسان بتواند کالا ها و وسایل مورد نیاز خود را تولید کند باید از امکانات و منابعطبیعی که خداوند در اختیار بشر قرار داده استفاده کند.

۵- منظور از سرمایه چیست و چرا از عوامل لازم برای تولید می باشد؟
انسان برای آنکه از منابع طبیعی استفاده و آنها را به کالا تبدیل کند به ابزار و تجهیزاتی نیازدارد. این تجهیزات سرمایه نام دارد.
ماشین آلات، ابزار کار و زمین یا ساختمانی که تولید در آنها صورت می گیرد و نظایر آن،سرمایه هستند

۶-چرا نیروی انسانی از عوامل لازم برای تولید است؟
اگر کار و تلاش انسان نبود، چیزی تولید نمی شد و آدمیان نمی توانستند به زندگی ادامه بدهند.به همین دلیل نقش نیروی انسانی در تولید بسیار مهمّ است. برای تولید هر محصولی، نیروی انسانیباید دانش و مهارت لازم را داشته باشد

۷-شغل های گوناگون چگونه پدید آمدند؟
در گذشته های دور با رونق کار کشاورزی تولید محصول زیاد شد. با تولید غذای کافی دیگر همهمجبور به کار کشاورزی نبودند و به تدریج افراد دیگر توانستند به کار های دیگر بپردازند و دربرخی کارها مهارت پیدا کنند. بدین ترتیب تقسیم کار در جامعه بوجود آمد. هرکس تولید یک یا چندکالا را برعهده گرفت و شغل های گوناگون پدید آمد

۱- چرا امروزه هیچ کس توانایی تأمین همه ی نیازهای خود را ندارند؟
فرض کنید یک فرد بخواهد خودش گندم بکارد، آن را آرد کند، نان بپزد، درختان میوه بکارد،دامپروری کند، برای خود و خانواده پشم بریسد و لباس تهیه کند، کفش بدوزد، برای نظافت وشست وشو صابون تولید کند، وسایل تحصیل و آموزش خود را تولید کند و… آیا چنین چیزیممکن است؟

۲- به طور کلی مشاغل وفعالیت های اقتصادی را به چند گروه می توان طبقه بندی کرد ؟
کشاورزی٭، صنعت٭ و خدمات

۱۰-توزیع به چه معناست ؟
توزیع در لغت به معنی پخش کردن است. توزیع فعّالیّتی است که بین تولیدکننده و مصرف کنندهرابطه برقرار می کند

۱۱-تولید کنندگان چگونه محصولات خود را به دست مشتریان می رسانند؟
الف- با پیدا کردن بازار مصرف ب- تبلیغ کالای خود ج- کمک گرفتن از افراد یا مؤسسات برای پخش

۱۲-بازار ایران در گذشته چه ویژگیهایی داشت ؟
الف- یکی از مکان های مهم شهر بود ؟ ب- در مکانهای پر جنب وجوش بود ساخته می شد ج- برخی از بازرا ها دارای سقف بود د- بازار ها در امور اجتماعی مانند جشن ها وایام عزاداری نقش داشتند.

۱۳-فروشندگان چگونه باید کسب حلال داشته باشند ونظر دین اسلام درباره ی آن چیست؟
فروشنده ای که می خواهد کسب حلال داشته باشد باید از کم فروشی و گرانفروشی پرهیز کند. درآمد حاصل از کم فروشی و گرانفروشی حرام است.از این آیات قرآن کریم پی می بریم کم کردن ازحق مردم در هر صورت، گناه و موجب عذاب الهی می باشد

سوالات درس ۸

۱-علاوه بر پول کاغذی برای مبادله از چه روش دیگری استفاده می شود ؟
استفاده از کارت خرید اعتباری

۲-مهمترین حقوق مصرف کنندگان چیست ؟
خرید کالای سالم وبدون نقص

۳-چه مواردی باید برای رعایت واحترام به حقوق مصرف کننده انجام می شود؟
الف- قوانین ومقررات ب- برچسب مشخصات کالا ج- استاندارد

۴-دو مورد از قوانین و مقررات مصرف کنندگان را ذکر کنید .
برای مثال، طبق قانون اگر کسی در مواد خوردنی و آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی رنگ ها ومواد تقلبی به کار ببرد، حتی اگر به مصرف کننده آسیبی نرسیده باشد سازندهٔ آن ماده به زندانمحکوم می شود. یا کسی نمی تواند بدون گرفتن مجوز، کارگاه تولید مواد غذایی یا سایر کالاهاتأسیس کند

۵-بر روی برچسب مشخصات کالا چه مواردی باید درج شده باشد؟
روی این برچسب ها اطلاعاتی از قبیل شمارهٔ جواز تولید، آدرس محل کارخانه یا محل تولید، قیمتکالا، موادّ به کار رفته در آن و تاریخ مصرف )در مورد مواد غذایی و بهداشتی ( نکات ایمنیو…درج شده است

۶-استاندارد یعنی چه ؟
استاندارد کلمه ای است انگلیسی به معنی نمونهٔ قابل قبول

۷-تولید کننده کالا ها چه ویژگی ها و معیارهایی را باید رعایت کنند مثال بزنید.
مثلاً در یک ماده خوراکی استاندارد )بیسکویت، رب گوجه، کمپوت، روغن و…( باید موادافزودنییا رنگ های مجاز و نظایر آن به حدی باشد که به بدن آسیبی نرساند؛ یا در مواد بهداشتی )کرم، شامپو، مایع ظرفشویی، صابون و…( موادّ شیمیایی به کار رفته باید به اندازهٔ لازم باشد تا به پوستو بدن آسیب نرساند

۸-استاندارد مربوط به چه کالاهایی است؟
استاندارد مربوط به همهٔ کالا ها است؛ برای مثال، وسایل الکتریکی و وسایل گرمایش مانند بخاریاگر استاندارد نباشند ایمنی استفاده کنندگان را به خطر می اندازند

۹-وظیفه مؤسسه استاندارد وتحقیقات صنعتی ایران چیست؟
این مؤسسه ابزار لازم برای آزمایش وسایل و کالاها را در اختیار دارد. بیشتر تولیدکنندگان
وسیله یا ماده ای را که تولید می کنند به این مؤسسه می فرستند تا کیفیت آن بررسی شود. اگرکیفیت کالایی توسط این مؤسسه تأیید بشود اجازه می دهد که علامت مخصوص استاندارد را رویآن کالا چاپ کنند

۱۰-خریدار یک کالا با وجود علامت استاندارد بر روی کالا چه اطمینانی پیدا می کند؟
خریدار می تواند با توجه به علامت استاندارد به خوبی جنسی که می خرد اطمینان داشته باشد

۱۱-مصرف کننده چه مسؤلیتی دارد؟
مسئولیت مصرف کننده، مصرف درست است. گفتیم که مصرف یعنی استفاده از کالا و خدمات بهمنظور رفع نیازها. این چیز بدی نیست؛ اما باید از مصرف گرایی پرهیز کرد

۱۲-مصرف گرایی چیست وچه نتیجه ای دارد ؟
مصرف گرایی یعنی اینکه بدون داشتن نیاز واقعی بخواهیم برای تفریح یا خودنمایی و چشم وهمچشمی با دیگران کالاهایی را بخریم فرد مصرف گرا خیلی زود تحت تأثیر آگهی های تبلیغاتی یامُدگرایی قرار می گیرد برای مثال عوض کردن هر ساله وسایل خانه برای پیروی از مد مصرفگرایی به اسراف می انجامد

۱۳-نظر دین اسلام درباره تولید ومصرف چیست؟
از نظر دین اسلام، تولید و مصرف کالا برای رفع نیاز انسان است تا او بتواند به کار های مهم تربپردازد. به همین دلیل اسراف٭ و ریخت وپاش گناهی نابخشودنی است.

۱۴-در جوامع امروز مصرف گرایی چگونه به محیط زیست آسیب رسانده است؟
در جوامع امروز، مصرف گرایی به شدت به محیط زیست آسیب رسانده است. انسان ها موادّ اولیهرا از طبیعت می گیرند و با آنها کالا تولید می کنند و بعد دوباره به صورت زباله به طبیعت برمیگردانند. در گذشته مقدار زباله ها این قدر زیاد نبود. اما امروزه با تولید انبوه صنعتی، همه روزهمقدار زیادی زباله تولید می شود. زباله ها را می سوزانند یا در مناطقی از زمین دفن می کنند کهدر هر صورت برای محیط زیست زیان آور است

۱۵-چرا باید تا حد امکان از مصرف نایلون وظروف یک بار مصرف پلاستیکی خودداری کرد؟
پلاستیک بیش از صد سال در طبیعت می ماند و طول می کشد تا تجزیه شود.کیسه های نایلونی درصورت وارد شدن به آب ها موجب خفگی دلفین ها، لاک پشت ها و پرندگان دریایی می شوند.ترکیبات شیمیایی نایلون ها، خاک ها را آلوده می کند و از طریق گیاهان به زنجیره غذایی انسانوارد می شود و به سلامت انسان ضرر می رساند

۱۶-برخی از زباله های خطرناک را نام ببرید.
باتری ها – زباله های بیمارستانی و…

۱۷-چند مورد از راه حل های مناسب برای کاهش مصرف پلاستیک را ذکر کنید .
الف – برگزاری مراسم افطاری ونذری با ظروف دائمی
ب- استفاده از زنبیل یا کیسه های دائمی

۱۸-برای بازیافت بهتر زباله ها چه اقدامی مناسب تر است؟
ما در خانه یا مدرسه زباله های قابل بازیافت را با بقیه مخلوط نمی کنیم.کاغذ و مقوا، بطری های
پلاستیکی، پوست میوه ها، قوطی های فلزی و شیشه ای را از سایر زباله ها جدا می کنیم تابازیافت شوند. با عمل بازیافت، از این مواد می توانند دوباره مواد جدیدی تولید کنند

سوالات درس ۹

۱- هر مکان چه ویژگی هایی دارد؟
ویژگیهای طبیعی، ویژگیهای انسانی.

۲- منظور از ویژگیهای طبیعی وانسانی چیست؟
ویژگیهای طبیعی: مثل موقعیت جغرافیایی٭، نوع آب و هوا، ناهمواری ها٭، رو دها، پوششگیاهی و زندگی جانوری و… .
ویژگی های انسانی: مثل تعداد جمعیت، فعّالیّ تهای اقتصادی، سواد، زبان، آثار تاریخی و… .

۳- دانش جغرافیا چه کمکی به ما می کند؟
دانش جغرافیا به ما کمک م یکند که ویژگی های طبیعی و انسانی مکان های
مختلف را بشناسیم و رابطهٔ بین این ویژگیها را بفهمیم

۴-جغرافی دانان کار خود را چگونه آغاز می کنند؟
جغرافی دان ها معمولاً کار خودشان را با پرسشهایی دربارهٔ یک مکان آغاز می کنند و سپسدربارهٔ این پرسش ها تحقیق می کنند تا پاسخ آنها را پیدا کنند

۵-پرسشهای جغرافیایی با چه کلماتی آغاز می شود؟
. پرسشهای جغرافیایی با کلماتی مانند کجا؟ چرا؟ چگونه؟ چه موقع؟ و چه کسانی؟ آغاز می شود

۶-جغرافی دانان از چه ابزار و وسایلی برای شناخت محیط استفاده می کنند؟
الف- نقشه ب- عکس ج- کره جغرافیایی د- کتاب ها وفرهنگ نامه ها و- رایانه واینترنت

۷-چرا نقشه وسیله مهمی در جغرافیا است؟
زیرا از طریق آن اطلاعات زیادی به دست می آوریم. نقشه ها محل دقیق پدیده های طبیعی مانندکوه، رود، جنگل و پدید ههای انسانی مثل را هها، پلها، سدها و… را نشان می دهند.

۸-چند مورد از انواع نقشه ها را نام ببرید.
نقشهٔ ناهموار یها، نقشهٔ تقسیمات کشوری )استان ها(، نقشهٔ راه ها، نقشه های گردشگری و اطلسها

۹-نقشه چیست؟
نقشه، تصویری افقی از سطح زمین است که به نسبت مورد نیاز کوچک شده است

۱۰-مقیاس خطی چیست و چگونه از آن استفاده می کنند با مثال توضیح دهید.
در زیر هر نقشه، شما خطی مشاهده می کنید که به آن مقیاس خطی می گویند و با استفاده از آنمی توانید فاصله واقعی مکان ها را روی زمین محاسبه کنید. ابتدا با خطکش فاصلهٔ مکا نها راروی نقشه اندازه بگیرید؛ برای مثال، فاصله میدان فلسطین تا خیابان انقلاب روی نقشه ۳ سانتیمتر است، سپس خط کش را با همان مقدار ۳ سانتی متر روی مقیاس خطی بگذارید. می بینید که ۳سانتی متر روی نقشه برابر با ۶٠٠ متر روی زمین است

۱۱-انواع عکس هایی را که برای مطالعه و شناخت محیط در جغرافیا استفاده می شود را نام ببرید.
الف- معمولی ب- هوایی ج- ماهواره ای

۱۲-عکس های معمولی مورد استفاده از جغرافیا چه نوع عکسهایی هستند؟
عکسهای معمول یبا دوربین از مناظر طبیعی، شهرها، خانه ها و فعّالیتهای انسانی گرفته میشود.

۱۳-عکس های هوایی چه نوع عکسهایی هستند؟
از عکسهای هوایی برای تهیهٔ نقش ههای جغرافیایی استفاده م یشود. این عکسها با دوربینهایی کهدر هواپیما نصب شده گرفته می شود.

۱۴-تصاویر ماهواره ای چه نوع عکسهایی هستند؟
تصاویر ماهوار ه ا یتوسط ماهواره ها تهیه و به زمین فرستاده م یشود. از این تصاویر نیزاطلاعات زیادی دربارهٔ مکان ها به دست می آوریم.

۱۵-کره جغرافیایی چیست؟
کرهٔ جغرافیایی نمونهٔ کوچکی از کرهٔ زمین است که می توان شکل واقعی بخش های مختلف سیارهٔزمین را روی آن مشاهده کرد.

سوالات درس ۱۰

۱-کشور ما ایران چند کیلومتر مربع وسعت دارد؟
۱۹۵/۶۴۸/۱ کیلومتر مربع

۲-کشور ما در سال ۱۳۹۰ چند نفر جمعیت داشت؟
۷۵ میلیون نفر

۳-کشور ما در سال ۱۳۹۰ چند شهر و روستا داشت؟
بیش از ١٣ ٠٠ شهر و ۵٠،٠٠٠ روستا

۴-تقسیم بندی کشور چرا و چگونه صورت گرفته است؟
برای ادارهٔ بهتر کشور، آن را به بخشهایی تقسیم کرده اند که به آن استان می گویند.استان به وسیلهٔ استانداری اداره می شود.هر استان نیز به چند شهرستان تقسیم میشود .در هر شهرستان تعدادی شهر و روستا وجود دارد.

۵-شهرداری چگونه موسسه ای است؟
شهرداری مؤسسه ای است که برای ادارهٔ بهتر شهر به وجود آمده و خدماتی بهساکنان شهر ارائه می کند.

۶-وظیفه کارکنان شهرداری چیست؟
کارکنان شهرداری تلاش می کنند تا ما در شهری زیباتر با آسایش زندگی کنیم.

۷-مهم ترین خدمات شهرداری را ذکر کنید.
• احداث و تعمیر یا آسفالت خیابان ها، پل ها، تونل ها و پیاده رو ها برای رفت وآمد بهتر شهرنشینان
• ایجاد فضای سبز و کاشتن درخت و نهال در مکان های مختلف شهر و احداثبوستان )پارک(، و زمین بازی کودکان
•نظافت کوچه ها و خیابان ها و جمع آوری و دفع زباله ها
•نظارت بر ساخت و ساز ها یعنی اگر افراد بخواهند ساختمانی برای محل سکونتیا کسب و کار خود بسازند باید از شهرداری «پروانهٔ ساختمان٭ » بگیرند.
•ایجاد فرهنگ سرا ها و خانه های سلامت برای اوقات فراغت مردم
•نظارت بر حمل و نقل عمومی )اتوبوس،تاکسی،مترو( برای رفت وآمد مردم

۸-شهرداری هزینه خدماتی را که به مردم ارائه می کند چگونه تأمین می کند؟
شهرداری برای انجام این خدمات باید پول زیادی هزینه کند. شهرداری بخشی از درآمد خود را از مردم دریافت می کند. برای مثال شهرنشینان باید هرسال مبلغی بهعنوان عوارض نوسازی به شهرداری بپردازند.

۹-روستاها چگونه اداره می شوند؟
در روستا ها، شورای اسلامی روستا وجود دارد. ریش سفیدان و افراد با تجربه ومورد اعتماد روستا دور هم جمع می شوند و برای بهتر شدن وضع روستایخودشان، اقداماتی از قبیل ساختن یا تعمیر حمام، پل، و مدرسه، مسجد، قنات و اموردیگر، تصمیم گیری می کنند.

۱۰-ایران از نظر پستی و بلندی به چند بخش تقسیم می شود ؟
الف – مرتفع و بلند ب- پست و هموار

۱۱-نواحی مرتفع وبلند شمال ایران کدامند؟
کوههای آذربایجان (شمال غرب)
رشته کوه البرز (شمال)
کوههای خراسان (شمال شرق)

۱۲-قله های آتشفشانی کوههای آذربایجان کدامند؟
سهند – سبلان

۱۳-کدام رشته کوه مانند دیوار، دریای مازندران را از قسمت های داخلی کشور جدا میکند؟
رشته کوه البرز

۱۴-قله های مهم رشته کوه البرز را نام ببرید.
دماوند – توچال – علم کوه

۱۵-دامنه های شمالی وجنوبی البرز چه تفاوتی باهم دارند؟
در دامنه های شمالی رشته کوه البرز که رو به دریا قرار دارد، برف و باران فراوان می بارد. این دامنه ها پوشیده از جنگلهای انبوه است؛ به عکس، دامنه های جنوبیالبرز بدون رطوبت مانده و فقط در فصل زمستان برف و باران دریافت می کند ودر نتیجه پوشش گیاهی کمتری دارند.

۱۶-نواحی بلند و مرتفع غرب ایران چه نام دارد؟ جهت آن چگونه است؟ و وضعیت بارش آن را ذکر کنید.
رشته کوه زاگرس در غرب ایران کشیده شده است و جهت آن شمال غربی جنوبشرقی
( ) است.در دامنه های شمال غربی برف و باران فراوانی می بارد اما هر چه بهسمت جنوب زاگرس پیش می رویم از میزان برف و باران کاسته می شود.

۱۷-قله های بلند زاگرس را نام ببرید؟
هزار ولاله زار – دنا – زرد کوه

۱۸-قله های بلند نواحی مرکزی ایران را ذکر کنید.
شیرکوه – کرکس

۱۹-قله های بلند نواحی جنوب شرقی ایران را نام ببرید.
تفتان

۲۰-نواحی پست وهموار ایران شمال کدام ناهمواری ها است؟
شامل دشت ها و جلگه هاست

۲۱-دو دشت وسیع ایران را نام ببرید.
دشت کویر – دشت لوت

۲۲-آیا همه نواحی پست و هموار ایران برای کشاورزی مناسب است؟
برخی از دشتها به دلیل داشتن خاک مساعد و آب و هوای مناسب حاصلخیزند. جلگه ها نیز زمین های حاصلخیز و مناسبی برای کشاورزی هستند.

۲۳-جلگه چگونه تشکیل میشود؟
رودها خاکها را شسته با خود حمل ودر کنار رود ویا سواحل دریا ته نشین می کنند که این آبرفتها تشکیل جلگه را میدهد که امکان رشد گیاه در این مکانها به دلیل حاصلخیز بودن خاک بسیار زیاد است.

۲۴-معمولا از کدام بخش از مناطق کوهستانی برای چَرای دامها استفاده می شود؟
در کوهپایه ها یعنی زمینهایی که از یکسو به کوه ها و از سوی دیگر به دشتهامربوط میشود، علفزارهایی روییده است که از آنها به عنوان چراگاه استفاده می شود.

۲۵-ایران در کدام جهت قاره آسیا قرار دارد؟
در جنوب غربی قارهٔ آسیا

سوالات درس ۱۱

۱-زیستگاه (زیست بوم ) چیست؟
به منطقهٔ بزرگی که در آن مجموعه ای از گیاهان و جانوران خاص زندگی می کنند،زیستگاه )زیست بوم( می گویند.

۲-مهمترین عاملی که موجب گوناگونی وتنوع زیستگاه ها در کشور شده چیست؟
تنوع آب و هوایی

۳-وظیفه کارشناسان هواشناسی در ایستگاههای هواشناسی چیست؟
هر روز عناصر مختلف مثل دمای هوا، میزان بارندگی، میزان رطوبت، جهت وزشباد و سرعت وزش باد را اندازه گیری می کنیم. سپس این اندازه ها را ثبت می کنیمو روی آنها محاسباتی انجام می دهیم.

۴-مهمترین عناصر آب وهوا چیست؟
دما وبارش

۵-آب وهوای یک منطقه چگونه مشخص می شود؟
با اندازه گیری میزان دما و بارش یک مکان، در طی ماه و سال می توان پی برد کهآب و هوای آنجا چگونه است.

۶-میزان دما وبارش چگونه نشان داده می شود؟
به صورت نمودار

۷-به طور کلی ایران را می توان به چند ناحیهٔ آب وهوایی تقسیم کرد؟
الف- معتدل و مرطوب خزری
ب-معتدل و نیمه خشک کوهستانی
ج- گرم وخشک داخلی
د- گرم و شرجی سواحل جنوب

۸-ناحیه آب وهوایی معتدل ومرطوب خزری در کدام قسمت ایران واقع شده است و ویژگی آن چیست؟
این ناحیه در کنار دریای خزر بین کوه های البرز و دریا واقع شده است و در تمامماههای سال بارندگی دارد. بنابراین، مرطوب ترین ناحیهٔ آب و هوایی ایران به شمارمیآید. البته
میزان بارندگی از غرب به شرق این ناحیه کاهش می یابد. ناحیهٔ خزری، تابستان هاو زمستان ها ی معتدل دارد.

۹-آیا در ناحیه خزری محصولات کشاورزی نیاز به آبیاری دارند؟
در ناحیهٔ خزری، برای کشت بیشتر محصولات کشاورزی از آب
باران )دیم( استفاده می شود و فقط برخی از محصولات مانند برنج به آبیاری
نیاز دارند.

۱۰-ناحیه آب وهوایی معتدل و نیمه خشک کوهستانی در کدام قسمت ایران واقع شده و ویژگی آن چیست؟
این ناحیه، کوهستان های مرتفع ایران و کوهپایه های اطراف آنها را در بر میگیرد.در برخی ارتفاعات این ناحیه در هنگام زمستان برف زیادی میبارد و یخبندان هایشدید به وجود
می آید. به همین دلیل دارای زمستان های سرد و تابستا نهای معتدل است. این
ناحیه، با آنکه تقریباً ۹ ماه از سال باران دارد، در تابستا نها خشک است

۱۱-چرا در ناحیه معتدل ونیمه خشک کوهستانی امکان کشت دیم وجود دارد؟
به دلیل بارش کافی در طی سال

۱۲-پوشش گیاهی در ارتفاعات ناحیه معتدل و نیمه خشک کوهستانی چگونه است؟
در ارتفاعات این ناحیه جنگلها و مراتعی سرسبز روییده است.

۱۳-ناحیه آب وهوایی گرم وخشک داخلی مربوط به کدام نواحی ایران می شود واین ناحیه به چه دلیل خشک است؟
این ناحیه که شامل نواحی مرکزی ایران است تابستا نهای گرم و خشک دارد.
خشکی این ناحیه به دلیل آن است که فقط در چند ماه از سال، آن هم به
مقدار کم باران می بارد. در بعضی از بخشهای این ناحیه، بیابا نهایی به وجود
آمده است که ممکن است سا لها در آنجا باران نباریده باشد؛ مانند بیابان لوت.

۱۴-درناحیه گرم وخشک داخلی دما چه وضعیتی دارد؟
در ناحیهٔ خشک داخلی ایران، اختلاف دمای شب و روز زیاد است و
تابستا نها هوا بسیار گرم می شود.

۱۵-پوشش گیاهی در ناحیه آب وهوایی گرم وخشک داخلی چگونه است؟
این ناحیه از نظر پوشش گیاهی فقیر است و تنها گیاهان خشکی پسند
مانند درختان تاغ و گز و بوته های خاردار در آنجا قادر به رشد و نمو هستند.

۱۶-ناحیه آب وهوایی گرم وشرجی سواحل جنوب در کدام قسمت ایران واقع شده است؟ و ویژگی آن چیست؟
این ناحیه در کناره های خلیج فارس و دریای عمان، از جلگه خوزستان تا بندرچابهار
کشیده شده است. به طور کلی مناطق جنوبی ایران، تابستا نهای بسیار گرم و
زمستا نهای ملایم دارد.

۱۷-چرا نواحی ساحلی جنوب ایران جزء نواحی خشک ایران است؟
زیرا میزان بارندگی در این ناحیه بسیار کم است.

۱۸-چرا در نواحی ساحلی جنوب ایران حالت شرجی بوجود می آید؟
به دلیل وجود دریا و تبخیرآب های آن نم هوا زیاد است، حالت شرجی به وجود میآید.

۱۹-چرا در نواحی آب وهوایی گرم وخشک داخلی وگرم وشرجی سواحل جنوب زراعت دیم امکان پذیر نیست؟
به دلیل کم بودن میزان بارندگی

۲۰-چرا بارندگی در نواحی ساحلی شمال بیشتر از نواحی ساحلی جنوب است؟
به دلیل وجود رشته کوه البرز ونفوذ هوای سرد از شمال دریای مازندران

۲۱-برای هر کدام از نواحی آب وهوایی ایران چند شهر نام ببرید.(نقشه صفحه ۵۹)
الف- معتدل و مرطوب خزری ———- ساری – رشت
ب-معتدل و نیمه خشک کوهستانی —— مشهد – زنجان – کرمانشاه
ج- گرم وخشک داخلی—————— یزد – کرمان – زاهدان
د- گرم و شرجی سواحل جنوب———- بندر عباس – بوشهر

سوالات درس ۱۲

۱-علت تنوع زیاد گونه های گیاهی وجانوری در ایران چیست؟
شرایط جغرافیایی ایران

۲-چند گونه گیاهی در ایران شناسایی شده است؟
حدود ۹۰۰۰ گونه

۳-چند گونه حشره در ایران تخمین زده می شود؟
حدود ۶۰۰۰۰ گونه

۴-کدام گونه های جانوری و گیاهی مخصوص ایران است ؟
سوسن چلچراغ – سمندر لرستانی – لاله واژگون

۵-مهمترین عامل ازبین رفتن برخی از گونه های گیاهی وجانوری چیست؟
فعّالیّتهای نادرست انسا نها

۶-انسان در بهره برداری از طبیعت چگونه عمل می کند ؟ مثال بزنید.
ما در بهره برداری از طبیعت و رفع نیا زهای خودمان باید طوری برنامه ریزی وفکر کنیم که کمترین آسیب به محیط وارد شود.
برای مثال، کشیدن راه و ساختن خانه ها یا شهر ها، بدون تفکر و برنامه ریزی، جنگلها یا مراتع را از بین میبرد، برخی برای تأمین زغال و سوختِ درختان را قطعمیکنند.

۷-تعادل طبیعت چگونه به هم می خورد؟
وقتی درختان جنگلی در یک ناحیه نابود میشوند، جانورانی نیز که غذایشان را دراین جنگل ها به دست می آورند، از بین می روند و تعادل طبیعت به هم می خورد

۸-شکار بی رویه چگونه نسل بسیاری از جانوران را در خطر انقراض قرار می دهند؟
شکار بیش از حد و صید بی رویه نیز باعث کاهش بعضی گونه های جانوری شدهاست. وقتی شکارچیان برای تفریح یا استفاده از پوست، شاخ ها و استخوان، حیواناتیمثل گورخر، آهو یا پرندگان را در یک دشت محاصره و به آنها حمله می کنند، بهتدریج نسل این گونه ها رو به کاهش
میگذارد یا در خطر انقراض قرار می گیرد.

۹-چرا زباله ها حیات زیستگاهها را تهدید می کنند؟
زیرا بسیاری از زباله هایی که ما تولید می کنیم، زیان آورند و سا لهای زیاد درمحیطباقی میمانند.

۱۰-افزایش جمعیت چگونه بر زندگی گیاهان وجانوران تأثیر بدی میگذارد؟
هرچه جمعیت بیشتر می شود، فعّالیّت های کارخانه ای و حمل ونقل و تولید موادسمی هم بیشتر میشود. گاز های سمی که از اتومبیل ها یا کارخانه ها به هوا و آبوارد می شوند یا سم هایی که در آفت کش های کشاورزی وجود دارد، اثرات بدی برزندگی گیاهان و جانوران دارند.

۱۱-مهمترین دلایل حفاظت از زیستگاهها کدامند؟
سپاسگزاری از نعم تهای خداوند
لذت بردن از زیبای یها و تفکر در آفرینش
حق حیات
وابستگی موجودات زنده به یکدیگر
فواید گیاهان و جانوران

۱۲-رابطه درست وصحیح با طبیعت نشانه چیست؟
نشانه شکرگذاری از نعمت های الهی

۱۳-آیا تخریب زیستگاهها آرامش انسان را برهم میزند؟
انسان از دیدن منظره های طبیعی لذت می برد. ما با دیدن جلوه های طبیعی بهعظمت آفرینش خداوند پی میبریم. همهٔ ما وقتی اوقات فراغت خود را در دامنطبیعت میگذرانیم احساس آرامش
بیشتری میکنیم. اگر زیستگا هها، تخریب یا نابود شوند، انسان از نعمت استفاده ودیدن این زیباییها محروم می شود.

۱۴-آیا انسان حق دارد در استفاده از طبیعت زیاده روی کند؟
انسان، تنها موجود زندهٔ روی زمین نیست، سایر موجودات زنده نیز حق حیات دارندو مثل انسان، مخلوق خداوند هستند. انسان ها می توانند فقط در حدی که نیا زهایشانرا برآورده کنند، از طبیعت بهره برداری کنند و حق ندارند به دلیل زیاده روی درمصرف یا سودجویی، گو نه ها را نابود کنند.

۱۵-چگونه نابودی برخی از گونه های جانوری سبب نابودی جانوران می شود؟
وقتی برخی گونه های یک زیستگاه نابود میشوند، غذای برخی گونه های دیگر کممی شود و آن گونه نیز شروع به کاهش می کند، در نتیجه تعادل زندگی در آنجا بههم می خورد.

۱۶-برخی از فواید گیاهان وجانوران را ذکر کنید.
بعضی از جانوران و گیاهان منابع غذایی برای انسا نها هستند. ما از گوشت برخیدام ها یا پرندگان
و میوه ها، غلات، سبزیجات و چای تغذیه می کنیم. بعضی از گیاهان خاصیتدارویی دارند و برای درمان بیماری ها استفاده می شوند. بخشی از دارو هایی که درداروخانه ها فروخته می شوند از عصارهٔ گیاهان به دست آمده است.

۱۷-مهمترین وظیفه سازمان حفاظت از محیط زیست چیست؟
مهمترین وظیفهٔ سازمان حفاظت از محیط زیست، مراقبت از زیستگا ههای طبیعیکشور و جلوگیری از تخریب و آلودگی آنها است.

۱۸-مهمترین شغل در سازمان حفاظت از محیط زیست چیست؟
محیط بانی

۱۹-وظیفه ومسولیت محیط بانان چیست؟
محیط بان ها مسئول اجرای قوانین و مقررات محیط زیست در یک منطقه هستند.محیط بان ها از منطقهٔ تحت نظارت خود، بازدید میکنند و کلیه رویداد ها یافعّالیّتهایی را که موجب تخریب محیط زیست میشوند شناسایی میکنند.

۲۰-محیط بانان چه مواردی را به سازمان خود گزارش می دهند؟
آنها ممکن است قطع درختان، بوته کنی،شکار غیرقانونی، روشن کردن آتش،آلودگی های
محیط زیستی یا سیل و طغیان رودخانه را در یک مکان مشاهده کنند و آن را بهسازمان گزارش دهند. بدین ترتیب محیطبانان با همکاری سایر اعضای سازمان ازآلودگی و تخریب محیط زیست جلوگیری میکنند.

۲۱-برخی از کارهایی را که ما برای حفاظت از محیط زیست می توانیم انجام دهیم را ذکر کنید.
نچیدن گل ها
کاشت ونگهداری گیاهان در محیط زندگی
قرار دادن غذا و آب برای حیوانات در زمستان
قرار دادن باقیمانده برنج یا نان برای پرندگان
کاهش مصرف کاغذ ودستمال کاغذی و جدا کردن کاغذ از زباله های تر
نخریدن وسایل تزئینی درست شده از اعضای حیوانات
روشن نکردن آتش در جنگل
تماس با شهرداری یا سازمان حفاظت از محیط زیست در صورت بروز آلودگی مهم در محل زندگی

۲۲-منظور از منطقه حفاظت شده چیست؟
سازمان حفاظت محیط زیست، برخی از مناطق کشور را که در آنجا حفظ و تکثیرنسل جانوران یا گیاهان اهمیت خاصی دارد، به عنوان منطقۀ حفاظت شده اعلام میکند. این منطقه ممکن است جنگل یا مرتع٭ یا دشت و کوهستان باشد.

۲۳-چند مورد از مناطق حفاظت شده ایران را ذکر کنید.
برای مثال، منطقهٔ جنگلهای حَرا در آب های خلیج فارس و دشت ارژن در فارس واُشترانکوه در لرستان از مناطق حفاظت شدهٔ کشور ما هستند.

۲۴-برخی از مقررات مناطق حفاظت شده را بنویسید.
شکار و صید یا قطع درختان و از بین بردن گیاهان در این منطقه ممنوع است.

۲۵-اصل ۵۰ قانون اساسی چه چیزی را مطرح می کند؟
در جمهوری اسلامی ایران، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعد بایددر
آن حیات رو به رشدی داشته باشند، وظیفهٔ عمومی تلقی می گردد و… .

درس ۱۳

۱-ایران در سال ۱۳۹۰ چند نفر جمعیت داشت؟
۷۵ میلیون نفر
۲-کدام یک از کشور های همسایه ایران پرجمعیت هستند؟
پاکستان -ترکیه
۳-کدام یک از کشورهای همسایه ایران کم جمعیت هستند؟
ارمنستان – کویت –بحرین – قطر – امارات متحده عربی – آذربایجان – ترکمنستان
۴-جمعیت چگونه افزایش می یابد؟
اگر تعداد افرادی که متولد می شوند بیشتر از افرادی که میمیرند باشدجمعیت افزایش می یابد.
۵- جمعیت چگونه کاهش می یابد؟
اگر تعداد افرادی که متولد می شوند کمتر از افرادی که میمیرند باشد،جمعیت کاهش می یابد.
۶-رشد منفی جمعیت چگونه اتفاق می افتد؟
در برخی کشورها مانند سوئیس و دانمارک تعداد زاد و ولد ها کمترازمرگ و میر ها شده است. به این رشد، رشد منفی هم می گویند.

۷-جمعیت را به چند گروه سنی می توان تقسیم کرد؟
گروه ۱ جمعیت یکسال تا ۲۵ سال کودکان و نوجوانان و جوانان
. گروه ۲ بزرگ سالان ۲۵ تا ۶۵ سال
گروه ۳ سالمندان بیشتر از ۶۵ سال
۸-با منفی شدن رشد جمعیت چه مشکلاتی برای یک کشور ایجاد می شود؟
با کم شدن زاد و ولد، جمعیت جوان کاهش و تعداد سالمندان افزایشمی یابد و جامعه از نیروی جوان که می تواند
کار کند و با فعّالیّت های اقتصادی و آموختن علم به پیشرفت کشورکمک کند، محروم می شود.
۹-مسئولیت سرشماری جمعیت در ایران بر عهده چه سازمانی است؟ مرکز آمار ایران
۱۰- اطلاعات مربوط به سرشماری جمعیت را چگونه می توان بدست آورد؟
استفاده از کتا بها و نشریات مرکز آمار ایران، با وارد شدن به پایگاهاینترنتی آن، اطلاعات مورد نظرمان را درباره جمعیت به دست بیاوریم
۱۱-منظور از تراکم جمعیت چیست؟
به نسبت افرادی که در یک مکان زندگی میکنند، تراکم جمعیت آن مکان می گویند.
۱۲-تراکم جمعیت یک منطقه را چگونه محاسبه می کنند؟
برای محاسبهی تراکم جمعیت یک منطقه، جمعیت آن منطقه را برمساحت آن تقسیم می کنند.

۱۳-تراکم جمعیت کشورمان در سال ۱۳۹۰ در هر کیلومتر مربع چند نفر بوده است؟ معادل ۱/۴۹ نفر در کیلومتر مربع
مساحت قسمت هایی از دشت کویر ودشت لوت از مساحت کل کشور کم شده است.
مساحت قابل سکونت (۱/۵۲۷/۴۹۵ میلیون کیلومتر مربع )

۱۴-عوامل مؤثر در تراکم پایین یا کم جمعیت کدامند؟
در نواحی داخلی ایران به دلیل کمبود بارندگی، آب و هوای گرم وخشک و خاک های نامساعد و شور، جمعیت بسیار کمی زندگیمیکنند.
۱۵-کدام مناطق ایران خالی از جمعیت است؟
دشت کویر – دشت لوت
۱۶-عوامل مؤثر در تراکم بالا و زیاد جمعیت کدامند؟
الف: پایتختبودنیکمنطقه مانند تهران که بسیاری از سازما نهایمهم دولتی، دانشگا هها، بیمارستا نها و صنایع در آن متمرکز شده اند
ب :مناطق جلگه ای به دلیل وجود باران کافی –آبفراوان–هوایمعتدل–خاکحاصلخیز مانند : جلگه های کناره ی دریای مازندران
ج : وجود معادن وذخایر چون نفت وگاز مانند: خوزستان
د : مناطق کوهپایه ای به دلیل وجود خاک حاصلخیز و بارندگی کافیمانند: کوهپایه های البرز وزاگرس
۱۷-پرتراکم ترین و پرجمعیت ترین ناحیه کشورمان کدام منطقه است؟ تهران

درس ۱۴

۱-انسان آب مورد نیاز خود را چگونه تأمین می کند ؟
آ بهای سطحی )رود ها ( — آ بهای زیرزمینی )چاه، چشمه و قنات(
۲-چرا ایران با کمبود آب مواجه است؟
رشته کوههایی چون البرز وزاگرس مانند دیواری مانع از نفوذ رطوبت به قسمتهای داخلی ایران می شود.
که در مجموع میانگین بارش سالانه در ایران حدود ۲۳۰ میلیمتر است.
۳- بیشتر رودهای دائمی و پرآب ایران از کجا سرچشمه می گیرند؟
از کوه های البرز وزاگرس
۴-چرا رودهای پرآب ایران قابل کشتیرانی نیستند؟
رود های پرآب ایران چون از شیبهای تند کوهستانی جاری می شوند، قابل کشتیرانی نیستند و فقط در بخشی از رودکارون میتوان کشتیرانی کرد.
۵- رودهای ایران از نظر جهت جریان آب به چند حوضۀ آبریز تقسیم می شود؟
نام حوضۀآبریز
سرچشمه
مصب (به کجا میریزد)
نام برخی از رودها
حوضۀ آبریزدریای خزر
کو ههای البرز
دریای خزر
سفید رود – نکا رود
حوضۀ آبریزخلیج فارسو دریایعمان
کوه هایزاگرس یا کوههای پراکندهداخلی
خلیج فارس ودریای عمان
کارون – جراحی – دالکی – رود میناب
حوضۀ آبریزداخلی
کوههای زاگرس و البرز و کوههای پراکنده داخلی
به دریاچه ها وباتلاقهای داخلییا زمینهای اطرافخود
هلیل رود – زاینده رود
(معمولاً موقت یافصلی)

۶-میزان مصرف آب در ایران برای یک فرد چه مقدار است؟ میزان مجاز مصرف آب چقدر است؟
میزان مجاز مصرف آب برای یک فرد در شبانه روز ۱۵۰ لیتر تعیین شده است اما درایران متوسط مصرف در شبانه روز۲۵۰ تا ۳۰۰ لیتر است.
۷-در گذشته مردم آب را در چه مکانهایی ذخیره می کردند؟آیا این آب تصفیه شده بود؟
در گذشته در اغلب مناطق کشور ما، آب را در آب انبار ها ذخیره میکردند. در آن زمان آب تصفیه شده و لوله کشیوجود نداشت.
۸-چرا خاک برای انسان اهمیت دارد؟
خاک یک منبع مهم تأمین غذا است. اما علاوه بر غذا، انسان در طی سالیان دراز از خاک برای ساختن ظروف و وسایلزندگی، جاده ها و خانه ها استفاده کرده است.
۹- خاک چگونه تشکیل می شود؟
خاک، لایهٔ نازکی از پوستهٔ زمین است که از خرد شدن سنگها پدید آمده است. خاک طی زمان طولانی با
توجه به عواملی مانند سنگها، آب، دمای هوا و موجودات زنده یک منطقه تشکیل می شود
۱۰-علت تنوع خاک ها چیست؟
هر نوع خاک مواد معدنی خاصی دارد که انواع مختلف خاک ها را تشکیل می دهد.
۱۱-خاک های حاصلخیز کشور ما در کدام مناطق قرار دارد؟ و علت حاصلخیزی آن چیست؟
در کشور ما در جلگه ها و اطراف رود ها و برخی کوه پایه ها خاک های حاصلخیزی وجود دارد که مواد آلی و معدنیمناسب دارند.
۱۲-خاک کدام مناطق ایران برای کشاورزی مناسب نیست وعلت آن چیست؟
خاک برخی مناطق مرکزی، داخلی یا جنوبی کشور به علت وجود نمک یا آهک در خاک، برای کشاورزی مناسبنیست. در این مناطق به علت خشکی هوا و کمبود بارندگی، هوموس خاک بسیار کم است.
۱۳- چه عواملی موجب از بین رفتن خاک می شود؟
— مصرف بیش از حد موادّغذایی و کشت پی در پی یک محصول در زمین و استراحت ندادن به خاک.
— قطع بوته ها و کندن درختان که موجب می شود خاک در اثر باد و باران به راحتی شسته شود.
— استفادهٔ نامناسب و بی رویه از کو دهای شیمیایی.
— ایجاد ساختمان و جاده و کارخانه روی خاک های قابل کشت.
— دفن زباله ها در خاک.
۱۴-کدام سازمان وظیفه حفاظت از خاک را برعهده دارد؟
سازمان جنگل ها مراتع و آبخیزداری

درس ۱۵

۱– گردشگر کیست؟
به کسانی که محل اقامت یا کار خود را به طور موقت ترک می کنند و برایاستراحت یا گردش و دیدن یا مطالعهٔ
مکا نهای تاریخی و طبیعی،به سفر می روند گردشگر می گویند.
۲—گردشگری با چه اهدافی صورت می گیرد؟(انواع گردشگری کدام است؟)

۱- با هدف استراحت وتفریح
۲- باهدف زیارت اماکن مقدس
۳- باهدف مطالعه آثار تاریخی
۴- باهدف بازدید از نمایشگاهها یا گردهایی های علمی
۵- باهدف طبیعت گردی
۳—گردشگری از چه نظر اهمیت دارد؟
۱- آشنایی با پدیده های زیبای طبیعی و مکانهای تاریخی و فرهنگی
۲- افزایش اطلاعات درباره مکانها و آداب و رسوم مردم
۳-ایجاد شغل های جدید مانند هتل داری – دفاتر فروش بلیط ، دفاتر حمل ونقل ،فروش صنایع دستی وغذاها وشیرینی های محلی
۴—مهمترین وسیله مورد نیاز گردشگری چیست؟ نقشه
۵—هنگام گردشگری نقشه چه کمکی به می کند؟
نقشه ها به ما کمک میکنند تا مکان های جدید را بهتر پیدا کنیم و سریعترخود را به آنجا برسانیم. بدون نقشه ممکن است مسیرها را اشتباه کنیم یازمان زیادی برای پیدا کردن یک مکان صرف کنیم.
۶—مهمترین نقشه مورد نیاز هنگام سفر چه نقشه ای است؟ نقشه راه ها
۷—بر روی نقشه ی راهها چه چیزهایی قابل مشاهده است؟
بر روی نقشهٔ را هها، جاده های اصلی و فرعی و همچنین مکان هایخدماتی چون رستورا نها، تعمیرگاه ها، پمپ بنزینها، نمازخانه و نظایر آنمشخص شده است
۸- مقیاس نقشه در سفر چه کاربردی دارد؟
. با استفاده از مقیاس نقشهٔ راه ها میتوانید حساب کنید چقدر از روستا یاشهری که میخواهید به آن سفر کنید، فاصله دارید.

سوالات درس۱۶

۱—مهمترین مساجدی که در کشورمان از نظر معماری مورد توجه گردشگری است،کدامند؟

مسجد امام و شیخ لطف اله دراصفهان
مسجد جامع یزد
مسجد گوهرشاد درمشهد

۲—خلاصه ای از زندگی نامه امام رضا (علیه السلام)را ذکر کنید. امام رضا (علیه السلام) فرزند امام موسی کاظم (علیه السلام) در سال ۴۸۱ هجری در مدینه متولد شد .
در ۳۵ سالگی به امامت رسید . رضا ،فاضل ، صابر ، زکی از القاب ایشان است. سرانجام به دستور مأمون عباسی به شهادت رسید.
۳—حرم امام رضا (علیه السلام) علاوه بر اهمیت زیارتی از چه نظر اهمیت دارد؟
از نظر معماری وتاریخی – وجود شاهکارهای معماری مانند : مسجد گوهرشاد ، وجود آرامگاه شخصیتهای بزرگ علما و مذهبی مانند شیخ بهایی و علامه محمد تقی جعفری
۴—مجموعه آستان قدس رضوی شامل چه بخشهایی است؟ کتابخانه ها – مهمانسرا – موزه ها
۵—موزه هایی که در مجموعه آستان قدس رضوی قرار دارند را نام ببرید. موزهٔ قرآن و موزهٔ سکّه، موزهٔ صدف و موزهٔ سلاح
۶—موزه مرکزی آستان قدس رضوی در چه سالی افتتاح شده است؟۱۳۲۴ ش
۷—چه آثاری در موزه مرکزی آستان قدس رضوی وجود دارد؟
۱-قرآن های نفیس با خط امامان معصوم ۲-اولین سنگ مرقد امام هشتم ۳- سکه ها
۴- کتیبه ها ی نفیس ۵- مدال برخی از قهرمانان کشور ۶- هدایای علاقه مندان امام هشتم
۸-علت تنوع زیستگاهها در ایران چیست؟
ایران به دلیل داشتن ناهمواری های مختلف و آب و هوا های متنوع، زیستگاههای متنوعی دارد.
۹-مهمترین بندر و مرکز گردشگری سواحل دریای عمان کدام بندر است؟ بندر چابهار
۱۰-ایجاد پارک های ملی چه فایده ای دارد؟ از آسیب رساندن به محیط زیست توسط گردشگران جلوگیری می کنند.
۱۱-قوانین و ویژگی های پارک های ملی چیست؟
در پارک های ملی مانند مناطق حفاظت شده، بوته کنی، چرای دا مها، شکارو نظایر آن ممنوع است و محیط های امن طبیعی برای جانوران پدید آورد ه اند. بخشی از این پارک ها هم به گردشگاه مسافران اختصاص داده شدهاست.

درس ۱۷

۱—میراث فرهنگی چیست؟
میراث، یعنی ارث و هر چیزی که از گذشتگان و نیاکان و پدران به ما رسیدهباشد. بخشی از چیزهایی که از گذشتگان برای ما به جای مانده است،میراثفرهنگی است.
۲—چرا میراث فرهنگی اهمیت دارد؟
میراث فرهنگی همهٔ چیزهای ارزشمندی است که به فرهنگ٭ یک ملتمربوط می شود. این چیز ها، حاصل زندگی و تلاش مردمی است که درگذشته زندگی می کرده اند و از یک نسل به نسل دیگر رسیده است.
۳—میراث فرهنگی شامل چه چیزهایی می شود؟
میراث فرهنگی ممکن است چیز های مادی مثل ظرف ها، سکه ها، کتیبهها، فرش ها، کتا بهای قدیمی و بنا های تاریخی، مساجد و امام زاده هاباشد. همچنین ممکن است چیز های غیرمادی مثل اعتقادات، زبان و آداب ورسومی باشد که از گذشته به ما رسیده است.
۴—چرا ایران دارای میراث فرهنگی بسیار زیاد و با ارزش است؟
از آنجا که ایران جایگاه تمدن های کهن و قدیمی ترین سکونتگا ههای بشریاست، دارای میراث فرهنگی بسیار زیاد و با ارزش است که بخشی از آن درموزه ها نگهداری می شود.
۵—چرا باید در حفظ میراث فرهنگی تلاش کنیم؟ میراث فرهنگی به همهٔ مردم یک کشور متعلق است
۶—تاریخ چه نوع علمی است؟ علم تاریخ عبارت است از مطالعهٔ زندگی انسان ها در گذشته
۷—فواید مطالعه تاریخ و آشنایی با گذشته چیست؟
آشنایی با گذشته به ما کمک میکند تا زمان حال را بهتر بفهمیم. ما از مطالعهٔرویدا دها و زندگیِ مردمان گذشته میتوانیم پند بگیریم و از تجربه های آنها درزندگی امروز استفاده کنیم.
۸—مورخ کیست؟ به کسانی که دربارهٔ زندگی انسان ها و رویدا دهایی که در گذشته اتفاقافتاده، مطالعه و تحقیق میکنند، مورّخ می گویند.
۹—مورخان در مطالعات خود از چه ابزارهایی استفاده می کنند؟
مورّخان در مطالعات خود از منابع مختلفی مثل کتاب ها و نوشته ها یا کتیبه ها، ابزا رها و وسایل زندگی، بنا ها، سکه ها، سلاح ها، سنگ نگاره ها و هرچیزی که از گذشته باقی مانده است، استفاده میکنند.
۱۰—مورخان چگونه چگونه نظر خود درباره یک موضوع تاریخی را بیان می کنند و در چه صورت نظر خود را تغییر میدهند؟
آنها سعی میکنند شواهد و مدارک به جای مانده را با دقت بررسی کنند تا بهواقعیت آنچه در گذشته رخ داده، پی ببرند و آ نگاه نظر خود را دربارهٔ یکموضوع تاریخی بگویند. گاهی ممکن است مورّخان با دست یافتن متن به شواهد و مدارک جدید،تغییراتی در نظرات خود بدهند.
۱۱—مورخان در کار خود از چه علم و دانشی بهره می گیرند؟ باستان شناسی
۱۲—باستان شناسان چگونه آثار باستانی را پیدا می کنند؟
بعضی از آثار تاریخی مربوط به زمان های بسیار دور، در دل خاک قرار دارند. به همین علت باستا نشناسان ابتدا با مشاهدهٔ ویرانه ها و خرابه ها یا مطالعهٔمنابع تاریخی حدس میزنند که در یک منطقه، آثار باستانی وجود دارد. سپسبه جست وجو و حفاری در آن منطقه می پردازند.
۱۳—باستان شناسان در کار خود از چه ابزارهایی استفاده می کنند؟
باستا نشناسان در هر مرحله از ابزار خاصی استفاده میکنند؛ از ابزار هایساده مانند بیل و کلنگ تا میکروسکوپ و دوربین های مخصوص که با آنها لایه های درون خاک را مشاهده میکنند.
۱۴—مورخان کار خود را چگونه آغاز می کنند؟ مورّخان معمولاً کار خودشان را با پرسش هایی دربارهٔ گذشته آغاز می کنند.
آنها پرسشهایی را طرح و سپس درباره آنها تحقیق میکنند تا پاسخ آنها را پیداکنند.
۱۵—برخی از پرسشهایی را که مورخان با آن کار خود را شروع می کنند را ذکر کنید. چه چیزی اتفاق افتاده است؟ چه کسی یا چه کسانی در این واقعه شرکتداشته اند؟
در چه زمانی اتفاق افتاده است؟ علت یا علت های این رویداد چه بودهاست؟
در کجا این اتفاق رخ داده است؟ چگونه م یتوان از این موضوع برای حال وآینده استفاده کرد
۱۶—موزه چه مکانی است؟
مکانی است برای حفظ ونگهداری آثار تاریخی وبا ارزش و میراث فرهنگی ، نمایش آنها برای مردم و مطالعه و تحقیق افراد در رشته های تاریخ ، هنر ،معماری و باستانشناسی
۱۷—سازمان میراث فرهنگی چه سازمانی است؟
در کشور ما، یکی از مهم ترین سازمان هایی که مسئولیت حفاظت ونگهداری از میراث فرهنگی را به عهده دارد، سازمان میراث فرهنگی است.موزه ها نیز یکی از بخشهای سازمان میراث فرهنگی هستند.

سوالات درس ۱۸

۱- در موزه ایران باستان چه چیزهایی نگهداری می شود و چرا به آن ایران باستان می گویند؟ در این موزه مجسمه ها، ظروف و ابزار و وسایلی از گذشته های بسیار دورایران نگهداری می شود. در این موزه، شما آثار تاریخی به جای مانده از دورهٔقبل از اسلام را مشاهده می کنید. به همین جهت به این موزه، موزهٔ ایرانباستان می گویند
۲- مورخان زمان گذشته را بر چه اساسی تقسیم می کنند؟ بر اساس حوادث و تغییرات مهم
۳- تاریخ ایران به چند دوره زمانی تقسیم میشود ؟ چرا۱ تاریخ قبل از اسلام ( دورهٔ ایران باستان )
۲ تاریخ دورهٔ اسلامی که با سقوط حکومت ساسانیان و ورود اسلام به ایرانآغاز شد و تاکنون ادامه دارد.
(چون ورود اسلام به ایران، مهمترین رویداد تاریخی کشور ما است، به همینجهت تاریخ ایران به دو دورهٔ زمانی تقسیم شده است )
۴- با توجه به مطالعه باستانشناسان از آثار باقی مانده از گذشته ، زندگی بشر چه مراحلی را طی کرده است؟
هزاران سال پیش، انسان ها از وسایل بسیار ساده و ابتدایی استفاده میکردند، آنها از طریق گرد آوری خوراک و شکار حیوانات زندگی می کردند، درجست وجوی شکار و خوراک از جایی به جای دیگر می رفتند و برای محافظتاز خود درون غار ها به سر می بردند.سپس انسا نها کشاورزی را یاد گرفتند وحیوانات را اهلی کردند. آنها در کناررودخانه ها برای خود خانه های دائمیساختند. کشاورزی موجب شد که انسان ها یکجانشین شدند. بدین ترتیباولین روستا ها در کنار رو دهای پرآب و چشمه ها پدید آمدند.
کم کم، داد و ستد و تجارت ابزار و وسایل رونق گرفت.انسا نها برای رسیدگیبه کار ها و نوشتن و محاسبه داد و ستدهایشان خط را اختراع کردند.باگذشت زمان، جمعیت برخی سکونتگاه ها رو به افزایش گذاشت و شهر هایبزرگی پدید آمدند که به وسیلهٔ حکومتی اداره می شدند. آنها قوانین ومقرراتی برای خود وضع کردند.مردم این شهرها در هنر و معماری و ساختنبنا ها، پیشرفت زیادی کردند. بدین ترتیب نخستین تمدن های بشری بهوجود آمدند.

۵- انسانهای غار نشین از چه ابزاری استفاده می کردند و چرا بر روی دیوار غارها نقاشی می کردند؟
ابزار های انسان های غار نشین در این دوره از سنگ بود و آنها به یادبودشکار هایشان نقش هایی بر روی دیوار
غا رها یا کوه های اطراف خود کنده بودند که امروزه هنوز آثار برخی از اینسنگ نگاره ها باقی مانده است.

۶-در کدام مناطق ایران ظروف سفالی وگلی (ظروفی از زندگیمردم)مربوط به دوران گذشته پیدا شده است؟ تپۀ سییلک )درکاشان( و تپۀ حس نلو، )در آذربایجان غربی (
۷- تمدن چه ویژگیهایی دارد؟– داشتن معماری، شهرسازی و هنر ی های تجسمی- داشتن خط – داشتن عقاید مذهبی- مهارت در کا رهای مختلف
– داشتن قوانین و مقررات- داشتن حکومت

۸- برخی از تمدن های را که در گذشته های دور در ایران پدید آمدند و سپس از بین رفتند را نام ببرید.
تمدن شهر سوخته – تمدن ایلام – تمدن جیرفت
۹- شهر سوخته در کدام منطقه ایران واقع شده است و مربوط به چه دوره ی تاریخی است و چرا به این نام معروف شده است؟
در نزدیکی شهر زابل در استان سیستان وبلوچستان، مربوط به حدود پنجهزار سال پیش
این تمدن بعدها به طرز نامعلوم و عجیبی از بین رفته است و به همین علتآنها این منطقه راشهر سوخته به معنی نابو د شده، نام گذاشتند.
۱۰- آثار باقی مانده از تمدن ایلام چگونه کشف شد؟
حدود هفتاد سال پیش، چند مهندس که با هواپیما به خوزستان می رفتند،متوجه تپه ای شدند و احتمال دادند که زیر آن آثار تاریخی وجود داشته باشد.آنها باستا نشناسان را از وجود این تپ ه با خبر کردند. باستا نشناسان پس ازمدت ها تلاش با زحمت و مواظبت زیاد خاک ها را کنار زدند و به تدریج خرابههای چُغازنبیل مهمترین اثر به جای مانده از تمدن ایلام را کشف کردند.
۱۱- معبد چغا زنبیل ، مهمترین اثر باقی مانده از تمدن ایلام در کجا واقع شده و ویژگی آن چیست؟
در نزدیکی شوش است. این معبد با میلیو نها خشت و هزاران آجر ساختهشده و بر روی برخی آجرها با خط ایلامی، مطالبی نوشته شده است.
۱۲- تمدن ایلام مربوط به چه زمانی است و ایلامی ها چه ویژگی هایی داشتند؟
حدود ۳ هزار سال – آنها بر روی لو حهای گلی، قانون هایی را که پادشاهانایلامی وضع کرده بودند، می نوشتند که بعضی از این لوح ها تا به امروز باقیمانده است. ایلامیها مانند سایر تمدن های باستانی، خدایان متعددی مثلخدای خورشید و خدای آب و… را پرستش می کردند و مجسمه هایی از اینخدایان ساخته و در معابد خود قرار می دادند و آنها را می پرستیدند. ایلامیها با هنر سفالسازی آشنا بودند و ظروف سفالی و مجسمه ها و ابزا رهایمختلف آنها در این منطقه یافت شده است.
۱۳- تمدن جیرفت در کدام منطقه ایران واقع شده و چه آثاری در این منطقه پیدا شده است ؟ و ویژگی کتیبه های این منطقه چیست؟
نزدیکی جیرفت کرمان در کنار هلیل رود – وسایل و ظروف سنگی و مفرغیبا نقش جانوران، زیگورات و کتیبه های آجری
باستان شناسان هنوز موفق به خواندن کتیبه ها نشده اند و احتمال میدهند این قدیمی ترین خط دنیا باشد که تمدن جیرفت آن را اختراع کردهاست.
۱۴- همزمان با تمدن ایلام در ایران کدام تمدن ها در مناطق بین النهرین ، کنار رود نیل و اطراف دریای مدیترانه شکل گرفتند نام ببرید.
آشور – سومر – بابِل – لیدی- مصر
۱۵- همزمان با پیامبران الهی مردم از نظر پیشرفت و روابط اجتماعی چه وضعیتی داشتند و حاکمان چگونه بودند؟
در آن زمان اگر چه مردم این نواحی در ساختن ابزار و وسایل زندگی پیشرفتکرده بودند و تمدن های بزرگی درکنار رودها پدید آمده بود، اما در زندگی و روابط اجتماعی آنها شرایط بدی حاکم بود. فرمانروایان در کاخ های باشکوه به خوشگذرانی مشغول بودند و به مردمظلم بسیار می کردند.انسان ها به جای پرستش خداوند یکتا، خورشید و ماهیا بت ها را عبادت می کردند و گمراه بودند. اخلاق و رفتار و قانون و مقرراتیکه مردم از آن پیروی می کردند آکنده از جهل و گمراهی، خرافات و ظلم وستم بود.

۱۶- کدام پیامبران در بین النهرین زندگی می کردند؟ حضرت نوح )ع( و حضرت ابراهیم )ع(
۱۷- کدام پیامبران در مصر زندگی میکردند؟ حضرت یوسف )ع( و حضرت موسی )ع(
۱۸- کدام پیامبر در فلسطین متولد شد؟ حضرت عیسی )ع( در زمان حکمرانی امپراتوری روم در فلسطین متولدشدند.

درس ۱۹

۱- آریایی ها که بودند ؟
برخی مورخان معتقدند که حدود چهار هزار سال پیش، مردمانی کوچ نشینکه خود را آریایی می نامیدند از مناطق
شمال دریای خزر به تدریج به سرزمین ایران مهاجرت کردند.
۲-سه قوم بزرگ آریایی چه نام داشتند و هرکدام در کدام بخش ایران ساکن شدند؟
مادها در غرب وشمال غرب – پارس ها در جنوب – پارت ها در شمال شرق
۳-قبایل ماد در کجا زندگی می کردند و علت ضعف آنها قبل از تشکیل حکومت چه بود؟ قبایل ماد در شمال غرب ایران به صورت پراکنده زندگی می کردند و همین امرموجب شده بود که آنها ضعیف باشند و هر چند وقت یک بار همسایه هایقدرتمندشان مانند آشور یها به آنها حمله کنند و اموالشان را به غارت ببرند.
۴- قبایل ماد چه کسی را حاکم خود انتخاب کردند ؟ چرا؟ در یکی از قبایل ماد، فردی به نام دیااکو زندگی میکرد که به دلیل خوشرفتاری و عدالت خواهی بین همهٔ قبیله ها محبوبیت داشت. سرانجام سرانقبایل تصمیم گرفتند او را به عنوان فرمانروا انتخاب کنند.
۵-اولین حکومت قدرتمند ایران به دست چه کسی تشکیل شد وپایتختش کجا بود؟ دیااکو بر فراز تپه ای در شهر هگمتانه )همدان امروزی( قلعه ای ساخت و آنجارا به پایتختی خود انتخاب کرد. ماد ها به تدریج قدرتمند شدند و بر دشمنانخود غلبه کردند
۶- هخامنش که بود؟ رئیس یکی از قبایل مهم پارس، فردی به نام هخامنش بود
۷- بنیان گذار سلسله هخامنشیان که بود و کدام حکومت را سرنگون کرد؟ کوروش( از نوادگان هخامنش) کوروش توانست آخرین پادشاه ما دها را در جنگی شکست بدهد و حکومتما دها را سرنگون کند.
۸- قلمرو ایران در زمان کوروش تا کجا و با حمله به چه مناطقی گسترش پیدا کرد؟ کوروش در دوران حکومت خود، پیروزی های زیادی به دست آورد. او به باِبل)عراق امروزی( و لیدی )ترکیه امروزی( حمله کرد و قلمرو ایران را از خلیج فارس تا دریای مدیترانه گسترش داد.
۹- به نظر کوروش با مردم مناطق فتح شده چگونه باید رفتار کرد؟ کوروش معتقد بود باید با مردم سرزمین هایی که فتح می شدند با خردمندیو عدالت رفتار کرد. مورخان این موضوع را از روی منشوری که از وی به جامانده است دریافته اند.
۱۰- زمانی که داریوش هخامنشی به قدرت رسید اوضاع در قلمرو هخامنشیان چگونه بود؟
او زمانی به سلطنت رسید که در بیشتر قلمرو هخامنشیان، شورش ها ونابسامانی هایی شکل گرفته بود. داریوش با عزم و اراده با شورشیان جنگیدو آنها را شکست داد و موفق شد دوباره حکومت هخامنشیان را قدرتمندسازد.
۱۱- داریوش پس از پیروزی بر دشمنان خود ، چه دستوری داد؟ داریوش دستور داد تا نقش برجسته ای به یاد پیروزی او در جنگ با دشمنانبر روی کوه بیستون حجّاری کنند.
۱۲-چرا حکومت هخامنشی نخستین امپراتوری جهانی است؟ چون در زمان کوروش و داریوش، قلمرو جغرافیایی هخامنشیان، بیشتر کشورهای مهم آن روز را در بر می گرفته است
۱۳- بهانه حمله اسکندر مقدونی به ایران چه بود ؟
در زمان هخامنشیان، جنگ های متعددی بین ایران و یونان رخ داد در یکی ازاین جنگ ها سپاهیان هخامنشی آتن را فتح کردند، اما یونانیان آن شهر را بازپس گرفتند. هنگامی که فرماندهی به نام اسکندر مقدونی در یونان به قدرترسید، حکومت هخامنشی ضعیف و ناتوان شده بود. اسکندر از این موقعیتاستفاده کرد و یونانیان را به انتقام جویی از ایرانیان فرا خواند سپاهیان تحتفرمان او در چند جنگ، سپاه هخامنشی را شکست دادند و ایران را فتحکردند. درنتیجهٔ حملهٔ اسکندر، بسیاری از شهرهای ایران از جمله تختجمشید به آتش کشیده شد.
۱۴- اسکندر مقدونی کدام مناطق را تصرف کرد؟ اسکندر علاوه بر ایران، مصر و قسمت هایی از هندوستان را تصرف کرد
۱۵- اسکندر مقدونی چگونه مُرد؟. او سرانجام در جوانی و در اوج کشورگشایی بر اثربیماری در گذشت.
۱۶-پس از مرگ اسکندر ایران به دست کدام سردار وی افتاد ؟ او چه سلسله ای را تأسیس کرد؟
ایران به دست سلوکوس یکی از سرداران او افتاد . وی سلسلهٔ سلوکیان راتأسیس کرد.
۱۷-برخورد ایرانیان با سلوکیان چگونه بود؟ ایرانیان سلوکیان را بیگانه می شمردند و به شکل های مختلف با آنانمخالفت و مبارزه می کردند.
۱۸- اشک یا ارشک چه اقدامی انجام داد؟ رئیس یکی از قبایل پار ت ملقب به اشک یا ارشک با هدف مقابله باسلوکیان، پارتیان و دیگر اقوام ایرانی را متحد کرد. او با استفاده از اختلافاتسلوکیان توانست قسمت هایی از ایران را آزاد کند. مورخان وی را مؤسسسلسله اشکانی می دانند.
۱۹- حکومت اشکانیان از چه زمانی قدرتمند شد ؟ تأثیرات این قدرت چه بود؟ در زمان فرمانروایی مهرداد دوم، حکومت اشکانی به امپراتوری قدرتمند تبدیلشد. اشکانیان پس آن به مدت چندین قرن با تمام توان در برابرهجوم سپاهنیرومند روم ایستادند و اجازه ندادند بار دیگر بیگانگان بر میهن ما مسلطشوند.
۲۰- آخرین حکومت ایران قبل از اسلام چه نام داشت؟ ساسانیان
۲۱- مؤسس سلسله ساسانیان که بود؟ اردشیر بابکان از خاندان ساسان مؤسس این سلسله است که بر علیهاشکانیان قیام کرد

۲۲- در زمان کدام پادشاه ساسانی امپراتور روم )والریانوس(شکست خورد؟ یکی از مهم ترین پادشاهان ساسانی، شاپور اول است. در زمان او وسعتقلمرو ایران بسیار زیاد شد و او
توانست امپراتور روم )والریانوس( را شکست دهد.
۲۳-دوره جدید تاریخ ایران با ورود اسلام به ایران از چه زمانی آغاز شد؟
با حملهٔ اعراب مسلمان و شکست های متعدد سپاهیان ساسانی، سرانجامبا قتل یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی، این سلسله درسال ۶۵۱میلادی به پایان رسید. با ورود اسلام به ایران دورهٔ جدیدی از تاریخ ایران پایهگذاری گردید.
۲۴- مبدأ تاریخ هجری چیست؟ مبدأ تاریخ ما مسلمانان هجرت پیامبر اکرم )صل الله علیه و آله( از مکه بهمدینه است و به آن تاریخ
هجری گفته می شود

۲۵- برای تعیین زمان رویدادهای قبل از اسلام از چه تقویمی استفاده می شود؟
. مورخان از تقویم میلادی استفاده می کنند. مبدأ تقویم میلادی تولد حضرتمسیح )ع( است و نشانهٔ اختصاری آن حرف ( م ) است

۲۶- برای تعیین زمان رویدادهای قبل از میلاد حضرت مسیح (ع)از چه تقویمی استفاده می شود؟
تقویم میلادی به صورت معکوس و با علامت اختصاری ( ق.م ) به کار می رود.برای مثال ۸۰۰ ق.م، بیانگر هشتصد سال پیش از میلاد مسیح است.

درس ۲۰

۱- در ایران باستان شیوه حکومت چگونه بود؟ در ایران باستان شیوه. حکومت پادشاهی بود. شاهان در ابتدای سلطنت در حضور بزرگان کشور، تاج گذاری می کردند و در کاخ بر تخت می نشستند . شاه قدرت مطلق داشت و همه باید از او فرمان می بردند. حکومت موروثی بود یعنی از پدر به پسر به ارث می رسید.
البته گاهی بر سر جانشینی شاه و به دست آوردن قدرت، آن چنان اختلافات شدیدی پیش می آمد که حتی منجر به کشتن افراد و جنگ و خون ریزی می شد.
۲-از نظر پادشاهان ایران باستان مقام شاهی چه مقامی بود؟ شاهان ایران باستان خود را برگزیدهٔ آسمان و نمایندهٔ اهورامزدا می دانستندو معتقد بودند که به حکم او فرمان می رانند. در اغلب کتیبه های به جای مانده، جمله هایی که این موضوع رانشان بدهد، وجود دارد.
البته این عقیده هم وجود داشت که اگر شاه از مسیر قانون و عدالت منحرفشود حمایت اهورایی از او گرفته می شود و بزرگان و موبدان می توانستندشاه را عزل یا برکنار کنند.
۳-پادشاهان به چه اموری فرمانروایی ومطلق داشتند؟ شاهان بر امور اداری، نظامی و مذهبی فرمانروایی مطلق داشتند
۴- فرمان های پادشاه چه حکمی داشت ؟ و فرمان های مهم چه نشانی داشت؟ این فرمان ها، قانون هایی بودند که باید در سراسر کشور اجرا می شدند وهیچ کس نباید از آنها سرپیچی می کرد. روی فرمان ها و نامه های مهم،مُهرهای مخصوص شاه زده می شد.
۵- چرا در دوره اشکانیان، قدرت و نفوذ پادشاهان مانند سایر شاهانایران باستان نبود؟ چون در این دوره، خاندان های محلی از نفوذ و قدرت زیادی برخوردار بودند وشاهان مجبور بودند در اداره کشور با آنها مشورت کنند.
۶- در دوره اشکانیان چند مجلس برای تصمیم گیری به وجود آمدهبود؟ مجلس شاهی، مجلس بزرگان و مجلس مهستان.
۷- علت وجود شغل ها و مقام های مختلف برای اداره کشور در دولت های ایران باستان چه بود؟ قلمرو وسیع
۸-زندگی شاهان چگونه بود و هزینه زندگی آنان چگونه تأمین می شد؟ زندگی شاهان هزینهٔ زیادی داشت. گاهی آنها صدها خدمه را به کار میگرفتند. اینکه درآمد های کشور چگونه خرج بشود بستگی به نظر شاهانداشت. مخارج سنگین دربار، از گرفتن مالیات از مردم تأمین می شد. اغلبشاهان به ثروت اندوزی می پرداختند و نه تنها به فکر آسایش مردم نبودندبلکه به آنها ظلم می کردند.البته گاهی نیز به ندرت شاهانی پیدا می شدندکه سعی می کردند با عدالت رفتار کنند
۹- مقا مهای مهم حکومتی بعد از مقام شاه را نام ببرید و وظایفآنها را ذکر کنید. وزیر بزرگ مهمترین مقام بعد از شاه و مسئول کار های اداری مملکت بود
رئیس دربار یا تشریفات مسئول رسیدگی به کار های کاخ شاهی )مراسم وجشن های مختلف، انبار و ذخیره کردن محصولات غذایی در کاخ، توزیع جیرهی
کارکنان، نظارت بر کار هنرمندان، صنعتگران داخل کاخ و (بود منشیان و دبیران کا رهای اداری و مالی و نوشتن نام هها بر عهدهٔ آنها بود وگاه به چند زبان آشنایی داشتند
مأموران مخفی شاه اولین بار در زمان داریوش افرادی به عنوان مأمور مخفیانتخاب شدند که به آنها چشم و گوش های شاه می گفتند
مأموران مخفی شاهان از قسمتهای مختلف کشور گزارش تهیه میکردند و بهشاه می دادند

۱۰- تقسیمات کشوری برای اولین بار توسط چه کسانی اتفاق افتاد و این تقسیمات چگونه بود؟
ایرانیان، برای اولین بار تقسیم سرزمین به بخشهای مختلف را ابداع کردند.برای مثال، داریوش کشور را برای اداره بهتر به ۲۳ قسمت، تقسیم کرده بودکه به هر قسمت یک ایالت می گفتند. برای هر ایالت یک شهربان انتخاب می کردند که معمولاً از مقا مهای حکومتی یا اعضای خانواده شاه بود. هر بخش،از مرکز فرماندهی یا پایتخت، دستور می گرفت و موظف بود همهٔ کا رها را طبق نظر شاه انجام دهد.
۱۱- پایتخت حکومت های ایران باستان را ذکر کنید.
ما دها همدان )هگمتانه(
هخامنشیان شوش )پایتخت زمستانی( – همدان )پایتخت تابستانی( – تخت جمشید – بابل
اشکانیان صد دروازه ) دامغان ( و تیسفون
ساسانیان تیسفون
۱۲- شهری را که پادشاهان به عنوان پایتخت انتخاب می کردند معمولا چه ویژگیهایی داشت؟ پایتختها معمولاً شهرهای بزرگ و پرجمعیت بودند و شاهان در آنها کا خهایبزرگ و بناهای عظیم می ساختند.
۱۳- علت هجوم و حمله پی در پی دشمنان به ایران چه بود؟ سرزمین ایران به دلیل موقعیت مهم جغرافیایی، همواره از شرق و غرب درمعرض هجوم دشمنان بود.
۱۴- چرا حکومت های ایران باستان ، سپاه ونیروی نظامی بزرگ بوجود آوردند؟ در غرب، دولتهای یونان و روم به قلمرو ایران دست اندازی می کردند. بههمین دلیل حکومت های ایران باستان سپاه و نیروی نظامی بزرگی به وجودآورده بودند تا از مر زهای ایران دفاع کنند.
۱۵-مردم ایران باستان فرزندانشان را از چه سنی آماده جنگ و شکار می کردند؟ مردم ایران باستان وقتی پسرانشان به نوجوانی می رسیدند زره بر آنها می پوشاندند و کمربند چرمی به کمرشان می بستند تا در جنگ و شکار شرکت کنند.
۱۶- پادشاهان از چه زمانی موزش نظامی می دیدند؟
شاهان نیز از دورهٔ نوجوانی، آموزش های نظامی می دیدند و در بیشتر جنگها، خودشان فرماندهی جنگ را بر عهده می گرفتند.
۱۷- چرا در تاریخ جهان ، اشکانیان به جنگاوران مشهور بودند؟ اشکانیان )پارتیان ( در تاریخ جهان به جنگاوران مشهور بودند و مهارت زیادیدر سوار کاری و تیراندازی داشتند. سپاه از نیروی پیاده نظام و سواره نظامتشکیل می شد.
۱۸-ابتکار بزرگ داریوش هخامنشی در زمینه تشکیل سپاه وفنون نظامی چه بود؟ و ویژگی آن را ذکر کنید.
علاوه بر سپاه معمولی، یک سپاه جاویدان هم تشکیل داده بود. تعداد افرادسپاه جاویدان د ه هزار نفر بود که به گرو ههای ده نفره تقسیم می شد. بهاین سپاه، جاویدان یا همیشگی می گفتند چون هرگاه یکی از افراد از بینمی رفت یک فرد جنگاور دیگر که ذخیره بود جای او را می گرفت و تعداد کمنمی شد. در آن دوره، خدمت در سپاه جاویدان، بزر گترین آرزوی جوانانپارسی بود.

۱۹- از ابتکارات ایرانیان در زمان جنگ استفاده از چه وسایل و ابزاری بود؟ یکی دیگر از ابتکارات ایرانی ها، اختراع ارابهٔ دا سدار بود. این ارابه در هرسمت خود به شمشیرهای تیز و در مرکز به کار دهای داس مانند مجهز بود وهنگام حرکت از دو طرف هر چیزی را بر سر راه اسب ها تکه تکه
می کرد. همچنین به دستور کوروش گردونه ها یا بر جهای بلند و چوبی وچرخدار ساخته بودند این برج ها متحرک بودند و درداخل آنها کمانداران قرارمی گرفتند و از بالای بر جها در موقع لزوم به دشمن تیراندازی می کردند. اینبرج ها با تعداد زیادی اسب کشیده می شدند

۲۰- نیروی دریایی ایرانیان باستان در کدام آبها در رفت و آمد بود؟ ایرانیان باستان نیروی دریایی داشتند و کشتی های آنها از خلیج پارس تادریای مدیترانه در رفت و آمد بودند.

درس ۲۱

۱- در ایران باستان خانواده چه جایگاهی داشت ؟ و پدر چه نقشی در خانواده داشت؟
خانواده، هستهٔ اولیه جامعه را تشکیل می داد. ازدواج در نزد ایرانیان یک تکلیف دینی و پیمانمقدس بود. به همین دلیل اگر کسی عمداً از ازدواج سرباز می زد، گناهکار شمرده می شد.همچنین مردان زمانی می توانستند مقام و منصبی بگیرند که همسر داشته باشند
درخانوادهٔ ایران باستان، پدر به عنوان سرپرست خانواده نقش مهمی داشت و اجرای مراسم مذهبیو حفظ امنیت خانواده برعهدهٔ او بود.
۲-در ایران باستان افراد معمولا با چه کسانی ازدواج می کردند؟
ازدواج معمولاً خویشاوندی و درون گروهی بود؛ یعنی اغلب سعی می کردند با افرادی از دودمانخود ازدواج کنند تا با آنها هم خون باشند و خصوصیات آن دودمان را حفظ کنند.
۳-آیا برای ایرانیان باستان جنسیت فرزند اهمیت داشت؟
ایرانیان باستان برای اولاد پسر ارزش خاصی قائل بودند و این موضوع به خصوص برای شاهانو درباریان که سلطنت موروثی داشتند، اهمیت زیادی داشت
۴-آیا در ایران باستان چند همسری وجود داشت؟
در آن دوره چند همسری نیز وجود داشت و افراد توانگر و ثروتمند چند زن داشتند.
۵- در ایران باستان خانواده ها مواد مورد نیاز خود را چگونه تأمین می کردند؟ بیشتر مواد مورد نیاز خود چون خوراک و پوشاک و ابزار را خودشان در خانه تولید و نیازهایخود را تأمین می کردند. زنان در کنار مردان به نخ ریسی، پارچه بافی، قالی بافی و مشارکت در کشاورزی می پرداختند.

۶- در ایران باستان خانواده ها معمولا چه چیزهایی را به فرزندان خود آموزش می دادند؟
خانواده ها همچنین مرکز تربیت و آموزش بودند و اصول و ارزش های اخلاقی چون راستگویی،امانت داری، میهن دوستی و وفای به عهد و پیمان را به اعضای خانوادهٔ خود می آموختند. پدران،شغل خود را به پسران یاد می دادند همچنان که مادران به عنوان کدبانوی خانواده، رسوم خانهداری را به دختران آموزش می دادند.
۷- در دوره ایران باستان بیشتر مردم ایران در روستاها زندگی می کردند یا در شهرها؟ و چه شغلی داشتند؟
در دورهٔ ایران باستان، اغلب مردم در روستاها زندگی می کردند و کشاورزان بیشترین جمعیت آنزمان را تشکیل می دادند.
۸-تا قبل از سلسله ساسانیان شهرها محل زندگی چه کسانی بود؟ بیشتر محل زندگی شاهان و مأموران حکومت بود.
۹- از چه دوره ای تعداد شهرها زیاد شدند و جمعیت شهرنشین افزایش یافت ؟ از دوره ساسانیان
۱۰-در دوره ساسانیان چه کسانی علاوه بر شاه در شهها زندگی می کردند؟
در این شهرها علاوه بر مأموران حکومتی، صنعتگران، بازرگانان و پیشه وران نیز زندگی میکردند.
۱۱-از چه زمانی شغل های مختلف بوجود آمد؟
پس از یکجانشینی تقسیم کار اجتماعی پدید آمد و افراد درگروه های مختلف شغلی دسته بندی شدهبودند.
۱۲-در کتاب اوستا مردم به چند دسته تقسیم شده اند؟
در کتاب اوستا، مردم به دستهٔ پیشوایان دینی، نظامیان، کشاورزان و دامداران تقسیم شده اند و هردسته وظیفهٔ خاصی دارد.
۱۳-اختلافات طبقاتی چگونه در جامعه بوجود آمد ؟ و در چه دوره ای به اوج رسید؟
با تشکیل امپراتوری های بزرگ و تمرکز قدرت و ثروت در دست شاهان و شاهزادگان و سایرمقام های حکومتی به تدریج اختلاف طبقاتی درجامعه به وجود آمد و طبقات اجتماعی امتیازات وحقوق متفاوتی به دست آوردند. اختلافات طبقاتی در دوره ساسانیان به اوج رسید
۱۴-در دوره ساسانیان مردم به چند طبقه تقسیم شده بودند؟
اشراف و بزرگان………شاه و شاهزادگان، روحانیون زرتشتی )موبدان(، فرماندهان نظامی و دبیران
عامه مردم …………. پیشه وران، بازرگانان و کشاورزان.
۱۵- در دوره ساسانیان اشراف و بزرگان از چه حقوق و امتیازاتی برخوردار بودند؟
اشراف و بزرگان ازحقوق و امتیازات زیادی برخوردار بودند. آنها زمین ها و ثروت های فراوانداشتند اما از پرداختن مالیات سرانه معاف بودند. از حق تحصیل و آموزش برخوردار بودند و خودرا صاحب جان و مال مردم می دانستند.

۱۶-کشاورزان در دوره ساسانی چه وضعیتی داشتند؟
کشاورزان با آنکه اکثریت جامعه را تشکیل می دادند و فعالیت اقتصادی مهم بر دوش آنها بود، ازبسیاری از حقوق اجتماعی
محروم بودند. آنها و فرزندانشان حق تحصیل نداشتند. بار سنگین مالیات بردوش آنها بود و درجنگها، سپاه پیاده نظام را تشکیل
می دادند. اگر کسی از جنگ فرار می کرد به شدت مجازات می شد.
۱۷- در دوره ساسانی موبدان زرتشتی چه موقعیتی داشتند؟ در این دوره، موبدان زرتشتی که خود جزء طبقه بزرگان بودند از این اختلاف طبقاتی حمایت میکردند و در دستگاه حکومتی
نفوذ زیادی داشتند
۱۸- جامعه طبقاتی چه ویژگیهایی داشت؟. در جامعه طبقاتی، رفتن از طبقه ای به طبقهٔ دیگر بسیار سخت و تقریباً ناممکن بود.یعنی فرزندکشاورز می بایستی تا ابد کشاورز بماند.همچنان که اشراف زادگان همیشه درگروه اشراف میماندند. افراد از طبقه محروم نمی توانستند با بزرگان ازدواج کنند.
لباس و مسکن طبقات نیز متفاوت بود. در شهرها پیشه وران و کشاورزان نمی توانستند در محلهٔخاص بزرگان سکونت کنند و به ناچار
در حومهٔ شهرها ساکن می شدند. در دورهٔ ساسانی طبقات مختلف حتی آتشکده های جداگانه ایداشتند. این وضع طبقاتی بر روابط،
آداب و معاشرت مردم نیز تأثیر گذاشته بود.
۱۹-به گفته هرودوت ، ایرانیان دوره باستان چه ویژگیهایی داشتند؟
هِرودوت نوشته است: ایرانی ها وقتی در کوچه به هم می رسیدند روبوسی می کردند و اگر بایکدیگر تفاوت طبقاتی داشتند افراد عامی می بایستی در برابر اشراف و بزرگان زانو می زدند.
۲۰-زندگی پادشاهان و شاهزادگان در دوره ایران باستان چگونه بود ؟ مثال بزنید.(مشابه سوال ۸ درس بیست)
در دورهٔ ایران باستان، شاهان و شاهزادگان زندگی بسیار پرتجملی داشتند و در کاخ ها بهخوشگذرانی می پرداختند. برای مثال
خسرو پرویز تاجی داشت که مقدار زیادی طلای خالص در آن به کار برده شده بود و مروارید هایآن به اندازه تخم گنجشک بودند. در
آن دوره، تاج سنگین را از سقف آویزان می کردند و شاه زیر آن می نشست. خسرو پرویزشطرنجی داشت که مهره های آن از یاقوت و زمرد بودند و بر تختی می نشست که از عاج فیلدرست شده بود و نرده های آن از طلا و نقره بود.
۲۱-مورخان از کدام اثر ادبی برای پی بردن به اوضاع و احوال مردم دوره ایران باستان استفاده کرده اند؟ شاهنامه فردوسی

درس ۲۲

۱-به گفته پژوهشگران در کدام سرزمین برای اولین بار کشاورزی و دامپروری آغاز شده است؟ فَلات ایران از نخستین سرزمین هایی بوده که کشاورزی و پرورش دام در آن آغاز شده و حتیدانش و مهارت کشت و زرع از ایران به سرزمینهای دیگر برده شده است.
۲-در ایران باستان کشاورزی چه جایگاهی داشت؟
کشاورزی مهمترین پیشه و وسیلهٔ معیشت در ایران باستان بود. در اوستا و کتیبه های آن دوره،عبارت هایی دربارهٔ اهمیت و ارزش
کار کشاورزان دیده می شود. فعّالیّت های کشاورزی از طرف حکومت نیز تشویق می شد. دردورهٔ هخامنشیان، یونانی ها به تلاش های شاهان پارس، برای تشویق کشاورزی حسرت میخوردند.
۳-در ایران باستان چه محصولاتی بیشتر کشت می شد؟ و کشاورزان در کنار کشاورزی کار دیگری انجام می دادند؟
گندم و جو مهم ترین محصول زراعی ایرانیان باستان بود. کشت پنبه در نواحی مستعد رواج داشتو به همین جهت کارگاه های
پنبه ریسی توسعه یافت و پارچه های پنبه ای یکی از صادرات مهم بعضی از ایالات بود.کشاورزانایرانی علاوه بر کار کشاورزی به پرورش دام نیز می پرداختند.
۴-ایرانیان باستان در کدام صنعت ها فعالیت داشتند؟. تهیهٔ پارچه های لطیف از پنبه، ابریشم و پشم و تهیه شا لهای پشمی و حریر در کارگاه های مرو،ری، اهواز و شوشتر رواج داشت. ایرانیان در پیشهٔ نجاری، آهنگری و شیشه گری نیز پیشرفتکرده بودند. در دورهٔ ساسانی، ارابه های ساخت ایران به ظرافت و زیبایی، مشهور بوده است.ساختن اسباب و اثاثیهٔ منزل، شمشیر، ابزارهای کشاورزی و ابزار های جنگی مانند بازوبند و زرهو نظایر آنها نیز از مشاغل آن دوره بود.
۵- بافرمان چه کسی جادۀ شاهی ساخته شد؟ داریوش اول هخامنشی.
۶- چه عواملی سبب رونق تجارت در دوره ایران باستان شد؟
در آن زمان امنیت در راه ها برقرار و کاروانسراهایی در فاصل ههای معین بنا گردیدند. در نتیجهٔاین اقدامات، تجارت بیش از پیش رونق گرفت.
۷-جاده ابریشم کدام سرزمین ها را به هم وصل میکرد ؟ و چرا به آن جاده ابریشم می گفتند ؟
جاده ابریشم راهی بود که چین و هند را در شرق، به اروپا در غرب متصل می کرد و بخشی ازاین جاده هم از خاک ایران عبور می کرد.
در آن زمان ابریشم، ارزشمندترین و پرسودترین کالای تجاری بود که از چین به ایران و سرزمینهای دیگر صادر می شد

۸-حکومت های ایران باستان به خصوص ساسانیان از موقعیت ویژه ارتباطی ایران بین شرق وغرب چه استفاده ای می کردند؟ حکومت ساسانی مانع از ارتباط مستقیم تجاری میان چین و روم )اروپا ( می شد و تمایل داشت کهابریشم چینی توسط بازرگانان ایرانی به روم صادر شود و یا اینکه ابریشم خام پس از آنکه درکارگا ههای ایران تبدیل به پارچه شد به روم فروخته شود.
۹-صادرات ایران در دوره باستان چه بود ؟ سنگهای قیمتی، پارچه، قالی و محصولات کشاورزی
۱۰- آیا در ایران باستان دریانوردی و تجارت دریایی وجود داشت؟ ایرانیان باستان به سبب تجربه و مهارت در دریانوردی به تجارت دریایی نیز روی آوردند. دردوران ساسانی، تجارت دریایی رونق
گرفت و بنادر خلیج فارس، لنگرگاه کشتی هایی بودند که به کشورهای دور و نزدیک ایران رفت وآمد می کردند.
۱۱-چه زمانی برای اولین بار در ایران سکه ضرب شد؟ در زمان هخامنشیان برای اولین بار به فرمان داریوش کبیر، سکّه ای زرین به نام «دِریک » یا«زریک » ضرب شد
۱۲-تا قبل از ضرب سکه افراد کالاهای خود را چگونه می فروختند و ضرب سکه چه تأثیری بر تجارت گذاشت؟
. تا قبل از رواج سکّه، معمولاً ده نشینان، مازاد محصولات خود را به شهر می آوردند و بامحصولات دیگر که مورد نیازشان بود، مبادله می کردند. با ضرب سکّه، تجارت رونق بسیار پیداکرد؛ به طوری که بازرگانان با داشتن پول می توانستند کالاهایی خریداری کنند و آنها را به قیمتبیشتر بفروشند
۱۳-چه کسانی اجازه ضرب سکه های زرین (طلا) ،سکه های سیمین(نقره) و سکه های مسین (مسی) را داشتند؟. سکه های زرین فقط به فرمان و به نام پادشاهان ضرب می شد. حاکمان ایالت ها می توانستند بااجازهٔ پادشاه فقط سکه های سیمین )نقر های( یا مسین )مسی( ضرب کنند
۱۴-منبع اصلی درآمد حکومت ها در ایران باستان چه بود؟ در ایران باستان، مالیات منبع اصلی درآمد حکومت ها بود که به صورت نقدی یا جنسی دریافت می شد.
۱۵-میزان مالیتی که از مردم دریافت می شد چگونه بود؟
بیشترین حجم مالیات را کشاورزان پرداخت می کردند. دامداران به نسبت تعداد دام هایشان و پیشهوران و بازرگانان نیز به میزان کالا و خدماتی که عرضه می کردند، مالیات می دادند. علاوه براینها، نوع دیگری از مالیات به نام مالیات سرانه وجود داشت که فقط از عامهٔ مردم وصول می شدو بزرگان و اشراف از پرداخت آن معاف بودند.
۱۶-چه زمانی بزرگان وعامه مردم هدایای خود را به پادشاه می دادند؟ جشن ها و مراسم به تخت نشستن شاهان،
۱۷-مالیات دریافتی از مردم چه زمانی افزایش و در چه مواقعی کاهش می یافت؟ مأموران مالیاتی معمولاً نسبت به مردم سخت گیری و ستم می کردند و بیش از آنچه مقرر شده بود،طلب می نمودند. گاهی به دلیل خالی بودن خزانه، میزان مالیات ها را افزایش می دادند.
البته در مواقعی نیز به سببجلوگیری از شورش مردم و یا بروز خشکسالی، بخشش هایی صورت می گرفت.
۱۸-درآمد های حکومت در چه مواردی هزینه می شد؟ بخش زیادی از درآمدهای حکومتی صرف جنگ با دشمنان می شد. قسمت دیگری از آن، بهمصارف شخصی شاه، شاهزادگان، درباریان و ساختن کاخ های مجلل می رسید. حکومتها همچنین بخشی از درآمد
را در اموری مانندپرداخت حقوق به مأموران حکومتی و همچنین احداث، نگهداری و تعمیر آتشکده ها، کاروان سراها، قنات، سدها و… خرج می کردند .

درس ۲۳

۱-آیا در ایران باستان به تعلیمات مذهبی اهمیت می دادند؟
در ایران باستان، تعلیمات مذهبی نقش و تأثیر زیادی در زندگی فردی واجتماعی داشت

۲- اقوام آریایی چه چیزهایی را مقدس می شمرند؟
برخی از عناصر خلقت مانند آب، آتش، خاک و باد را مقدس می شمردند وبرای آنها خدایانی قائل بودند.

۳- زرتشت که بود و مردم را به چه چیزی دعوت می کرد؟
زرتشت، پیامبر ایران باستان که قبل از سلسلهٔ مادها می زیست، در اندیشهٔاصلاح عقاید ایرانیان برآمد.
او مردم را به پرستش اهورامزدا، خدای بزرگ و یکتا دعوت کرد.

۴- آیین زرتشت چگونه آیینی بود؟
در آیین زرتشت، اهورا مزدا، منشأ تمام خیر و خوبی ها بود و همواره بااهریمن که سرچشمهٔ شر و بدی ها
به شمارمی رفت، در حال مبارزه بود. زرتشت به پیروان خود سفارش می کرد که به منظور یاری اهورامزدا، پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک راسرمشق زندگی خود قرار دهند

۵- تعالیم زرتشت در کدام کتاب توسط پیروانش گردآوری شد؟ اوستا

۶- آتش در میان ایرانیان باستان به ویژه ساسانیان چه جایگاهی داشت؟
ایرانیان باستان، آتش را مقدس می شمردند. در دورهٔ ساسانیان آتشکده های زیادی در گوشه و کنار ایران ساخته شدند که آثار بعضی از آنها تا بهامروز باقی مانده است.

۷- در دوره ساسانیان دین رسمی کشور چه بود و علاوه بر آن پیروان کدام دین ها در ایران زندگی می کردند؟
در دورهٔ ساسانیان، اغلب مردم دین زرتشتی داشتند و حکومت از آن دینپشتیبانی می کرد و دین رسمی کشور اعلام شد. در این دوره، موبدانزرتشتی با رواج و گسترش دین های دیگر در ایران مخالفت و نسبت به پیروانسایر ادیان سخت گیری می کردند. پیروان دینهای مسیحی، یهودی، بوداییو مانوی نیز در ایران زندگی می کردند.

۸- غذای مردم ایران باستان چه بود؟
غذای اصلی مردم، غلات مخصوصاً گندم و جو بود که آنها را آرد می کردند و باآن، نان و انواع شیرینی ها را می پختند. علاوه بر نان، از انواع گوشت حیواناتاهلی، گوشت پرندگان شکاری، تخم پرندگان، شیر بز و میوه ها و سبزیجاتو شربت ها برای تغذیه استفاده می شد.

۹- ایرانیان باستان برای آرد کردن غلات از چه چیزی استفاده می کردند؟
آسیا بهای آبی را ابداع کرده بودند.

۱۰- روغن زیتون و ادویه از چه مناطقی وارد ایران شد؟
روغن زیتون از یونان و ادویه از هندوستان

۱۱- آداب غذا خوردن در ایران باستان چگونه بود؟
مردم ایران باستان، با آداب خاصی سر سفره می نشستند.آنها سخن گفتنبه هنگام غذا خوردن را گناه می دانستند. شستن دست ها قبل و بعد از غذاخوردن و خواندن دعای نان در ابتدا و پایان غذا از نکاتی بود که آنها بر سرسفره رعایت می کردند

۱۲- ایرانیان باستان بیشتر از چه ظروفی استفاده می کردند .؟
ظروف فلزی

۱۳- ما چگونه از نوع پوشاک و ابزارها وتولیدات مردمان ایران باستان مطلع شده ایم؟
بیشتر آنچه که ما از پوشاک مردم آن دوره می دانیم مربوط به مجسمه ها ونقاشی ها یا تصاویری به جا مانده از آن دوره است که بر روی سنگ ها، ظروف یا سکه ها نقش بسته اند. باستا ن شناسان نمونه هایی از وسایل وابزار تولید پوشاک مربوط به ایران باستان را نیز کشف کرده اند.

۱۴- مردان وزنان ایران باستان نسبت به پوشش بدن چه اعتقادی داشتند؟
مردان و زنان ایرا ن باستان در مقایسه با مردم سایر تمدن های هم عصرخود، اعتقاد به پوشش کامل بدن داشتند و برهنگی و بی بند و باری را نشانهٔاهریمن می دانستند.

۱۵- پوشش مردان وزنان دوره ایران باستان چگونه بود؟
ایرانیان، نخستین کسانی بودند که شلوار را طراحی کردند و پوشیدند. شلوارو بالاپوش های آستین دار و کلاه نمدی پوشاک اصلی مردان بود. زنان نیز ازشلوار، پیراهن های بلند و روسری استفاده می کردند

۱۶- لباس های ایرانی مورد توجه کدام کشور ها بود؟
مورد توجه بزرگان و درباریان روم و یونان بود و اغلب سعی می کردند از طرحلبا سهای ایرانی تقلید کنند.

۱۷- ایرانیان از گذشته به کدام ورزش ها علاقه داشتند؟
به ورزش های رزمی و پهلوانی چون کشتی علاقمند بوده اند و پهلوان وپهلوانی در تاریخ کهن ما ریشه دارد. سوارکاری و تیراندازی و شکار از ورزشهای مورد علاقه مردم آن دوره بوده و پرتاب سنگ یا فَلاخَن و نیزه و زوبین نیز رواج داشته است.

۱۸- در شاهنامه فردوسی از دلاوری چه کسانی نام برده شده است؟
رستم، سهراب، سیاوش، گُردآفرید (گُردآفرین) و … در ایران باستان سخنگفته است.

۱۹- به گفته هرودوت ، ایرانیان در گذشته چه چیزهایی به فرزندان خود آموزش می دادند؟
هِرودوت نوشته است: ایرانیان به فرزندان خود سه چیز را می آموختند۱- سوارکاری۲- تیروکمان ۳- راستگویی.

۲۰- کدام ورزش توسط ایرانیان باستان ابداع شده و امروزه هم از ورزش های جهانی محسوب می شود؟
چوگا ن بازی در شاهنامهٔ فردوسی به چوگان بازی اشاره شده است. درزمان هخامنشیان و ساسانیان این ورزش انجام می شده است. در اینورزش، اسب سواران از یک چوب دست به نام چوگان و یک گوی استفاده میکردند.

۲۱- در عهد باستان جشن چه معنا ومفهومی داشت؟
در عهد باستان مردم ایران در طی سال، ده ها جشن برپا می کردند و شادزیستن را یک موهبت الهی می دانستند. واژهٔ جشن از یَشُن و یَسْنهاوستایی گرفته شده که به معنای پرستیدن و نیایش است و از اینجا میتوان پی برد که بیشتر
جشنهای آن دوره اهمیت دینی داشته و با نیایش به درگاه خداوند همراه بودهاست.

۲۲- در ایران باستان جشنها در چه مواقعی از سال برپا میشد و مهمترین جشنها را نام ببرید.
جشن ها همچنین ارتباط زیادی با تغییر فصلها و شروع و پایان کار کشاورزیداشتند.
مهم ترین جشنها = جشن نوروز، جشن سده و جشن مهرگان

۲۳- باشکوه ترین جشن ایرانیان باستان چه جشنی بود و در چه زمانی برگزار می شد؟
جشن نوروز – آغاز فصل بهار

۲۴- نوروز برای مردم ایران باستان چه پیامی داشت؟
پیام آور نوشدن سال و رویش طبیعت و شروع فعّالیّت های کشاورزی بود

۲۵- پیدایش جشن نوروز به چه زمانی بازمی گردد ؟
زمان پیدایش نوروز به درستی معلوم نیست، در شاهنامهٔ فردوسی، اینجشن را به تاج گذاری جمشید پادشاه اسطوره ای ایران نسبت می دهند.این جشن در زمان هخامنشیان در تخت جمشید برگزار می شده و پس از آن،سلسله های دیگر نیز نوروز را گرامی داشته اند . در هر یک از روزهای عیدنوروز، طبقه ای از مردم به دیدار شاهان می آمدند.
در عهد باستان، خانواده های ایرانی بر سر سفرهٔ نوروزی به درگاه آفرینندهٔهستی دعا می کردند، به یکدیگر هدیه می دادند و شادباش می گفتند.

۲۶- امروزه ایرانیان نوروز را چگونه جشن می گیرند؟
امروزه نیز مردم کشور ما نوروز را جشن می گیرند، کتاب قرآن را بر سر سفرههفت سین می گذارند و در هنگام تحویل سال دعا می خوانند.خانه تکانی،پختن سمنو، چیدن سفره هفت سین، به دیدار بزر گترهای فامیل رفتن وعیدی دادن از آیین های زیبای نوروز است.

۲۷- سازمان ملل متحد در چه سالی روز اول فروردین (۲۱ مارسمیلادی) را روز جهانی نوروز اعلام کرد و به رسمیت شناخت؟
در سال ۱۳۸۸ ،

درس ۲۴

۱- از چه زمانی زبان فارسی زبان گفتاری و نوشتاری مردم ایرانبوده است؟
از هنگام استقرار اقوام آریایی در سرزمین ایران

۲-زبان مردم ایران در دوره های هخامنشیان ، اشکانیان ، ساسانیان و دوره اسلامی چه بود؟
در دورهٔ هخامنشیان، پارسی باستان
در عصر اشکانیان و ساسانیان، پارسی میانه » یا «پهلوی
در دورهٔ اسلامی ، فارسی دری

۳- زبان امروز مردم ایران چیست؟
زبان رسمی امروز ما نیز فارسی دری است که با دو زبان قبلی شباهتهایی دارد.

۴- موضوع اصل ۱۵ قانون اساسی کشور چیست؟
اصل ۱۵ قانون اساسی می گوید:
زبان و خطّ رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است. اسناد و مکاتبات ومتون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانه های گروهی و تدریس ادبیات آنهادر مدارس در کنار زبان فارسی آزاد است.

۵- ایرانیان باستان از چه خطی استفاده می کردند و آن را از چه کسانی آموخته بودند؟
در زمان هخامنشیان، ایرانیان « خطّ میخی » را از اقوام بین النهرین اقتباسکردند و تغییرات زیادی در آن به وجود آوردند. کتیبه های به جا مانده از دورهٔهخامنشیان در بیستون و تخت جمشید به زبان پارسی باستان و با خطّمیخی نوشته شده است. در دوره های اشکانیان و ساسانیان، خط پهلویرایج بود. این خط از خط آرامی اقتباس شده بود.

۶- چه چیزی نشان دهنده آشنایی ایرانیان باستان با علومی چون ریاضی ، هندسه وزمین شناسی می باشد؟
ساختن بناهای عظیم و محکم، سدها، پلها، ابزارها و وسایل مختلف زندگیکه به دست ایرانیان ابداع شده

۷- ایرانیان باستان تا چه اندازه با علم نجوم آشنا بودند و با استفاده از این علم چه چیزی را بوجود آوردند؟
ایرانیان باستان در علم نجوم پیشرفت کرده و با سنجش و تعیین زمان بهخوبی آشنا بودند و چون برای فعّالیّت های کشاورزی که در فصول خاصی ازسال انجام می گرفت به تقویم نیاز داشتند، تقویم خورشیدی )شمسی( رابه وجود آوردند و سال را به ۱۲ ماه ۳۰ روزه تقسیم کردند. این تقویم از کم نظیرترین تقویم های دنیا است.

۸- در کتاب اوستا از چند نوع پزشک نام برده شده است؟
از سه نوع پزشک جراح، پزشک معمولی و پزشک دعا که با دعای مقدسباطن افراد را درمان می کند

۹- مدرسه و بیمارستان جندی شاپور به دست چه کسی تأسیس شد و چگونه مکانی بود؟
در دورهٔ ساسانیان، شاپور ساسانی در شهر جند ی شاپور ) خوزستان کنونی( مدرسه و بیمارستانی تأسیس نمود که قدیمی ترین مدرسهٔ پزشکی جهانبه شمار می رود. او از دانشمندان و استادان برجستهٔ دیگر کشورهای آن روزنیز برای تدریس در این دانشگاه دعوت می کرد. در این مدرسهٔ بزرگ علاوه برپزشکی، نجوم، ریاضیات، موسیقی، شیمی )کیمیاگری( و… تدریس میشد.

۱۰- صنعتگران و هنرمندان دوره ایران باستان در چه زمینه هایی فعالیت می کردند/
سفالگری، پارچه بافی، قالی بافی، فلزکاری، چرم سازی، زرگری، کاشی کاری، سنگ بُری، حجاری، قلم زنی،
منبّت کاری، موسیقی، نقاشی و…

۱۱- در کدام بناها ، پیشرفت ایرانیان در معماری را نشان می دهد؟
تخت جمشید،هگمتانه، پاسارگاد، تخت سلیمان، طاق بستان و طاق کسری

جواب فعالیت های درس اجتماعی هفتم

فعالیت درس اول

۱ – چند مورد از نعمت های الهی و حق برخورداری از آنها را توضیح دهید ؟

نعمت برخورداری عشق و محبت نعمت خانواده ، نعمت خوراک و پوشاک ، نعمت داشتن استعداد و توانایی و حق شکوفا شدن آن و حق راز و نیاز کردن .

۲ – آیا همه انسانها صرف نظر از قوم ، نژاد ، زبان ، اعتقادات ، ثروت ، فقر و … دارای حقوق طبیعی هستند ؟ چرا ؟

بله انسانها صرف نظر از تفاوت هایی که از نظر نژادی ، اعتقادی و … دارند . دارای حقوق طبیعی هستند ، زیرا خداوند همه را یکسان آفریده است و همه در انسان بودنمشترک هستند .

فعالیت درس دوم

۱ – آقای مسعودی ۴۰ سال دارد و پزشک است . او دارای همسر و سه فرزند است و در یک آپارتمان زندگی میکند . به نظر شما او در هر یک از نقش های زیر چه مسئولیتهایی بعهده دارد ؟

بعنوان پدر : وسایل مورد نیاز خانه را بخرد . در مواقع حساس تصمیمات لازم و مهم را بگیرد . مراتب محبت و احترام به فرزندان ، تلاش برای تربیت صحیح آنها فراهم آورد . امکانات تحصیل و شکوفایی استعدادهای فرزندان فراهم کردن غذا ،لباس و مسکن برای آنان . بعنوان همسر : محبت ، توجه و احترام به همسر همکاری و تقسیم کار با همسر در انجام امور منزل ، همکاری و هم دلی در تربیت فرزندان ، فراهم کردن وسایل زندگی مانند غذا ، لباس و مسکن مناسب .

بعنوان پزشک : به بیماران خود رسیدگی و برای بهبود آنها تلاش کنند .

بعنوان فرزند پدر و مادر خود : محبت ، توجه واحترام نسبت به پدر و مادر ، دیدار آنان ، برآوردن خواسته هایشان و کمک و رسیدگی به آنان .

بعنوان همسایه : محبت و احترام به همسایه ، جلوگیری از ایجاد مزاحمت برای همسایه ، مشارکت در اداره ساختمان ، ارتباط مناسب و کمک و همدلی به همسایگان در موقعیت های مختلف .

۴ – باتوجه به آنچه در درس علوم خوانده اید ، همفکری کنید و شگفتی های کار یکی از اعضای بدن را توضیح دهید .

یکی از شگفتی ها کلیه ها هستند . ما دو کلیه در سمت راست و چپ بدن خود داریم که کار آنها تصفیه خون و دفعسموم بدن است .

۵ – پیمان نامه ای در باره بدن خود بنویسید و در آن قول بدهید که از این پس از اعضای بدن خود مراقبت می کنید تا سالم و تندرست باشید .

من قول میدهم از چشم های خود مراقبت کنم و زیاد جلوی تلویزیون و کامپیوتر نشوم تا به آن صدمه نزنم . من قول میدهم که از معده خود مراقبت کنم و از غذاهای زیان آور مانند پفک و چیپس استفاده نکنم تا به آن آسیبی نرسد و مریض نشوم .

درس سوم

۱ – همفکری کنید و بگوئید چه مشکلات و شرایط دیگری ممکن است در اردوی شما بوجود بیاید ؟

امکان دارد بعضی از اعضای گروه بدون اطلاع رهبر اردو را ترک کرده و به مکان های خطرناک بروند .

۲ – اکنون نتیجه تصمیمات خود را به صورت مقررات اردوروی یک صفحه کاغذ بنویسید و در کلاس بخوانید .

۱ – نسبت به وسایل یک دیگر احساس مسئولیت داشته باشیم و هر کس در حفظ وسایل شخصی خود نهایت دقت را داشته باشد .

۲ – هنگام خواب از ایجاد صدای بلند و گوش خراش پرهیز کرده و آرامش را حفظ کنید .

۳ – بعد از استفاده از وسایل و ظروف هر یک از آنها را در جای مخصوص خود قرار دهید .

۴ – زمان حرکت و گردش گروهی در ساعت معین حضور داشته باشید .

۳ – آیا همه اعضا حق اظهار نظر در باره موضوع را داشتند ؟

بله ، همه اعضای گروه با در نظر گرفتن ادب ، احترام ، می توانند نسبت به برنامه های گروه اظهار نظر کنند .

۴ – اگر پس از تصمیم گیری یک نفر با تصمیم شما مخالفت می کرد چه می کردید ؟

اگر چه به نظر او احترام می گذاشتیم . اما چون اردوی ما گروهی بود ، همه باید تابع قوانین باشیم .

۵ – به این موقعیت ها توجه کنید و بگوئید هر کدام چه پیامدهایی دارد و کدام حقوق نادیده گرفته می شود ؟

– فردی زباله های خانه خود را در گوشه پارکی مقابل محوطه بازی کودکان بریزد ؟

حقوق بچه ها و کودکان زیر پا گذاشته می شود و محیط زیست آلوده می شود .

– فردی بخواهد خارج از صف افرادی که در نانوایی ایستاده اند ، نان بگیرد ؟

حقوق افرادی که در صف هستند زیر پا گذاشته می شود .

– فروشنده ای که رایانه ای را فروخته ، وقتی مشتری از او برگه خرید می خواهد به او نمی دهد ؟

حقوق مشتری را نادیده گرفته است .

۶ – به چند گروه تقسیم شوید و یک مکان گروه اجتماعی را انتخاب کنید .

جدولی دو ستونی رسم کنید که در آن مقررات مربوط به آن مکان را در یک ستون و کارکرد آن را در ستون مقابل نوشته شود .

پمپ بنزین : ورود با صف نظم و احترام به حقوق دیگران

کتابخانه : رعایت سکوت هنگام مطالعه احترام به حقوق دیگران ، ایجاد آرامش

پارک : نریختن زباله در پارک حفظ پاکیزگی محیط زیست ، جلوگیری از بیماری

درس چهارم

منظور از اینکه همه افراد در مقابل قانون مساوی هستند ، چیست ؟ مثال بزنید .

یعنی همه افراد کشورمان از زن و مرد در حمایت یکسان قانون قرار دارند و همه از حقوق انسانی ، سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی با رعایت موازین اسلامی برخوردارند . قانون به طور یکسان در مورد همه افراد جامعه حکم صادر می کند . و مقام و پست و… تفاوتی در مقابل قانون نمی کند .

تحقیق کنید که این علامت که برروی برچسب بسته بندی برخی کالاها وجود دارند ، نشانه چیست ؟زباله و راه های بازیافت آن

پاسخ فعالیت های مهم مطالعات اجتماعی پایه هفتم از
صفحه ۸۳ تا آخر

فعالیتهای ص ۸۳

۷-صرفه جویی در شستن ظروف ولباسها-کاهش حجم فلاش تانک – جلوگیری از چکه کردن آب شیرها – صرفه جویی درهنگام استحمام –استفاده جند باره از آب مثلابرای آبیاری باغچه ازآبی که برای شست وشوی میوه وسبزی وغیره استفاده کرد-از آبیاری قطره ای استفاده کرد- عدم ایجاد استخر خانگی درمناطق گرم که تبخیر زیاد است واستفاده از استخرهای ورزشی –

۸-به طور متوسط ۲۰۰لیتر

۹-مانند شعر سهراب سپهری : آب را گل نکنیم ،در فرودست انگار ، کفتری می خورد آب،یا که در بیشه دور ، سیره ای پر می شوید . یا که در آبادی ، کوزه ای پر می گردد . آب را گل نکنیم ،شاید این آب روان ، می رود پای سپیداری ، تا فروشوید اندوه دلی . دست درویشی شاید ، نان خشکیده فروبرده در آب ،زن زیبایی آمد لب رود ، آب را گل نکنیم ،روی زیبا دوبرابر شده است ،چه گوارا این آب ! چه زلال این رود ! مردم بالا دست چه صفایی دارند ! چشمه هاشان جوشان ، گاوهاشان شیرافشان باد ، ذمن ندیدم دهشان ، بی گمان پای چپرهاشان جاپای خداست . ماهتاب آنجا ، می کند روشن پهنای کلام .بی گمان در ده بالا دست ، چینه ها کوتاه است . غنچه ای می شکفد ، اهل ده باخبرند . چه دهی باید باشد !کوچه باغش پر موسیقی باد! مردمان سر رود ، آب را می فهمند . گل نکردندش ، ما نیز ، آب را گل نکنیم.

۱۰-خاک اساس هستی ،تولید وانبار مواد خام است وبدون داشتن خاک سالم حیات روی زمین امکان پذیر نخواهد بود ۹۵در غذای انسان مستقیم ویا غیرمستقیم از زمین حاصل می شود

درس۱۵

فعالیت ص ۸۹
۳ -کاهش هزینه سفر -افزایش امکانات و زیرساخت‌های مناسب گردشگری ازقبیل هتل ومسافرخانه-تبلیغات در زمینه جذب گردشگر، تسهیلات مناسب-افزایش کیفیت خدمات گردشگری – افزایش شغل ودرآمد مردم- امنیت در راه ها

فعالیت ص ۹۰
۴-مشاغل وابسته به گردشگری : راهنمای گردشگران – هتلداری – رستوران داری – کارهای خدماتی ازقبیل جابجایی گردشگران – صنایع دستی وغذاهای محلی- رواج بازی ها وآداب ورسوم محلی

درس ۱۶

فعالیت ص ۹۴
۲-بهاءالدین محمد بن‏ حسین عاملی معروفبه شیخبهائی (زاده ۸اسفند ۹۲۵ خورشیدی در بعلبک، درگذشته۸ شهریور ۱۰۰۰ خورشیدی در اصفهان) دانشمند نامدار قرن دهم و یازدهم هجری است که در دانش‌های فلسفه، منطق، هیئت و ریاضیات تبحر داشت. در حدود ۹۵ کتاب و رسالهازاو ر سیاست، حدیث، ریاضی، اخلاق، نجوم، عرفان، فقه، مهندسی و هنر و فیزیک بر جای مانده است. به پاس خدمات ویه علم ستاره‌شناسی، یونسکو سال ۲۰۰۹ را به نام او سال «نجوم و شیخ بهایی» نامگذاری کرد
ب
محمدتقی جعفری ( مرداد ۱۳۰۴ – ۲۵ آبان ۱۳۷۷ ه.ش )، از جمله روحانی و فیلسوفان مسلمان و مولوی‌شناسان معاصر ایرانی می‌باشد

درس۱۷

فعالیت ص ۱۰۲
-۱فرش -کتاب -بناهای تاریخی- سکه های قدیمی- اشیا تاریخی . که هگی بسیار باارزش هستند زیرا جزء میراث فرهنگی ما می باشد

فعالیت ص ۱۰۶
۵- گنبد سلطانیه- مقبره چلبی اوغلو- معبد داش کسن- کاروانسراسنگی- امامزاده سیدابراهیم- آتشکده ساسانیان درطارم و…..

درس هجــــــــــــدهم (۱۸ )

فعالیت ص ۱۱۲
۲-رودکارون
-رودهای پرآب- سرزمین جلگه ای وحاصلخیز- درامان ماندن از تهاجم دشمنان به علت وجود موانع طبیعی مثل رودها ورشته کوه هاو دریاها- همسایگی با تمدن های بین النهرین
۴-داشتن حکومت – داشتن قوانین ونوشتن آن بر روی لوح های گلی – داشتن خط مخصوص روی آجرهای چغازنبیل- داشتن هنر ومعماری منحصربه فرد مانند چغازنبیل.

فعالیت ص۱۱۳
۵-تصویر۱: حضرت نوح(ع) – تصویر۲: حضرت ابراهیم(ع) -تصویر۳حضرت موسی
۶- الف) نوح- یوسف- هود- ابراهیم- یونس- طه(ازنام های پیامبراکرم)- محمد(ص)
ب) این آیات با بیان داستان موسی بن عمران (علیهماالسلام‏) شروع شده و از جزئیات آن یعنی آمدنش به نزد فرعون و ادعایش بر اینکه خداوند مرا به سوی تو رسالت داده تا نجات بنی اسرائیل را از تو بخواهم و آن دو معجزه را که خداوند در شب طور به وی کرامت فرموده ذکر مى‏کند .
در آیات بعدی اجمالی از بقیه داستان آنجناب در ایامى که در مصر در مىان بنی اسرائیل مى‏زیسته و عذاب‏هایی که بر قوم فرعون نازل شده ، و نجات بنی اسرائیل و داستان نزول تورات و گوساله ‏پرستی بنی اسرائیل و داستانهای متفرقه و عبرت‏ انگیز دیگری از بنی اسرائیل را ذکر میکند .

درس نوزدهــــــــــم (۱۹)

فعالیت ص ۱۱۷
-۱ لیبی – مصر-فلسطین-لبنان-سوریه-ترکیه-اردم-ارمنستان-گرجستان-اذربایجان- افغانستان- پاکستان- ایران

فعالیت ص ۱۱۸
– ۲ بشر از دیرباز به جاودان ساختن خواست ها، باورها و اندیشه های خود در قالب نقاشی، کنده کاری، سنگ تراشی و حجاری، ساخت تندیس ها، سنگ نوشته ها، ستون های یادبود، سنگ های مرزی و… پرداخته است. یکی از هنرهای ارزشمند سرزمین کهنسال ایران که از سابقه یی بسیار طولانی برخوردار است، هنر حجاری بر سینه کوه ها و صخره ها است. نقش برجسته ها در حقیقت برگ هایی از کتاب مصور تاریخ و فرهنگ و هنر ایران هستند که در پس آن اندیشه های فراوانی نهفته و تا امروز تمام مفاهیم آنها به درستی آشکار نشده است. کوه نشینان زاگرس، آغازگران نقش برجسته های صخره یی هستند. هنر حجاری در دوره هخامنشی زینت بخش کاخ های پاسارگاد و تخت جمشید بوده و هنرمندی سنگ تراشان هخامنشی بیشتر در کاخ های این دوره تبلور یافته است. جدا از نقوش بناها، سنگ نگاره های صخره یی هخامنشی را می توان در کوه بیستون و نمای آرامگاه های نقش رستم و تخت جمشید ملاحظه کرد. یکی از با ارزش ترین آثار دوره هخامنشی که از یادگارهای تاریخی و ادبی ایران به شمار می رود نقش برجسته داریوش در بیستون است. هنر حجاری در این دوره، مسیر تکامل خود را با الهام از تجربیات گذشته همچون نقوش لولوبی ها، عیلامی ها و مادها و هنر سایر اقوام امپراتوری مانند مصری ها و آشوری ها طی کرد. هنر حجاری هخامنشی همچون سایر هنر های این دوره، هنری فاخر بود و با گزینشی سنجیده از بهترین هنرهای اقوام دیگر، ترکیب هماهنگ و تازه یی پدید آورد. -مصور ساختن تاریخ یک ملت – به سه زبان مهم دنیای آن روز یعنی فارسی باستان، عیلامی و بابلی

فعالیت ص۱۲۰
۳- – اشکانیان(۴۸۰سال) * مادها- هخامنشیان-سلوکیان – اشکانیان- ساسانیان
۴- الف- ۲۰۱۵ – ب- (۲۴۸+۲۰۱۵=۲۲۵۳ ) – ج- ( ۲۰۱۵-۲۶۰=۱۹۵۵)

۵-چون آن ها را حکومتی بیگانه می دانستند.

درس بـیـستـــــــــم( ۲۰ )

فعالیت ص۱۲۲
۱-بعلت گستردگی قلمرو هخمنشیان که اقوامی با خط و زبان های مختلف را شامل می شد، سه نوع خط رایج بود .
۲- قدرت مطلق شاهان درامور اداری، نظامی ومذهبی – شیوه حکومت پادشاهی بود – حکومت موروثی بود- شاهان حکومت خود را ازجانب اهورامزدا می دانستند

فعالیت ص۱۲۳
۳- بعلت گستردگی قلمرو هخمنشیان که اقوامی با خط و زبان های مختلف را شامل می شد، .

۴ -دادن اطلاعات محرمانه از وقایع اتقاقیه مملکتی – بازرسی ممالک تابعه و نظارت بر آنها- شناسایی سرزمین و بررسی امکانات دشمن – بازرسی امور حاکمان- نظارت بر امور مختلف کشور را به گونه‌ای نامحسوس-

فعالیت ص۱۲۴
الف) هخامنشیان ب)در نقشه کتاب

فعالیت ص۱۲۶

۶-الف) طمع به خاک کشور دیگر ورسیدن به منافع مادی- تحت تسلط قراردادن کشورهای دیگر- اختلاف مرزی ومنطقه ای – اختلافات سیاسی قومی ومذهبی- روحیه خودخواهی وقدرت طلبی حاکمان- گسترش قلمرو- غارت و کسب غنیمت- بیگانه ترسی و دفع خطر از خود- قدرت نمایی- مقابله به مثل
ب) هف لشکرکشی های گذشته: جنگ نتیجه طبیعی قدرتمندی است- جنگ محصول تنفر و خشم ملل از یکدیگر است- جنگ محصول احساس تحقیر ملل نسبت به یکدیگر است-
هدف از جنگ های جهان امروز: جنگها علل مذهبی و عقیدتی داشته اند- جنگها به علت منافع مادی ماهیت استعماری داشته‌اند- جنگها به دلیل نیاز به استقلال و رهایی از استعمار ماهیت ضد استعماری داشته‌اند – اختراع و توسعه تسلیحات نظامی – دسترسی به مواد اولیه ارزان و بازار فروش تولیدات

۷-لباس پیاده نظام :
طور عموم عبارت از یک قبای دراز که تا پایین زانو می‌رسیده و روی آن کمربند یا شالی بسته می شده و شلوار که تا ساق پاها را می پوشانیده است. کلاه افراد به طور معمول از نمد مالیده و محکم و به شکل گرد (پارسی‌ها) یا چند ترک (مادی‌ها) یا دراز و نوک تیز ( سکاها ) بوده است. سلاح اصلی ایشان عبارت از یک نیزه بلند، یک شمشیر یا تبرزین بود که با دست راست به کار می بردند و یک سپر کوچک که از ترکه‌ی محکم بافته شده بود و در دست چپ می‌گرفتند و به سینه خود هم جوشن می‌بستند. سایر افراد پیاده به تیر وکمان یا فلاخن و زوبین مسلح بودند که در میدان رزم به عنوان دسته های امدادی به کار می‌رفتند.

سواره نظام:
سواره نظام ایرانی در آن دوران مجهز به زره پولکی ، کلاه خود ، زانوبند ، گرز ، نیزه ، خنجر ، شمشیر ، کمان و تیردان های حاوی ۳۰ تیر بوده اند . حتی اسب های آنها نیز بازره و پیشانی بند ، زانو بند مجهز شده بودند . سواره نظام آهنین از سوارن و اسب هایی تشکیل شده بود که غرق در آهن بودند

۸-پارتیزان به رزمنده جنگ چریکی می‌گویند.پارتیزا ن یعنی پیرو ،اصل این کلمه فارسی است که در زبان لاتین وارد شده است ومنسوب به پارتها می باشد پارتیزان واژه‌ای فرانسوی و برگرفته از قوم پارت در دورهحکومت اشکانیان در ایران است که به روش نامنظم با دشمنانشان مبارزه می‌کردند.
توضیح اضافه :
یکی از معروف‌ترین فرماندهان پارتی سورنا بود که با این روش جنگی توانست سپاه بزرگ روم به رهبری کراسوس را شکست دهد. در معنی انگلیسی این واژه، به شمشیر بلند و بُرّان و پیرو متعصب نیز اشاره شده‌است. چریک (یا پارتیزان) معمولاً به اعضای گروه‌های نظامی اطلاق می‌شود که در گروه‌های کوچک و بصورت قابل انعطاف، نامنظم و بدون خط نبرد خاصی می‌جنگند. شیوه ی جنگهای چریکی از شیوه‌های بسیار قدیمی جنگی است. مبدع این شیوه مبارزه، جنگجویان قوم پارت بوده اند. در مقابل نحوه عملکرد ارتش های بزرگ جنگ های چریکی را جنگ های نامنظم نیز می نامند چریک (یا پارتیزان) معمولاً به اعضای گروه‌های نظامی اطلاق می‌شود که در گروه‌های کوچک و بصورت قابل انعطاف، نامنظم و بدون خط نبرد خاصی می‌جنگند. شیوه جنگهای چریکی از شیوه‌های بسیار قدیمی جنگی است. مبدع این شیوه مبارزه، جنگجویان قوم پارت بوده اند. در مقابل نحوه عملکرد ارتش های بزرگ جنگ های چریکی را جنگ های نامنظم نیز می نامند پارتیزان واژه‌ای فرانسوی است و از نام جنگجویان قوم پارت (اشکانی) که در ایران پیش از اسلام می‌زیستند گرفته شده. پارتیزان به رزمنده جنگهای نامنظم می‌گویند.
۹- برعهده خود دانش اموز

درس بیست و یکـــــــــــم ( ۲۱ )

فعالیت ص۱۳۱
۱- خانواده درایران باستان : در خانواده ابتدایی پدر نقش بسیار مهمی داشت. او سرپرست یعنی خانه سالار خوانده می شد واز اقتدار بی حد وحصری برخوردار بود . وظایف او شامل اجرای مراسم مذهبی ، حفظ امنیت خانواده ، حفظ اصالت خون وقضاوت بود. تشکیل خانواده درایران کهن اهمیتی مذهبی داشت . زیرا ایرانیان ازدواج رامشارکت نیک ، توسعه آفرینش ، مساعدت با کار خدا و به بار آوردن موجودات اهورایی می دانستند و ترویج آن را تبلیغ می نمودند. .افراد متاهل یگانه کسانی بودند که از حقوق شهروندی برخوردار می شدند و مرد زمانی قادر بود شغل ومقامی راتصاحب نماید که خانه سالار خوانده شود . اصل تعدد زوجات اصل تشکیل خانواده به شمار می رفت.
خانواده های امروزی : خانواده در جوامع جدید به دلیل صنعتی شدن ، توسعه شهرنشینی، تحرک جفرافیایی ، برخی از کارکردهای خود را از دست داده است . از سوی دیگر با ورود رسانه به درون خانواده ارتباط خانواده ها روز به روز کمتر شده به طوری که در خانواده امروزی نبودن یکی از افراد خانه کمتر محسوس می شود در سوی دیگر به جای آنکه پدر و مادر به بچه های خود آموزش بدهند این امر از طریق رسانه ها ی امروزه صورت می گیرد و نقش پدر ومادر به کمترین حد خود کاهش پیدا می کند ، و دیگر ذهن کودکان در اختیار والدین نمی باشد ، و از سوی دیگر چه بسا روزها این آموزش از طریق مهد های کودک انجام بگیرد امروزه خانواده . تنها مصرف‌کننده کالاها و خدمات است و نه تولید‌کننده آنها

فعالیت ص۱۳۴
۳-الف – تحصیل فرزندش ب- نپذیرفتن درخواست کفشگر بدلیل مغایرت خواست کفشگر با نظام طبقاتی ج- وجود نظام طبقاتی دربین مردم ونداشتن حق تحصیل برای بعضی طبقات اجتماعی مردم .

۴- امروزه برخلاف گذشته همه مردم از هر طبقه ای حق تحصیل وبا سوادشدن راداراهستند ومی توانند با توجه به استعداد وعلاقه به جایگاه های علمی برسند.

درس بیست و دوم ( ۲۲ )

فعالیت ص۱۳۶
۱-خلبانی – متخصص رایانه- تعمیرکار موبایل- برقکار- مکانیک .زیرا ای شغلها ،نتیجه پیشرفت علم می باشد که بدلیل اینکه در جهان باستان علوم درمرحله ابتدایی پیشرفت خود قرار داشت این شغلها وجود نداشت

۲-کشاورزی-دامپروری-نجاری-اهنگری-شیشه گری- کفاشی . درگذشته این بصورت ابتدایی وبا وسایل ابتدایی وبا بهروری کمتر انجام می شد ولی امروزه این شغلها بدلیل پیشرفت علم ،باوسایل وامکانات بیشتر وبهروری افزونتر انجام می گیرد

فعالیت ص۱۳۸
۳-الف-زیرا ایران تمایل داشت که ابریشم چینی توسط بازرگانان ایرانی به روم صادر شود ویا اینکه ابریشم خام چس از آنکه در کارگاههای ایرا تبدیل به پارچه شد به روم فروخته شود واز این راه سود تجاری زیادی می بردند

ب- جاده ابریشم به عنوان پلی بین چین و کشورهای اروپا ، آسیا و آفریقا برای تبادلات مادی و تمدنی شرقی و غربی سهم مهمی ادا نموده است . تبادلات فرهنگی از طریق جاده ابریشم همانند تجارت مواد گسترده بود . طبق استنباط ها ، مذهب بودا از هند و از طریق جاده ابریشم در چین رواج یافته است. راه ابریشم با گذر از چندین کشور بزرگ و گسترده، مهمترین پل پیوند میان اقوام و ملل آن روزگاران بوده است.

درس بیست وســـــوم ( ۲۳ )

سوالی در صفحه ۱۴۳کتاب – انواع اسیاب برای آرد کردن : در گذشته با ساییدن دو تکه سنگ گندم را آسیاب می‌کردند. با گذشت زمان دیگر از جانوران برای چرخاندن سنگ آسیاب بهره گرفته‌شد. کم کم آسیاب‌های بادی و آبی نیز به کار گرفته شدند تا امروز که فراوری آرد در کارخانجات انجام می‌شود.

فعالیت ص۱۴۴
۱- پوشاک مردان :بطورکلی لباس ایرانیان باستان عبارت بود از یک بالا پوش شبیه شنل ویک دامن پرجین که بالاپوش ودامن درمحل کمر دارای یک کمربند چرمی بوده است بالاپوش پوششی مانند شنل بود که بلندی آن به اندازه بالاتنه بود و دامن پارسیان بردونوع بود نوع اول یک راسته چین ودومی دارای دوراسته چین. کلاه آنان ازجنس نمد بودوکفش آنان بسیار ساده وچون جوراب به پا کشیده میشد
واما پوشاک زنان عبارت بود: از پوششی ساده بلند یا دارای راسته چین وآستین کوتاه که تا مچ پا می رسید .

۲-سوسیس –کالباس-همبر- ماکارونی پفک . اینها درنتیجه توسعه صنعت ایجاد شده است (ویا هرجواب درست دیگر)

فعالیت ص۱۴۵
۳-چوگان ، کشتی ، ورزشهای رزمی، سوارکاری و تیراندازی با کمان

۴-فوتبال –هندبال- بسکتبال- راگبی . زیرا این ورزشها متعلق به ملت های دیگر است و یا در دوران معاصر و بتدریج بوسیله انسانها بوجود امده است

فعالیت ص۱۴۷
۵-دعای تحویل سال نو یا مقلب القلوب و الابصار ( ای دگرگون کننده ی قلب ها و چشم ها )
یا مدبر اللیل و النهار (ای گرداننده و تنظیم کننده ی روزها و شبها )
یا محول الحول و الاحوال (ای تغییر دهنده ی حال انسان و طبیعت )
حول حالنا الی احسن الحال (حال ما را به بهترین حال دگرگون فرما)

۶- الف – آنچه که در این سفره قرار می‌گیرد، باید دارای پنج ویژگی زیر باشد:
پارسی باشد؛با بند واژه س آغاز شود؛ریشه گیاهی داشته باشد؛خوردنی باشد؛اسم مرکب نباشد.نام آنها از واژه های ترکیبی ( مانند سبزی پلو، سیر ترشی، سیب زمینی و مانند آنها) ساخته نشده باشد.؛
با نگرش به آنچه که آمد، شگفتی بزرگیست که در بیست میلیون واژه‌های پارسی، نمیتوان هشتمی را برای هفت سین‌های نوروزی پیدا کرد که دارای این پنج ویژگی باشند.بنابراین هر آنچه که دارای این ویژگی‌ها نباشد – اگر چه با بندواژه «س» هم آغاز شده باشد – نمی‌توان جزء هفت سین به حسابش آورد. در زبان پارسی، تنها هفت چیز هستند که این ویژگی‌ها را دارا هستندو می تواند جزء هفت سین باشدو سین دیگری وجود ندارد:
در دین زرتشت شش فرشته بزرگ یا ابر فرشته داریم که با اهورامزدا هفت تامی شوند وهرکدام ازاین سین ها نماد یکی از آنها است سیر : نماد اهورامزدا – نماددرمان وداروسیب: نماد فرشته سپندار مذ(اسفند)، فرشته زن، باروری و پرستاری استسبزی:نماد فرشته اردیبهشت و نماد زندگی دوباره است.سنجد : نماد فرشته خرداد و نماد عشق است.سرکه: نماد فرشته امرداد و نماد صبر و شکیبایی و جاودانگی است.سمنو : نماد فرشته شهریور و نماد خوارباروفراوانی وثروت است.سماق: نماد فرشته بهمن و نماد باران یا رنگ طلوع خورشید است.
ب- دانستنی های آشپزی : طرز تهیه سمنو
طرز تهیه سمنو
مواد لازم:
گندم یک کیلو
آرد نان سنگک ۳ کیلو
طرز تهیه:
گندم را تمیز کرده و بشویید. مدت سه روز آن را در آب خیس کنید و طی این مدت چند بار آب آن را عوض کنید تا نوک گندم جوانه بزند. سپس آن را در دستمالی تمیز و خیس بریزید تا ریشه درآورد.بعد از درآوردن ریشه آن را در چند عدد سینی پهن کرده و پارچه ای خیس روی آن بیندازید تا گندم ساقه نقره ای بزند.بعد گندم نقره ای شده را چرخ کرده یا بکوبید.مقداری آب روی آن بریزید و خوب مخلوط کنید. سپس از صافی رد کنید به طوری که شیره از پوسته گندم درآید. چون شیرینی سمنو از همین شیره سفید رنگ می باشد. باید دقت کنید که گندم خوب نرم شده و شیره ی آن گرفته شود.آرد را در قابلمه ی مناسبی ریخته و شیره ی گندم را کم کم به آن اضافه کنید تا آرد در شیره حل شده و به صورت مایع رقیقی درآید. ظرف را روی شعله ی اجاق قرار دهید و آن را مرتب هم بزنید تا مایع جوش آمده، کم کم غلیظ شود. مایع سمنو را باید مرتب هم بزنید تا ته نگیرد و مثل حلوا شود. وقتی آب سمنو کشیده شد، آن را کمی تفت دهید و در این مرحله مقداری آب سرد به سمنو اضافه کنید تا کمی رقیق تر و خوش رنگ تر شود. سمنو را در ظرف گردی ریخته و مدت نیم ساعت در فر یا روی اجاق با حرارت ملایم قرار دهید تا دم بکشد. در صورت تمایل می توانید مقداری خلال پسته و بادام به سمنو اضافه کنید.هرگز در سمنو شکر نریزید، زیرا شیره ی گندم به اندازه ی کافی شیرین می باشد.
نکات تغذیه ای : تغییراتی که در یک دانه درحین جوانه زدن رخ می دهد، بسیار جالب است و این مساله است که ارزش تغذیه ای آن را افزایش می دهد. انرژی و کربوهیدرات آن کاهش می یابد و در عوض پروتئین، کلسیم، پتاسیم، سدیم، آهن و فسفر آن بسیار بالا می رود و ویتامینA،B2، B3وC آن هم بسیار بالا می رود. خصوصاً برای مردان مصرف آن بسیار پرفایده است.جوانه گندم منبع غنی ویتامین های گروهB و نیز ویتامینE است. ویتامین های گروهB برای بهبود وضعیت پوست ، تقویت موی سر و جلوگیری از ریزش آن مفید هستند. همچنین به علت دارا بودن خاصیت آنتی اکسیدانی باعث پیشگیری از سرطان می شود.

درس بیست و جهــــــــــارم (۲۴ )

فعالیت ص۱۴۹
۲-ویل دورانت در تاریخ تمدن خود می نویسد : مهمترین گامی که انسان به سوی مدنیت برداشت همانا اختراع خط است .بین او و دیگر اعضای جامعه باید وسیله ی ارتباطی حاکم باشد تا منظور خو د را به دیگران بفهماند و از منظور دیگران نیز با خبر شود این نیازمندیهای متقابل او را مجبور ساخت تا از سمبول ها و اشاره های لفظی و کتبی و قرار دادی که بین او و دیگر اعضای جامعه مشترک بود استفاده نماید. در واقع هنگامی که بشر خواست آن چه را که در اندیشه ی خود دارد نقش نماید زمانی است که گام نخست را به عرصه ی نگارش گذاشت .انسان به کمک آن توانست دانسته های خود را محفوظ نگهداشته و تاریخی از خود به جای بگذارد . در نتیجه در خاطر انسان این فکر ایجاد شد که اندوخته های ذهنی خود را بر روی اشیائ مذکور ثبت کند.بدین طریق خط اولیه رفته رفته بوجودآمد پس می توان گفت خط موجود نتیجه ی تکامل خط های انسان های اولیه و تلاش و زحمت و گذشت سالیان دراز می باشد . بزرگترین و شاید تنها عامل انتقال و گسترش فرهنگ و تمدن بشری از نسلی به نسل دیگر خط الفبایی بوده است . مبناى تمدن انسان به روزگارى بر مى گردد که ((خط)) پدید آمد.

۳-خط میخی آغازین در اصل نوعی خط تصویر نگاری بوده که آنرا بر لوح نقش می کرده اند ، تصویر ها رفته رفته حالت ساده تر و زاویه مانندی به خود گرفتند و سرانجام علامت های تشکیل دهنده این خط به شکل میخ در آمدند . این خط مرکب از خطوط افقی و مورب است به شکل میخ که برای هر حرف یا مخرج چند خط افقی و عمودی و مورب ترکیب می شوند ، اکدیان ، آشوریان ، کلدانیان ، عیلامیان ، هیتی ها ، پارسیان و ارمنیان این خط را برای نوشتن خود اختیار کردند . در خطوط میخی ملل دیگر نیز چند نقش از هشتصد تا سه هزار علامت بکار می رفته است که الفبای پارسی باستان شامل ۳۶ حرف ، ۲ واژه جداکن ، ۸ علامت اندیشه نگار و نشانه هایی هم برای نشان دادن اعداد بوده که تنها برخی از آنها به جای مانده است هر یک از حرف های الفبای میخی بجز سه حرفی که برای نشان دادن مصوت ها بکار می رود – مصوتی هم همراه دارد – به همین علت الفبایی هجایی است ، الفبای پارسی باستان از چپ به راست نوشته و پس از هر حرف نقطه گذاشته می شود ، این الفبا تا پایان حکومت هخامنشی رایج بوده و بعد ها فراموش شده است .

۴-خط عیلامیها میخی است که عیلامیها آنرا از سومری ها دریافت کردند.این خظ بعدها با خطوط دیگرازجمله خط بابلی ادغام شد که توسط پادشاهان مختلف انجام گرفت.البته درتصویر فوق که لوحه‌ی کشف شده در شوش است خط عیلامی مقدم(خط تصویری- خط ماقبل عیلامی)

فعالیت ص۱۵۱
۷- زیرا خانه های مردم معمولی بدلیل نداشتن استحکام واستفاده از مصالح غیر مقاوم ازقبیل خشت درطول زمان نابود شده اند.

خدایا چنان کن سرانجام کار که تو خشنود باشی وما رستگار

والسلام علی من اتبع الهدی

فعالیت درس اجتماعی نهم

پاسخ فعالیت های فصل اول- درس۱

صفحه۴

۱ــ زمین و سه سیاره دیگر درونی منظومه خورشیدی (تیر، زهره، بهرام) چه تفاوتهایی دارند؟
زمین بزرگترین سیاره دربین سیاره های درونی است. تنها سیاره ای که بخش بزرگتری ازسطح آن را آب فراگرفته. تنها سیاره ای که درآن حیات( موجودات زنده) وجود دارد.

۲ــ سه تفاوت سیاره های درونی و بیرونی منظومه خورشیدی را بیان کنید (مدار گردش، جنس و ترکیب، قمر).

سیارات درونی:
الف)در مداریکوچکتر نزدیک به خورشید قرار دارند.وتناوب مداری کمی دارند.
ب)سیارات درونی بیشتر از سنگ ساخته شده‌اند.
ج)نسبت به سیارات بیرونی، کوچک‌تر و چگال‌ترهستند.
د) شمار ماه‌های این سیارات کم یا هیچ است و هیچ حلقه سیاره‌ای پیرامون آن‌ها وجود ندارد.
سیارات بیرونی:
الف)دوراز خورشید ودرمداری بزرگتر نسبت به خورشید قراردارند . وتناوب مداری بسیار زیادی دارند
ب)عمدتاً از گازهای مختلف ساخته شده‌است.
ج)از آن‌جا که این سیارات از گاز ساخته شده‌اند، دارای چگالی کم وبزرگترهستند.
د) غول‌های گازی به سرعت می‌چرخند و پیرامون خود دارای حلقه هستند و ماه‌های بسیاری نیز دارند.

۳ــ الف) پرسوجو کنید که آیا تاکنون در اکتشافات فضایی، اثری از حیات در نقاط دیگر فضا یافت شده است.
این سوال همواره ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده است. از آنجا که مواد شیمیایی ارگانیک همه جا پراکنده هستند، این احتمال وجود دارد که در چنین جهان بزرگی سیارات دیگری مانند زمین وجود داشته باشند و امکان حیات در آنها فراهم باشد. اما هیچکس نمیداند که چه چیزی سبب آغاز حیات روی کره زمین شده است.

ب) به نظر شما چرا در کاوشهای فضایی به تحقیق درباره سیاره مریخ (بهرام) بسیار توجه میشود؟
چون کاوشگران نشانه هایی از حیات دراین سیاره یافته اند.که چند مورد ازآنها عبارتنداز:
۱-گازمتان: این گاز نشانه حضور حیات است. متان در سیاره سرخ از این جهت مهم است که در زمین، ۹۵ درصد گاز متان از ارگانیسم‌های میکروبی متصاعد می‌شوند.
۲-وجود سنگ آهن: مریخ نورد ناسا نوعی سنگ آهن به نام «هماتیت» در سطح این سیاره یافته است که یک ماده ی معدنی مهم در ساختار زمین نیز می باشد
. ۳-وجودآب مایع: ه گفته پژوهشگران این آب احتمالا در لایه های نزدیک به سطح سیاره مذکور وجود دارد و ظاهرا بسیار هم شور است و می تواند برای گونه خاصی از میگوها به نام میمون دریایی مناسب باشد.
پژوهشگران تیم کاوشگر کنجکاوی با در نظر داشتن نتایج بدست آمده از تحقیقات ربات ها روی دما و رطوبت این سیاره دریافته اند که در برخی از شب های مریخی، شرایط به اندازه ای خوب بوده که نوعی شورآب در آن تشکیل شود.

۴ــ الف) با مراجعه به کتابهای علوم و نجوم یا پایگاههای اینترنتی، چند مورد از شگفتیهای کهکشانها و اجرام آسمانی، منظومه خورشیدی و سیاره زمین را استخراج کنید و در کلاس بخوانید.
برعهده دانش آموز

ب) به نظر شما، تفکر در این شگفتیها چه ارتباطی با موضوع خداشناسی دارد؟
نگاه پویا و پرسشگر به هستی و طبیعت، تلنگری است تا حقیقت جاودان را دریابیم؛ جهان آفرینش و نقش های بدیع و طرحهای زیبا و دل انگیز آن، کتاب فوق العاده بزرگی است که هر کلمه اش، دلیلی روشن بر وجود آفریدگار جهان است؛ جهان هستی بهترین و زیباترین کلاس خداشناسی و زبان گویای علم و قدرت و تدبیر الهی است.
پ) از معنی آیه ۵۷سوره غافر چه می فهمید؟
کسى که توانائى دارد این کرات عظیم و کهکشانهاى وسیع و گسترده را با آنهمه عظمت بیافریند، و اداره و تدبیر کند چگونه از احیاى مردگان عاجز و ناتوان خواهد بود؟ این جهل گروهى از مردم است که به آنها اجازه درک این حقایق را نمى دهد.

فعّالیت صفحه۶

۵ــ ایران در:
الف) نیمکره شمالی قرار دارد یا نیمکره جنوبی؟ نیمکره شمالی زیرا درشمال خط استوا قراردارد.
ب) درنیمکره شرقی قرار دارد یا نیمکره غربی؟ چگونه میفهمید؟ نیمکره شرقی .زیرا درشرق نصف النهارمبدأ قرار دارد.

۶ــ چند کرهٔ جغرافیایی به کلاس بیاورید. هر گروه با یک کره کار کند.
الف) مدار استوا، مدار قطبی شمال، مدار قطبی جنوب، مدار رأسالسرطان و مدار رأسالجدی را روی کره پیدا کنید و نشان دهید.
ب) نصف النهار مبدأ را پیدا کنید و درجه آن را بخوانید. امتداد نصفالنهار مبدأ را در آن سوی کره پیدا کنید و درجه آن را بخوانید . نصف النهار۱۸۰ درجه

فعّالیت صفحه۷

۷ــ به کمک معلم، چند کره جغرافیایی را به کلاس بیاورید؛ به طوری که هر گروه، یک کره در اختیار داشته باشد. سپس در
هر گروه:
الف) طول و عرض جغرافیایی یک مکان را که درجه آن صفر است، روی کره نشان دهید.
محل برخورد خط استوا و نصف النهار مبدأ( نقطه ای در اقیانوس اطلس).

ب) سه مکانی را که روی یک مدار قرار دارند، در نظر بگیرید و بگویید آیا این سه مکان عرض جغرافیایی یکسانی دارند؟ چرا؟ بله. چون هرسه نسبت به خط استوا به یک اندازه فاصله دارند.

پ) سه مکانی را که روی یک نصفالنهار قرار دارند، در نظر بگیرید و بگویید آیا این سه مکان طول جغرافیایی یکسانی دارند؟ چرا؟ بله .چون هرسه نقطه ازنصف النهار مبدأ فاصله یکسانی دارند.

۸ــ کاربرگه ٔ های شماره ۱و ۲را کامل کنید

فعّالیت صفحه۸

شهر مکه در کشور عربستان و در جنوب غربی ایران واقع است.
بنابراین، در ایران ما به سمت جنوب غربی نماز میخوانیم و هرگاه میخواهیم
جهت قبله را پیدا کنیم، ابتدا جهت جنوبرا جستوجومیکنیم و سپس
به سمت غرب متمایل میشویم. میزان تمایل ما به سمت غرب در نواحی
مختلف ایران فرق دارد. به نقشه روبه رو توجه کنید و از سه شهر مشهد،
بندرعباس و تبریز خطی به سمت خانه کعبه رسم کنید.
۹ــ مردم بندرعباس نسبت به ساکنان تبریز برای اینکه در جهت قبله قراربگیرند، بیشتر به سمت غرب متمایل میشوند یا کمتر؟
بیشتر

۱۰ــ در آدیس آبابا (اتیوپی) و قاهره، قبله در کدام سمت است؟
درآدیس ابابا دقیقاً به سمت شمال ، درقاهره به سمت جنوب شرقی

۱۱ــ با استفاده از یک نقشه جهان نما بگویید که در مالزی قبله رو به کدام سمت است؟ به سمت شمال شرقی

فعّالیت های فصل اول – درس دوم

۱ــ الف) در زندگی روزانه، ساعت واقعی چه کاربردی دارد؟ تعیین زمان طلوع وغروب خورشید وانجام فرایض دینی(شرعی)

ب) چرا از ساعت ر سمی استفاده میکنیم؟ مثال بیاورید.برای جلوگیری از ایجادناهماهنگی ها در پرواز هواپیماها، حرکت قطارها وکشتی و انواع مسافرت ها و کارهای اداری

۲ــ با توجه به نقشه مناطق زمانی، بگویید اگر کسی از تهران به پاریس سفر کند، باید ساعت خود را جلو بکشد یا عقب؟ چرا؟
عقب. زیرا نصف النهار پاریس درغرب نصف النهار تهران است ودیرتر درمقابل خورشید قرار می گیرد.

۳ــ اگر مسافری از تهران به توکیو (ژاپن) سفر کند، باید ساعت خود را جلو بکشد یا عقب؟ چرا؟
جــلو. زیرا نصف النهار توکیو درشرق نصف النهار تهران است وزودتر درمقابل خورشید قرار می گیرد.
فعّالیت درس۲(ص۱۳)

۴ــ اگر میانگین سرعت گردش زمین به دور خورشید در یک ثانیه ۳۰کیلومتر باشد، سرعت حرکتزمین به دور خورشید در یک ساعت چقدر است؟
۱۰۸۰۰۰کیلومتر درساعت ( ۳۰x60=1800×60=108000k/h)

۵ــ موقعیت سه شهر پاریس، لیبرویل و کیپ تاون را با توجه به دایره روشنایی در اول تیرماه و اول دی ماهتوضیح دهید.
درتیرماه خورشید به مدار رأس السرطان عمود می تابد .وطول روزها درآن طولانی وشب ها کوتاه است(تابستان نیمکره شمالی) که شهرپاریس دراین موقعیت قرارگرفته است. درست درهمین زمان درنیمکره جنوبی(شهرکیپ تاون) کوتاه ترین روزها وبلندترین شب های سال مشاهده می شود(زمستان نیمکره جنوبی). وبعداز گذشت ۶ماه عکس این حالت ها در دو نیمکره اتفاق می افتد.( به نقشه های ص۱۳ توجه شود).

۶ــ چرا در اول تیر ماه در ناحیه مدار قطبی شمال، طول یک روز ۲۴ساعت و به عکس در مدارقطبی جنوب، طول یک شب ۲۴ساعت است؟
چون خورشید به مدار رأس السرطان عمود می تابداز آنجا که در تابستانِ نیمکره شمالی کج شدگی محور چرخش زمین دقیقا” به سمت خورشید است. نیمکره شمالی کاملاً به سمت خورشید خم می شود ، نور خورشید به طور دائم به قطب شمال می تابد. وشش ماه غروب ندارد که به اصطلاح روز قطبی و یا تابستان قطبی معروف است.در این مدت قطب شمال در روشنایی روز ( بدون شب ) و قطب جنوب در تاریکی ( بدون روز ) قرار دارد. اما پس از ۶ ماه که نورخورشید به مدار رأس الجدی عمود می تابد ، عکس حالت بالا رخ می دهد ؛ یعنی در قطب شمال ، تاریکی و در قطب جنوب ، روشنایی روز حکم فرما خواهد شد.

۷ــ در روزهای پاییز که این درس را مطالعه میکنید چند نقطه از اتاقهای خانه تان را که تابش آفتابدر آنجا مشاهده میشود علامت بزنید. سپس این نقاط و موقعیت آفتاب را در فصل زمستان و بهارنیز مشاهده کنید.چه نتیجه ای میگیرید؟
درفصل تابستان که نورخورشید تمایل کمی دارد، کمتر به داخل اتاق ها می افتد .ولی درفصول پاییز وزمستان که نور خورشید تمایل بیشتری دارد، به سطح بیشتری از فضای اتاق می افتد.

پاسخ فعالیت های فصل دوم – درس۳

فعّالیت
۱ــ زیست کره برای حیات به هر یک از سه بخش سنگ کره، آب کره و هوا کره چه نیازی دارد؟ توضیح دهید.
الف)سنگ کره:
۱- ارتباط دهنده میان هواکُره، آب‌کُره و زیست‌کُره است. ۲-تأمین کننده خاک برای کشاورزی، چراگاه ، کشتزار لانه سازی و.. برای جانوران زیست کره

ب) آب کره:
۱- منشاء حیات درکره زمین هستند.۲-. گازها ی حل شده در اقیانوس‌ها مخزن گازهای کره زمین هستند. که برای ادامهٔ زندگی بسیاری از گونه‌های حیات در زیر آب، ضروری اند ۳- آب دریاها نقش مهمی در چگونگی آب و هوای جهان دارد. ۴-تعدیل کننده آب وهوا ی کره زمین است . که همه این موارد برای زیست کره لازم است.

ج)هوا کره :
۱- لایه‌ گاز اوزون پوششی است برای زمین در برابر پرتوهای فرابنفش آمده از خورشید. ۲- امکان جابجایی برخی گازهای ارزشمند مانند بخار آب را فراهم میکند. ۳- هواکره باعث می‌شود تاشهاب‌وارهای کوچک پیش از برخورد با زمین در آسمان بسوزند. ۴-هواکره در متعادل کردن دمای زمین هم موثر است. اگر چنین پدیده‌ای نبود، میانگین دمای زمین بجای ۱۵ درجهٔ سانتی‌گراد که اکنون است، باید ۱۸- درجه می‌شد که در این دما امکان پدیدار شدن زیست کره بسیار ضعیف بود. (در این پدیده که اثر گلخانه‌ای نام دارد گرمایی که از سطح زمین بیرون رفته‌است در میان مولکول‌های هواکره نگه داشته می‌شود. بخار آب، دی‌اکسید کربن، متان و اوزون از گازهای گلخانه‌ای اصلی در هواکرهٔ زمین اند. )

۲ــ آیات قرآن کریم را بخوانید و ارتباط آنها را با این درس توضیح دهید.
آیه ۲۹سوره شورا: در قران کریم ذر آیه ۲۹ سوره شوری می فرمایند(از نشانه های خداست آفرینش آسمان ها و زمین و جنبندگانی که در آنها خلق و پراکنده نموده است) می بینی که دراین آیه از جنبندگان و موجوداتی یاد شده که در آسمانها زندگی میکنند. پس بیرون از کره زمین هم موجودات زنده دیگری وجود دارند . اما در این باره که این موجودات زنده انسان اند یا نه قران سخنی نمی گوید.
دانشمندان در تحقیقات گسترده خود به دنبال پاسخ به این سؤال هستند که آیا موجودات زنده، نبات، اب، تمدن، در کرات دیگر وجود دارد یا نه؟ حضرت علی(ع) می فرمایند:” این ستارگان شهرهایی هستند مانند شهر های روی زمین و هر شهری با شهر دیگر با ستونی از نور مربوط می شود.”
آیه ۲۲ سوره بقره: اشاره به زمین ونیروى جاذبه‏اش که به شما اجازه حرکت و استراحت و ساختن خانه و لانه و تهیه باغها و زراعتها و انواع وسائل زندگى مى‏دهد، نعمت دیگرى است، هیچ فکر کرده‏اید که اگر جاذبه زمین نبود در یک چشم بر هم زدن همه ما و وسائل زندگیمان بر اثر حرکت دورانى زمین به فضا پرتاپ و در فضا سرگردان مى‏شد! سپس به نعمت آسمان مى‏پردازد و مى‏گوید:
«آسمان را همچون سقفى بر بالاى سر شما قرار داد» (وَ السَّماءَ بِناءً).
منظور از کلمه «سماء» همان جوّ زمین است، یعنى قشر هواى متراکمى که دور تا دور کره زمین را پوشانده، و طبق نظریه دانشمندان ضخامت آن، چند صد کیلومتر است. اگر این قشر مخصوص هوا که همچون سقفى بلورین، اطراف ما را احاطه کرده نبود، زمین دائما در معرض رگبار سنگهاى پراکنده آسمانى بود و عملا آرامش از مردم جهان سلب مى‏شد.

۳ــ جدولی با دو ستون رسم کنید: الف) کوهستانها و ٔ دامنه آنها، ب) جلگه ها و دشتها. سپس، به طورگروهی موارد
استفاده و بهره برداری انسان از هر یک را در همان ستون فهرست کنید.
عنوان
نحوه استفاده وبهره برداری انسان
کوهستان ها ودامنه ها
الف)پوسته زمین ، ترکیبی است از مناطق مسطح و صاف و همچنین کوهها و دره ها که شرایطی مناسب را برای زندگی بشر و سایر موجودات زنده فراهم کرده است. پوسته خارجی زمین ۵۰ تا ۱۰۰ کیلومتر ضخامت دارد و پدیده های زمین شناسی بر روی این پوسته خارجی بوجود آمده است متناسب با هر برجستگی بر روی زمین ، یعنی کوه ، در عمق زمین یک فرو رفتگی نیز وجود دارد. این فرورفتگی در لایه زیرین زمین ، چون ریشه ای عمیق ، تکیه گاه کوه است.
ب)محیط مساعدی برای تنوع و تکامل موجودات است .
ج) معادنی ارزشمند دارند که وجود این معادن برای زندگی بشر لازم و ضروری است .
د) وجود کوهها سبب می شود که از شدت وزش باد برای تخریب نقاط صاف و هموار کاسته شود .
ه)کوهها ، حرکات پوسته زمین را در مقابل جزر و مد ناشی از جاذبه ماه به حداقل می رسانند. اگر کوهها نبود ، جزر و مد عظیمی در پوسته خاکی زمین به وجود می آمد که ممکن بود زمین وساکنان آن را ازبین ببرد .
و) مهم ترین فایده کوهها ،این خیمه های سر به فلک کشیده ، نگهبانی انسانها و موجودات زنده از تکانها و لرزشهای مداوم زمین است.
ز) عامل پیدایش طبیعت سرسبز است و همه اینها از تدبیر خداوند حکیم حکایت می کند.
جلگه ها ودشت ها
الف)راحتی وآسان بودن حمل ونقل وراه سازی
ب) داشتن خاک های غنی وحاصلخیز
ج) اعتدال آب وهوا
د) رونق اقتصادی وکشاورزی

۴ــ گفتوگو کنید و دلیل و مثال بیاورید: به نظر شما امروزه انسان بیشتر زندگی خود را با ناهمواریهای زمین انطباقمیدهد یابرعکس، ناهمواریها را برای مقاصد خود تغییر میدهد یا هر دو؟ میزان دستکاری و دخالت انسان درمحیطهای طبیعی نسبت به گذشته بیشتر شده است یا کمتر؟ چرا؟
درگذشته بیشتر انسان ها خود را با طبیعت منطبق می کردولی به مرور زمان براثر افزایش جمعیت و وتنوع نیازها ، انسانها شروع به دستکاری طبعت نمودند.وتغییر دادن ناهمواریها توسط انسان با هدف بهر برداری از منابع سطحی یا زیر زمینی انجام می شود . انسان تا نیروی اندیشه ی خود و با استفاده از ابزارهای گوناگون مانند ماشین آلات و مواد منفجره ناهمواریها را تغییر می دهد . نمونه هایی از اقدامات انسان که موجب تغییراتی در شکل ظاهر ی زمین می شوند عبارتند از :راه سازی، شهرسازی، ایجاد سدها تونل ها و… .

۵ــ به تصاویر بالا دقت کنید و توضیح دهید که در هر یک، انسان چگونه ناهمواریها را تغییر داده است.

پاسخ فعالیت های فصل دوم- درس ۴

۱ــ متن را بخوانید.
الف) چرا آب دریای احمر بسیار شورتر از آب دریای شمال است؟ ۱- درمنطقه گرم وخشک واقع شده است .۲- تبخیرشدید ۳-وزش بادهای گرم وخشک صحرای افریقا
ب)به نظر شما برای تهیه آب شیرین از اقیانوسها باید به کدام اقیانوسها بیشتر توجه کرد؟ چرا؟ به اقیانوس هایی که آب شور دارند.زیرا درعملیات جدا سازی آب از نمک معمولا نمک در دریا باقی می ماند. واین موجب بدتر شدن اب های شیرین میشود مکش آب دریا به درون دستگاه ها بچه ماهی ها و فیتو پلانکتون ها را از بین می برد و به زنجیره ها ی غذایی آسیب می رساند. مشکل دیگر این است که باز گرداندن شوراب تولید شدهبه دریا به موجودات زنده ی اقیانوس آسیب می رساند. شاید بتوانیم از شدت تأثیرهای مخرب بکاهیم اما این کار نیز باعث بالا رفتن هزینه ها می شود.

توضیحات تکمیلی: چرا آب آشامیدنی مان را با شیرین کردن آب شور اقیانوس تأمین نکنیم؟
از نظر مقدار و حجم،۲/۹۷درصد از آب های موجود در سیاره ی زمین در اقیانوس ها و دریاها انباشته شده اند(شور) و فقط ۸/۲درصد از آب ها(شیرین۱) به شکل رودها۰۰۰۱/۰درصد، یخچال ها۱۵/۲درصد، دریاچه ها ۰۱۷/ درصد، آب موجود در اتمسفر۰۰۱/۰درصد و آب موجود در خاک ها۰۰۵/۰درصد، آب های زیرزمینی ۶۲/۰درصد و… می باشند. متأسفانه برای مصرف این مقدار آب نیز محدودیت هایی هست،زیرا از ۸/۲درصد آب های شیرین جهان، ۱۵/۲درصد از آن ها به شکل یخ در یخچال های قطبی و کوهستانی قرار دارند و کمتر از ۶۵/۰درصد از این آب ها در دسترس است.
حتی با همه ی آبی که در اقیانوس های دنیا وجود دارند، از راه نمک زایی تنها می توانیم کم تر از نیم درصد از نیاز انسان به آب شیرین را تأ مین کنیم. نیاز سالیانه ی آدمی در حدود ۴۰۰۰کیلومتر مکعب آب شیرین است. با این که آب کافی برای همه وجود دارد، اما کمبودهای محلی در حال فزون شدن اند.
پس چرا نمی کوشیم با نمک زدایی آب دریاها این کمبود ها را برطرف کنیم و عطش نیاز روز افزون جامعه ها را فرو نشانیم؟
مشکل این است که شیرین کردن آب دریا به مقدار زیادی انرژی نیاز دارد. نمک به آسانی در آب حل می شود وپیوندهایی نیرومند ایجاد می کند که درهم شکستن شان دشوار است. هم انرژی و هم فناوری مورد نیاز برای نمک زدایی هزینه ی زیادی دارند و به همین دلیل این فرایند بسیار گران تمام می شود. البته بسته به دستمزد نیروی کار و قیمت انرژی در جاهای مختلف این هزینه ها متفاوت است(در آمریکا از ۱ تا بیش از ۲ دلار).
بهایی که برای آب شیرین رودخانه یا چاه می پردازیم از یک دهم این قیمت هم کمتر است، حتی کشاورزان از این هم کمتر پرداخت می کنند. اما این فاصله در حال کاهش است، زیرا کم کم هزینه یافتن منابع آب های تازه زیرزمینی و یا احداث سدهای جدید رو به افزایش اند. واین مسأله موجب می شود نمک زدایی به عنوان یکی از راه های تأمین آب آشامیدنی مطرح شود.
بر اساس آمارهای اتحادیه ی بین المللی نمک زدایی در سال ۲۰۰۷، ۱۳۰۰۰ کارخانه آب شیرین کن در سراسر جهان فعال بوده اند که در حدود۶/۵۵میلیارد لیتر آب شیرین در هر روز تولید کرده اند. بسیاری از این کارخانه ها درکشورهایی مانند عربستان سعودی کار می کنند. در این کشورها انرژی بهای اندکی دارد.
اما چگونه با استفاده از انرژی آب از نمک جدا می شود؟
برای شکستن پیوندهای آب شور دو راه اساسی وجود دارد؛ تقطیر گرمایی و جدایش غشایی.
۱- تقطیر گرمایی: در این شیوه از گرما برای تبخیر آب استفاده می شود وپس از بر جای ماندن نمک، بخار آب چگالیده و بر اثر سرمایش به آب تبدیل می شود.
۲- جدایش غشایی: معمول ترین شیوه است که روش اسمز وارون نام گرفته است. در این روش با گذراندن آب دریا از میان یک پرده ی نیمه تراوا نمک از آن جدا می شود. این فناوری نسبت به روش اول انرژی کمتری مصرف می کند.
هزینه های زیست محیطی نمک زدایینمک زدایی هزینه های زیست محیطی نیز دارد.
شاید بهترین راه این باشد که منابع آب شیرین را عاقلانه تر مورد استفاده قرار دهیم،ولی با این روند افزایش جمعیت جهان باز ناچاریم که به نمک زدایی بیشتر توجه کنیم.
۱- آب شیرین یعنی آبی که میزان نمک های بسیار کم باشد
*برگرفته از فصلنامه علمی، کمک آموزشی و خبری علوم زمین شماره ۱۵ پاییز۱۳۸۸

۲ــ با توجه به نقشه بگویید نیوفوندلند و شرق ژاپن، که از مناطق مهم ماهیگیری جهان هستند، در محل تلاقی کدام
جریانهای دریایی قرار دارند؟ جریان های آب سرد اُیاشیو و آب گرم کوروشیو.

۳ــ چرا سفر به اعماق اقیانوسها دشوارتر از صعود به قله هاست؟ چند دلیل ذکر کنید.
الف) فشار فوق العاده زیادی است که می تواند موجب متلاشی شدن بافت های نرم شود. برآوردها نشان می دهد که فشار خردکننده اعماق معادل هشت تن به ازای هر اینچ مربع است و این میزان حدود هزار مرتبه بیشتر از فشار استاندارد جو است که بر سطح آب وارد می شود. (هر اینچ معادل ۲٫۵۴ سانتی متر است)
ب) درجه حرارت آب نیز در اعماق بین ۱ ـ تا ۴ درجه سلسیوس متغیر است. این شرایط فیزیکی می تواند موجودات را محدود کند. چطور؟ حفظ حالت مایع در سلول ها بسیار مهم است، زیرا همه پیغام ها و سیگنال های عصبی و در عین حال مواد غذایی و… فقط تحت این شرایط مخابره و منتقل می شوند. سلول های همه حیوانات برای حفظ حالت مایع توسط غشاهای چرب احاطه شده اند؛ اما درجه حرارت پایین اعماق دریا و فشار فوق العاده زیاد باعث می شود که سلول ها حالت مایع خود را از دست بدهند و چربی آنها به شکل جامد دربیاید.
ج)کمبود نورخورشید
د) کمبود غذاو اکسیژن به دلیل کمبود جلبک ها وگیاهان
۴-کاربرگه
۵ــ دربارهٔ نسبت خشکیها و آبهای کرهٔ زمین فکر کنید و بگویید اگر چنین نسبتی بر عکس میشد، چه اتفاق هایی میافتاد؟
آب که درحالت معمولی جزء منابع تجدید پذیراست. در صورت معکوس بودن این نسبت ، آب تبدیل به یک منبع غیرقابل تجدید می شد .بنابر این حیات( زندگی ) درکره زمین نابودمی شد

۶ــ الف) خبر بالا را بخوانید. این خبر از چه جنبه هایی مهم است؟ اتفاق نظر مردم جهان برای حفظ منابع آبی جهان وموجودات دریایی

ب) برخی از کشورهای قدرتمند در برابر یک توافق بین المللی برای حفاظت و کنترل اقیانوسها مقاومت میکنند و چندان با این کار موافق نیستند. به نظر شما چرا؟ چون این کشورها باتوجه به قدرت نظامی واقتصادی که دارند، با این نوع قراردادها فقط میخواهند دست ملت های ضعیف را از این منابع کوتاه کنند.
۸ــ به نقشه توجه کنید.
=در دی ِ ماه استانبول سردتر است یا لنینگراد؟ چرا؟ لنینگراد. زیرا نسبت به استانبول از استوا دورتراست.
=سه شهر برگن، استکهلم و لنینگراد تقریباً در یک عرض جغرافیایی قرار دارند اما میانگین دمای این شهرها در دی ماه متفاوت است. چرا؟ زیرا تحت تأثیر عوامل مختلفی چون جریان های دریایی و وزش بادها قراردارند.

=هرچه از شهرهای نواحی داخلی به سمت شهرهای مجاور اقیانوس میرویم، سرمای زمستان ……کاسته…… میشود.

۹ــ به تصویر صفحه ٔ قبل توجه کنید. لایه ازن در کدام بخش هواکره قرار دارد؟ استراتوسفر( یوش سپهر)

آیا میتوانید در یک جمله بگویید فایدهٔ ٔ لایه ازن چیست؟ در این باره پرسوجو کنید.
توضیح : ازن یک گاز نامرئی است که جنس آن از اکسیژن است و این لایه سرتاسر کره زمین در طبقات بالای اتمسفر قرار دارد و فاصله آن از سطح زمین ۱۵ تا ۴۰ کیلومتر است . ضخامت این لایه فقط ۳ میلیمتر است . البته ضخامت آن یکنواخت نیست و در استوا که خورشید مستقیم می تابد ضخیمتر و در قطبها نازکتر است .برخی از مواد شیمایی باعث سوراخ شدن لایه ازون می شود و آن را از بین می برد مثل هیدرو فلوئور کربن که در برخی از یخچالها بخصوص مدل قدیمی وجود دارد و یا و متیل برمید که در آفت کشهای کشاورزی استفاده می شود.
فواید لایه ازون :
* لایه ازون مانند سایبانی برای زمین مانع عبور پرتو های زیان آورخوشید یعنی همان اشعه ماورای بنفش می شود
*اگر این پرتوها به زمین برسد باعث سرطان پوست و بیماریهای چشمی مثل آب مروارید می شود .
* به گیاهان هم آسیب می رسد .
*اگر مقدار پرتوها زیاد باشد ، موجودات دریایی میکروسکوپی که غذای ماهیها هستند هم از بین می رود .

۱۰ــ الف) چرا کوهنوردان در ارتفاعات زیاد ممکن است با مشکلات تنفسی روبه رو شوند؟
در ارتفاعات بالا ، تراکم هوا تغییر می کند – هوا رقیق می شود. هوای رقیق به همان اندازه هوای بسیار فشرده و متراکم سطح دریا غنی از اکسیژن نمی باشد. در قله کوه اورست ، بیش از ۸۸۴۰ متر بالای سطح دریا ، فشار اتمسفری یک سوم فشار اتمسفری سطح دریاست.
ب) چرا در هواپیما، قبل از شروع پرواز، نحوهٔ استفاده از ماسک اکسیژن به مسافران آموزش داده میشود؟ به علت تغییر فشار هوا در ارتفاعات بالا

ب) دقت کنید و بگویید چه کارها و فعالیتهایی در محیط زندگی شما موجب آلودگی هوا میشود؟ ۱-صنایع وکارخانجات ۲- اتومبیل ها۳-فعالیت های گرمازایی و یا سرمازایی خانواده ها

پاسخ فعالیت های فصل سوم – درس۵

پاسخ فعالیت های فصل سوم – درس ۵

۱ــ با توجه به نقشه صفحه پیش و با مراجعه به یک اطلس، بگویید که:
الف) جنگلهای بارانی استوایی در کدام قاره ها و کشورها، وجود دارند؟
قاره آسیا(کشورهای اندونزی، مالزی، چین، کره کشور های هند وچین) –
قاره افریقا( کنگو، نیجریه، افریقای مرکزی) –
قاره امریکا( برزیل،کشورهای امریکای مرکزی و…)

ب) کدام کشور، بیشترین وسعت جنگلهای بارانی استوایی را دارد. برزیل

۲ــ الف) با توجه به نمودار بالا بگویید کدام زیست بوم در جهان، بیشترین میزان ترکیبات آلی و کدام زیست بومها کمترین میزان ترکیبات آلی را تولید میکنند؟ جنگل های بارانی استوایی
بیشترین میزان ترکیبات آلی و توندرا کمترین میزان ترکیبات آلی را تولید می کنند.

ب) با توجه به دانسته های خود از فصل قبل، (دربارهٔ آب و هوای مناطق جهان) علل این بیشترین میزان و کمترین میزان را توضیح دهید.
جنگل های بارانی استوایی:باران فراوان، دمای بالا، استفاده زیاد از نورخورشید و خاک های بسیار غنی وحاصلخیز
توندرا : کمبود باران، زمین یخ بسته ، سرمای بسیار شدید و کمبود خاک

۵ــ فرض کنید قرار است به شما یک سفر رایگان همراه با گروهی از گردشگران طبیعت (اکوتوریست)جایزه بدهند. کدام زیست بوم را برای سفر انتخاب میکنید؟ چرا؟ جواب برعهده دانش آموز

۶ــ به طور گروهی یک بروشور مسافرتی برای یکی از زیست بومها تهیه کنید.
روی بروشور، یک پیام جالب برای ترغیب گردشگران به مسافرت به آنجا بنویسید و چند تصویر جذاب از گیاهان یا جانوران آن ناحیه روی آن بچسبانید یا نقاشی کنید.
در بروشور درباره آب و هوا، جانوران و گیاهان آن منطقه مطالبی بنویسید و به مسافران توصیه کنید که برای بازدید از آن منطقه، چه وسایل یا لباسهایی به همراه داشته باشند.
جواب برعهده دانش آموز

پاسخ فعالیت های فصل سوم – درس۶

با توجه به نقشه
۱ــ نواحی جنوب شرقی آسیا، استرالیا و آفریقای مرکزی را از نظر تعداد گونه های در معرض خطر با کانادا و اروپای شمالی مقایسه کنید.
در کشورهای گروه اول(جنوب شرقی آسیا، استرالیا و آفریقای مرکزی) تعداد گونه های درمعرض خطر بسیار بیشتر از کانادا واروپای شمالی است.

۲ــ سه کشور را نام ببرید که بیش از ۳۰۰گونه در معرض خطر دارند.
ایالات متحده امریکا، استرالیا و اندونزی

دو کشور نام ببرید که کمتر از۵۰گونه در معرض خطر دارند. شیلی، انگلستان و قزاقستان

۳ــ چرا در صحرای آفریقا تعداد گونه های در معرض خطر بسیار کم است؟
چون در صحرای افریقا تعدادو تنوع گونه های جانوری کم است.

۴ــ نظر افراد را در ستون های بالا بخوانید. شما با کدام دیدگاه موافقید؟ چرا؟ گفت وگو کنید. برعهده دانش اموز

۵ــ جدولی با دوستون رسم کنید. در یک ستون فواید و اهمیتهای جنگلهای آمازون و در ستون دیگر، علل تخریب آنها
را فهرست کنید.
فواید واهمیت جنگل های آمازون
علل تخریب
۱-در جنگل‌ها انواع قارچ‌ها، میوه‌ها و حتی ساقه‌های گیاهان و درختان دیده می‌شود که غذای عده زیادی از انسان‌ها را تشکیل می‌دهند.
۲-درختان جنگل گازدی اکسید کربن هوا را دریافت می‌کنند و طی عمل فتوسنتز، آن را تبدیل به اکسیژن می‌کنند.
۳- چوب درختان جنگلی در ساختمان سازی، تهیهٔ کاغذ و تهیهٔ وسایل منزل کاربرد دارد.
۴-سایه درختان جنگل‌های انبوه، هر آدمی را از گرمای طاقت فرسا نجات می‌دهد!
۵-اعتدال آب وهوا.
۶- جلوگیری از آلودگی آب وهوا
۱- افزایش جمعیت
۲-گرمایش جهانی
۳-آتش سوزی های عمدی ویا سهوی ایجاد شده توسط انسان.
۴-عقب نشینی یخ ها در رشته کوه های آند و ایجاد خشکسالی شدید در آمازون.
۵- استفاده های صنعتی وتجاری
۶- پاکسازی زمین ها برای پرورش دام و کشت علوفه برای دام هاو محصولات کشاورزی
۷- احداث سکونت گاه هاو جاده های بین جنگلی

۶ــ فرض کنید به کشور برزیل سفر کرده و جنگلهای آمازون را دیده اید. یک کارت پستال درست کنید و روی آن تصویر یک منظره یا یک گونه گیاهی و جانوری این ناحیه را بچسبانید. کارت را برای یک دوست بفرستید.

۷ــ الف) واکنش و احساس شما نسبت به تصاویر مربوط به شکار فیلها و اشیای تزیینی چیست؟ آیا ما واقعاً به این اشیا
نیاز داریم؟ خیر فقط وسایلی لوکس وتجملی هستند

ب) برخی از طرفداران محیط زیست، استفاده از وسایل تزیینی یا اشیایی مثل عاج را که در آنها از اعضای بدن جانوران استفاده شده است، تحریم کرده اند و آنها را نمیخرند. نظر شما در این باره چیست؟
– متوقف کردن بازار خرید و فروش عاج فیل
– قانونمند کردن تجارت عاج فیل در جهان سبب کم شدن تجارت غیر قانونی آن و از بین رفتن نسل فیل هامی شود. مانند اجازه فروش عاج فیل هائی که در اثر عوامل طبیعی کشته شده و یا دراثر وحشی شدن و دیوانگی با گلوله محافظان محیط زیست از پای درآمده اند، داده شود.

پاسخ فعالیت های فصل چهارم – درس۷

فعالیت های فصل چهارم – درس۷
۱ــ جدول بالا را کامل کنید و به جای نقطه چینها عوامل طبیعی را که مانع جذب جمعیت میشوند، بنویسید.
آب وهوای بسیارگرم ویا بسیارسرد، پوشش گیاهی فقیر، رشته کوه های بسیاربلند، نمکزارها وشن زارها، باران کم وناکافی، نبود ویا کمبود منابع ومعادن زیرزمینی

۲ــ با استفاده از نقشه پراکندگی جمعیت و جدول بالا، ابتدا نوع تراکم جمعیت (زیاد یا کم) را در مکانهای زیر مشخص کنید و سپس با توجه به دانسته های خود از سال گذشته علت این نوع تراکم را در هر کشور بنویسید.

بنگلادش ( زیاد . علت:آب وهوای گرم ومرطوب،خاک حاصلخیز، باران فراوان و رودهای پرآب ) ،
ژاپن ( زیاد. علت:آب وهوای گرم ومرطوب،خاک حاصلخیز، باران فراوان و پیشرفت علم وصنعت )،
لیبی وچاد ( کم. علت: آب وهوای گرم وخشک، باران کم، نامناسب بودن خاک، تبخیرشدید) ،
سیبری ( کم . علت :آب وهوای بسیارسرد وخشک، کمبود باران )
آلمان (زیاد . علت: آب وهوای معتدل، خاک های حاصلخیز، سرزمین های پست وهموار، باران فراوان،پیشرفت علم وصنعت) ،
استرالیا( کم . علت : سرزمین خشک وکم باران، خاک های نامرغوب) ،
کانادا ( کم . علت: آب وهوای سرد، بارندگی کم، زمین های یخ بسته وسیع)

۳ــ پرجمعیت ترین کشورهای جهان را به ٔ ترتیب از رتبه ّ اول تا هفتم پرس وجو کنید و با بیان تعداد جمعیت آنها در کلاس بخوانید.
کشور
چین
هند
ایالات متحده
اندونزی
برزیل
پاکستان
نیجریه
جمعیت
۱,۳۵۰,۰۰۰,۰۰۰
۱,۲۶۰,۰۰۰,۰۰۰
۳۳۰,۰۰۰,۰۰۰
۲۵۰,۰۰۰,۰۰۰
۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰
۱۸۵,۰۰۰,۰۰۰
۱۶۵,۰۰۰,۰۰۰
پاکستان: ۱۸۵۰۰۰۰۰۰ == و نیجریه ۱۶۵۰۰۰۰۰۰

۴ــ همفکری کنید و به طور گروهی جدولی با دو ستون رسم
کنید. الف) فهرستی از عواملی را که موجب میشود یک
مکان مهاجرپذیر باشد، در یک ستون بنویسید. ب) فهرستی از
عواملی را که موجب میشود یک مکان مهاجرفرست باشد،
در ستون دیگر بنویسید.
عوامل مهاجرپذیری(جذب جمعیت)
عوامل مهاجرفرست( دفع جمعیت)
۱-امکان کارو کسب درآمد
۲-آب وهوای مناسب
۳-آب کافی
۴-امکانات تفریحی ورفاهی
۵- رشد وتوسعه حمل ونقل وارتباطات
و….

۱-بیکاری ونبود کسب وکار
۲-جنگ و نا امنی
۳-خشکسالی های پی در پی
۴-نبود امکانات رفاهی وتحصیلی
۵- آب وهوای نامساعد
و….

۵ــ آیا در کلاس شما افرادی هستند که خود یا خانوادهشان از
شهر یا روستای دیگری به شهر یا روستای شما مهاجرت کرده
باشند؟ دربارهٔ دلایل مهاجرت آنها (چه در مبدأ و چه در مقصد)
پرس وجو کنید. برعهده دانش آموز

۶ــ به نظر شما، چرا بعضی از کشورها مقررات سختی برای
ورود مهاجران خارجی به کشورشان وضع میکنند؟
-به علت نفوذ فرهنگ ها واعتقادات مهاجران ودر خطر قرار گرفتن فرهنگ خودی
– فشار به منابع رفاهی واقتصادی
– پایین آمدن امنیت اجتماعی
– ….

پاسخ فعالیت های فصل چهار م – درس ۸

۱ــ با توجه به نقشه و مراجعه به یک اطلس از هر یک از چهار گروه شاخص توسعه انسانی (خیلی بالا، بالا، متوسط، و کم) دو کشور نام ببرید .
خیلی بالا:(استرالیا،امریکای شمالی، اروپا )-
بالا:(ایران،برزیل، عربستان وروسیه ) –
متوسط:(چین،هند ومصر) –
کم(افغانستان،پاکستان و سودان )

۲ــ نمودار الف و شکل ب را توضیح دهید.
در۲۰سال اخیر توسعه انسانی درایران ازسال۱۹۸۰تا۲۰۱۱ همواره سیر صعودی داشته و ایران را دربین کشورهای منطقه در رتبه دوم قرارداده ولی ازسال ۲۰۱۱ به بعد این توسعه به دلیل تحریم های بین المللی توسط کشورهای قدرتمند ، مخصوصاً تحریم نفتی ثابت مانده است.

۳ــ الف) با توجه به جدولها، چند کشور ثروتمند و چند کشور فقیر وچند کشور با درآمد متوسط نام ببرید.
ثروتمند :لوکزامبورگ ..نروژ..قطر
فقیر..افعانستان .نیجر ..مالاوی.
متوسط…امریکا..سنگاپور..امریکا

ب) در جدول میزان تولید ناخالص داخلی، تعداد ارقام مربوط به میزان تولید کشورها به ترتیب از رتبه ١تا
١٧٧چه تغییری میکند؟ توضیح دهید. بر عهده دانش آموز

۴ــ گفت وگو کنید: به نظر شما کشورهایی که اقتصاد و درآمد آنها برپایه فروش مواد اولیه و خام مانند نفت است، در حال و آینده با چه مشکلاتیروبه رو میشوند و چه تغییراتی باید در اقتصاد خود ایجاد کنند؟
اتمام مواد اولیه و نفت خام ..کاهش درامد .وابستگی اقتصادی .سیاسی..دخالت بیگانگان …..باید سعی شود تا از اقتصاد متکی به تک محصولی بودن خارج شده و تولیدات عیر نفتی را جایگزین و مبنای اقتصاد و درآمد قرار داد

۵ــ سواد و آموزش نقش مهمی در پیشرفت یک کشور دارد. در گروه خود، فهرستی از مشکلاتی را که مردم یک کشور در
اثر پایین بودن سطح سواد و محروم بودن از آموزش با آن مواجه میشوند، تهیه کنید و بخوانید.
مشکلات اقتصادی .سیاسی..فرهنگی..نداشتن نیروی جوان و متخصص فعال و کارامد .عدم پیشرفت کشور..نا آگاهی از اوصاع کشور و جهان. .دخالت بیگانگان ..استثمار توسط کشورهای قدرتمند.

۶ــ با توجه به آموخته های سال پیش، چند دلیل برای اینکه چرا قارهٔ آفریقا بیشترین کشورهای دارای متوسط طول عمر پایین
را دارد، بیان کنید.
جنگهای داخلی .کمبود مواد عذایی.فقر ..خشکسالی ..کمبود بهداشت و امکانات پزشکی ..شیوع عوامل بیماریزا

۷ــ دربارهٔ ٔ علل و عوامل نابرابری و توسعه انسانی در جهان گفت وگو کنید. به نظر شما کدام عوامل مهمترند؟ چرا؟
عوامل داخلی .زیرا اگر مردم یک کشور سواد و آگاهی خود را افزایش و باورهای علط را کنار گذاشته و استعدادها و فرهنگ خود را فراموش نکرده و ایمان و بتور..پشتکار.وحدت .مشارکت دو طرفه بین ملت و حکومت باشه هرگز اجازه دخالت بیگانگان به کشور داده نخواهد شد و همین باعث رشد و ترقی کشورشان میگردد.

بخش تاریـــــــــخ

فعالیت های فصل پنجم – درس ۹

فصل پنجم – درس۹

۱ــ کاربرگه شماره ( )٧را انجام دهید.

۲ــ پس از مطالعه متن توضیح دهید که با تأسیس حکومت صفوی، چه تغییرات مهم سیاسی، اجتماعی و مذهبی در ایران
ایجاد شد؟
تغییرات سیاسی :تشکیل حکومت واحد و قدرتمند – دفع دشمنان خارجی(عثمانی ها و ازبکان)
مذهبی:رسمی شدن مذهب تشیع و ایجاد وحدت دینی
اجتماعی:ایجاد وحدت بیشتر در کشور.

۳ــ الف) کدام شهرها پایتخت صفویان بودند؟ نام ببرید.
تبریز- قزوین – اصفهان

ب) علت تغییر پایتخت های صفویان را توضیح دهید.
شاه اسماعیل صفوی تبریز را به پایتختی برگزید تا هم به مرکز قدرت معنوی خاندان خود در اردبیل نزدیک باشد و هم از جایگاه استقرار پیروان و فداییان پرشور خود ، ایلهای ترکمان شیعی مذهب در سرزمین آناتولی ، فاصله زیادی نداشته باشد.
مهمترین علل انتقال پایتخت از تبریز به قزوین :
۱ . نا مناسب بودن موقعیت جغرافیایی تبریز .
۲ . وجود عثمانی ها در غرب و نزدیکی آنها به پایتخت .
۳ . قرار گرفتن شهر تبریز در مسافت دوری از شرق جهت سرکوب ازبکان .
۴ . واقع نشدن شهر تبریز در مرکز امپراطوری صفوی .
۵ . مناسب بودن موقعیت جغرافیایی واستراتژیکی شهر قزوین نسبت به تبریز .
۶ . عدم تهدید پایتخت در قزوین از سوی عثمانیها یا ازبکان .
۷ . علاقهُ شاه طهماسب برای تغییر دادن پایتخت .
یکی از نکات مهمی که در انتخاب قزوین به پایتختی مورد توجه شاهان صفوی قرار نگرفته بود مشکل کم آبی قزوین بود. مشکل کمبود آب قزوین از یک سو، و محاسن شهر اصفهان از سوی دیگر، در آن زمان موجب شد که شاه عباس پایتخت خود را به اصفهان منتقل سازد. اصفهان از آب فراوان زاینده‌رود برخوردار و دارای مرکزیت جغرافیایی در ایران بود همچنین در مسیر راههای بزرگ بازرگانی قدیم مانند دمشق و حلب در غرب ، و سمرقند و بخارا در شرق ، قرار داشت . علاوه بر این ، فراهم بودن شرایط اقتصادی (راه) ، سیاسی (مرکزیت) و کشاورزی (آب زاینده رود) اصفهان موجب شد که این شهر در ادوار مختلف به عنوان پایتخت ایالتی (در دوره آل زیار) و پایتخت حکومتی (در دوره سلجوقیان) انتخاب شود.

۴ــ دلایل سیاسی و نظامی ضعف و فروپاشی حکومت صفوی چه بود؟
بی کفایتی شاهان بعد از شاه عباس
دور نگه داشتن و عدم تربیت صحیح شاهزادگان
مالیات های سنگین
حمله محمود افغان
خرافاتی بودن شاه سلطان حسین
دخالت درباریان سودجو در امور

۵ــ الف) آثار و نتایج اقدام های اداری و نظامی شاه عباس اول را توضیح دهید.
تجهیز سپاه به توپ و تفنگ توسط برادران شرلی:به دفع عثمانی ها و ازبکان و حکام یاغی پرداخت و نواحی اشعال شده را بازپس گرفت .ایجاد نیروی ارتش جدید (شاهسون)که با این کار خود را از خطر حمله احتمالی بقایای قزلباش رهانید.

ب) کاربرگه ٔ شماره ( ۸)را انجام دهید.

۶ــ انگیزه ها و هدف های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی اروپاییان از ارتباط با ایران دوره صفوی را از متن درس
استخراج و دسته بندی کنید.
۱-حملات مداوم عثمانی ها: اروپاییان برای کاستن حملات عثمانی ها به اروپا درصدد تقویت رابطه خود با ایران برآمدند
۲٫تاسیس شرکت های بزرگ تجاری:که تمایل داشتند در ایران فعالیت تجاری کنند بنابراین نمایندگانی برای عقد قرارداد به ایران امدند.
۳- یکسان سازی فرهنگی به منظور رواج دین وفرهنگ خود درایران که زمینه ساز مصرف کالاهای اروپایی بود

پاسخ فعالیت های فصل پنجم – درس۱۰

۱ــ پرس و جو و مشاهده کنید که در بازار یا مراکز خرید محل زندگی شما، کدام حرفه ها و مشاغل راسته یا مکانی
مخصوص دارند. نتیجه را در کلاس بیان کنید.

۲ــ با راهنمایی دبیر خود، سه عامل گسترش تجارت در عصر صفوی را بیان کنید.
۱- امنیت و آرامش نسبی درکشور و ثبات سیاسی که بازرگانان احساس امنیت داشتند ۲-برقراری رابطه سیاسی و اقتصادی با دنیا ۳-یکسان سازی واحدهای اندازه گیری ۴- ایجاد راه ها

۳ــ با مطالعه متن، سه منبع عمده درآمد حکومت صفوی را ذکر کنید.
تجارت، مالیات ، صنایع مختلف مثل ریسندگی و بافندگی

۴ــ متنها را بخوانید. شیوهٔ برگزاری مراسم جشن و شادی در عصر صفوی را با روزگار کنونی مقایسه کنید.
۱- جشنهای امروز چون تجملاتی شده به سنت ضربه زده ۲-در گذشته جشنها در مکان های عمومی بود و همه اقشار به مساوی لذت میبردند ۳- بسیار ساده و بی آلایش بوده و مردم در ارتباط اجتماعی باهم بودند.

پاسخ فعالیتهای فصل ششم – درس ۱۱

۱ــ با مطالعه درس و راهنمایی دبیر خود، دلایل و عوامل مهم نابسامانی اوضاع اجتماعی و اقتصادی ایران در دوران افشاریه را بررسی و تحلیل کنید.

الف)مشغولیت نادر به جنگ های داخلی و خارجی و در نتیجه تحمیل مالیات سنگین بر مردم از دلایل آشفتگی سیاسی واقتصادی آن دوره بود.
ب)بعلت رفتن مردم و کشاورزان به جنگ عمران و آبادانی صورت نگرفت.

۲ــ شیوهٔ به قدرت رسیدن سلسله های افشاریه، زندیه و قاجاریه چه شباهتی به هم دارد؟

-هرسه باجنگ به قدرت رسیدند .

-هرسه ساختار ایلیاتی داشتند

-هر سه زمانی به قدرت رسیدند که ناآرامی ایجاد شده بود.

-هرسه تقریبا سیطره ی یک قبیله بر کل کشور بود(افشار…زند…قاجار )

-هر سه باعث باعث یکپارچگی کشور و ایجاد حکومت نیرومند در کشور شدند.

-هرسه حکومت های کم دوامی بودند.

۳ــ در بارهٔ چگونگی تأثیر انقلاب صنعتی بر افزایش قدرت نظامی و سیاسی کشورهای اروپایی، در کلاس بحث و گفت وگو کنید.

انقلاب صنعتی توان کشورهای اروپایی را چند برابر کرد دگرگونی درحوزه سیاسی اجتماعی وفرهنگ به وجود آورد ومبنای دگرگونی های نظامی وسیاسی شد.یعنی اگر در زمان صفویان افشاریه زندیه احساس نیاز می شد وما مطابق با اروپاییان حرکت می کردیم همانطوری که اروپاییان در فرهنگ ایران کندوکاو می کردند ما هم احساس نیازمندی می کردیم عقب نمی ماندیم ودر دوره قاجاریه آنقدر امتیاز نمی دادیم و در زمان عباس میرزا ازروسهاشکست نمی خوردیم .

۴ــ با مطالعه درس، دلایل شکستهای ایران از روسیه را استخراج کنید.

مجهزبودن سپاه روسیه به سلاحهای جدید و آشنایی با فنون جنگی تازه درحالیکه سپاه ایران از سلاح های ابتدایی استفاده میکردند و با فنون جدید نظامی آشنایی چندانی نداشتند.

۵ــ هدف دولت انگلستان از جداکردن افغانستان و بخش شرقی سیستان و بلوچستان از ایران چه بود؟

مهمترین مستعمرهٔ انگلستان، یعنی هندوستان، با ایران همسایه بود. حفظ این مستعمره برای انگلستان اهمیت حیاتی داشت؛ بنابراین، هدف دولت انگلستان از جداکردن افغانستان و بخش شرقی سیستان و بلوچستان از ایران حفظ این مستعمره و جلوگیری از نفوذ کشورهای رقیب از طریق ایران به هندوستان بود.

۶ــ کاربرگه ٔ شماره (۹) را انجام دهید.

فعالیت های فصل ششم – درس۱۲

۱ــ الف) چرا عباس میرزا به فکر نوسازی و اصلاح کشور افتاد؟

عباس میرزا در جریان جنگ با روسیه شاهد پیشرفتهای علمی، صنعتی و نظامی آن کشور و دیگر کشورهایاروپایی شد و متوجه شد که با وجود تعداد زیاد سپاهیان ایران و دلاوری و فداکاری آنها، روسها به دلیل برخورداری از دانش و تجهیزات پیشرفته نظامی پیروز شدند. سرانجام به این نتیجه رسید کهباید تغییراتی در کشور ایجاد کند.

ب) عباس میرزا برای پیشرفت ایران چه کارهایی انجام داد؟

= فرستادن افرادی به انگلستان برای فراگیری علوم و فنون جدید بود. این افراد و کسان دیگری که پس از اینها برای تحصیل در رشته ٔ های فنی، نظامی و پزشکی به اروپا رفتند، به تدریج زمینه آشنایی ایرانیان را با دستاوردهای تمدن اروپا فراهم آوردند.

=عباس میرزا همچنین برای آگاهی از اوضاع کشورهای اروپایی، دستور داد کتابهایی را در موضوع تاریخ آن کشورها به فارسی ترجمه کنند.

۲ــ الف) انگیزه و اهداف امیرکبیر از اقدامات اصلاحی چه بود؟
= هدف امیرکبیر از اقدامات اصلاحی، اصلاح و نوسازی ایران ، مبارزه با فساد، ایجاد ثبات اقتصادی و سیاسی ، تحول علمی و فرهنگی و افزایش سطح سواد و دانایی در کشور بود.

ب) چرا امیرکبیر مدرسه دارالفنون را تأسیس کرد؟
برای حفظ استقلال کشور تعداد بیشتری از ایرانیان علوم و فنون جدید را در داخل کشور بیاموزند. تا پای بیگانگان به راحتی به کشور باز نشود .

پ) به نظر شما، چرا امیرکبیر بر استخدام نکردن معلمان و استادان روسی و انگلیسی در مدرسه دارالفنون، اصرار میکرد؟
چون این کشورها سابقه استعماری درایران داشتند. وبا برخی گروه های سیاسی رابطه نزدیکی داشتند.

ت)۱ــ رسم فروش حکومت ولایت ها چه مسائل و مشکلاتی برای مردم به وجود میآورد؟
چون گاهی اوقات افراد وابسته به بیگانگان با کمک مالی آن کشورها با پرداخت پول بیشتر ایالتی را صاحب می شد وبعدها آن ایالت را به استقلال طلبی تحریک می کرد که این موجب ازبین رفتن وحدت سیاسی و تمامیت ارضی کشور می شد.

۲ــ امیرکبیر در زمینه ٔ حقوق شهروندی و توسعه علمی و فرهنگی چه اقداماتی انجام داد؟
احترام به اقلیت های دینی ،تاسیس روزنامه. اعزام عده ای به اروپا برای فراگیری دانش و صنعت.

۳ــ با توجه به اصلاحات امیرکبیر، توضیح دهید که چرا اعضای حرمسرا، شاهزادگان و درباریان قاجار برای برکناری و قتل امیرکبیر توطئه کردند؟
زیرا این اصلاحات با روحیه استبدادی و ثروت اندوزی آن ها سازگار نبود و منافع آنها را به خطر انداخته بود.

۳ــ الف) دلیل اصلی شکل گیری نهضت تنباکو چه بود؟
مردم و به ویژه بازرگانان با آگاهی از نتایج زیانبار این امتیاز، در شهرهای مختلف شروع به اعتراض و مخالفت کردند. روحانیان در صف مقدم این اعتراض قرار گرفتند و خواهان لغو امتیاز تنباکو شدند.

ب) موفقیت نهضت تنباکو از نظر سیاسی و اجتماعی چه اهمیتی داشت؟

از نظر اجتماعی :
این نهضت نخستین حرکت جدی مردم برای رهایی از نفوذ و سلطه خارجی و ایستادگی در برابر ستم داخلی بود و حس اعتماد به نفس و ٔ روحیه مقاومت و مبارزه را در مردم تقویت کرد

از نظر سیاسی:
به حکومت فهماند که مردم بیدارند.مردم نیز شهامت حضور در صحنه را با تبعیت از مرجعیت دینی به دست آوردند و استعمار گران به نقش مراجع و نفوذ آنها در مردم حتی بیشتر از حاکمان پی بردند.

با راهنمایی دبیر خود متن سند را بخوانید و به پرسشهای زیر پاسخ دهید:

۴ــ چرا ناصرالدین شاه امتیاز توتون و تنباکو را لغو کرد؟

ناصرالدین شاه چون وحدت مردم و روحانیون را در مخالفت با قرارداد دید و قدرت وحکومت خود را درخطر دید آن را لغو کرد.

۵ــ لغو این امتیاز چه سودی برای مردم داشت؟
الف)پیروزی این نهضت حس اعتماد به نفس و روحیه مقاومت ومبارزه را در مردم تقویت کرد.
ب) چون مردم دیگر مجبور نبودند طبق این قرار داد محصولات خود را به قیمت کم فقط به تالبوت بفروشند. بلکه بعد از این به هرکسی یا به هر دولتی می توانستند بفروشند.

۶ــ در چه تاریخی امتیاز لغو شد؟
به تاریخ ۱۷ جمادی الاولی ۱۳۰۹هجری قمری

پاسخ فعالیت های فصل هفتم _ درس ۱۳

فعالیت های فصل۷- درس۱۳
٢ــ الف) پس از مطالعه متن و همفکری با یکدیگر، دو مورد از عوامل موفقیت انقلاب مشروطیت را بیان کنید.
الف)۱٫ آموزه های دین اسلام…۲٫ آشنایی ایرانیان با افکار و دستاوردهای تمدن اروپا زمینه های اقتصادی و سیاسی برمیگرده به واگذاری امتیازات و ضربه به کشاورزی و صنعت کشور و در نتیجه گسترش بیکاری. همچنین افزایش مالیات ها

ب) چه گروهها یا قشرهایی در انقلاب مشروطیت نقش مؤثری داشتند؟
ب) روحانیون. بازاریان. بازرگانهن. روشنفکران. پیشه وران و کارگران

۳ــ مهمترین موانع و مشکلات داخلی نظام مشروطه را توضیح دهید.
فعالیت۳ص۹۰ : استبداد محمدعلی شاه و وابستگی او به روسیه ، اختلاف بین رهبران مشروطه ، انحراف از مسیر اسلام به عقیده شیخ فضل الله نوری.

۴ــ پس از مطالعه ٔ متن، به نقشه دقت کنید و بگویید:
الف) روسیه و انگلستان در قرارداد ۱۹۰۷چه تصمیمی درباره ایران گرفتند؟
الف. تصمیم گرفتند ایران را بین خود تقسیم کنند. جنوب شرقی ایران به انگلستان، شمال ایران به روسیه واگذار شد.

ب) هدف انگلستان و روسیه از امضای قرارداد ۱۹۰۷چه بود؟
برای مقابله با قدرت روزافزون آلمان تصمیم گرفتند اختلافاتشان را کنار بگذارند.
پ) قرارداد ۱۹۰۷چه نتایجی برای ایران داشت؟
پس از آن، روسیه با خیالی آسوده در امورداخلی ایران مداخله میکرد و اجازه نمیداد که دولت و مجلس اوضاع آشفته کشور را سروسامان دهند. علاوه بر این، نیروهای روسیه وارد خاک ایران شدند. آنها در تبریز تعدادی از مشروطه خواهان را کشتند و در مشهد نیز حرم امام رضا ــ ــ را به گلوله بستند.

۵ــ الف) آثار و پیامدهای سیاسی و اجتماعی جنگ جهانی اول در ایران را از متن درس استخراج و فهرست کنید.
سیاسی:روسیه. انگلیس و عثمانی اعلام بی طرفی ایران را نادیده گرفتند و وارد ایران شدند، بی ثباتی و آشفتگی بیشتر اوضاع ایران ، دولت مرکزی رو به ضعف نهاد و تسلط خود بر امور را از دست داد.
اجتماعی:امنیت و اسایش مردم از بین رفت ایرانیان دچار قحطی و فقر و گرسنگی شدند و برخی جان باختند. بی ثباتی و آشفتگی بیشتر اوضاع ایران .

ب) به نظر شما، چرا مردم ایران در جنگ جهانی اول به آلمان و متحدانش گرایش داشتند؟

چون فکر میکردند آلمان قدرت برتر جنگ است.

فعالیت های فصل هفتم – درس۱۴

۱ــ به نظر شما دلیل مخالفت گسترده با قرارداد ۱۹۱۹چه بود؟
جلوگیری ازسلطه همه جانبه انگلستان برایران.

۲ــ الف) علت کودتای ۱۲۹۹چه بود؟
الف. انگلستان پس از ناکامی در قرارداد ۱۹۱۹ درصدد برامد از طریق کودتا به اهداف خود در ایران دست یابد.

ب) چه عواملی به رضاخان در دستیابی به قدرت کمک کرد؟
ب. حمایت انگلیسی ها –
نارصایتی مردم از اوصاع ناامن کشور –
بی کفایتی احمدشاه –
قدرت گیری رهبران و احزاب سیاسی غرب گرا ( با شعار ترقی و تجدد) که در مجلس چهارم و پنجم .
سیاست مذهبی دوگانه رضاخان درقبل ازسلطنت وبعداز آن.

۳ــ الف)کشور ما در دو جنگ جهانی اول و دوم «پل پیروزی متفقین» لقب گرفت. با راهنمایی دبیر خود وبا همفکری یکدیگر، بگویید چرا این لقب به ایران داده شد؟
ایران پل ارتباط بین انگلیس و روسیه بود. وتوانستند از طریق ایران نیروها و تجهیزات نظامی خود را به کمک روس ها ارسال کنند وسرنوشت جنگ را به نفع خودتغییر دهند.

ب) آثار و پیامدهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جنگ جهانی دوم بر ایران چه بود؟
سیاسی: اشغال ایران.دخالت در امور کشور –
اقتصادی:کمبود و گرانی شدید مواد غذایی
اجتماعی:عده زیادی از مردم جان باختندو آثار ولطمات شدید روحی به مردم وارد شد.

۴ــ با یکدیگر همفکری کنید و بگویید که به نظر شما، چه شباهتها و تفاوتهایی در اهداف نهضت تنباکو و نهضت ملی شدن نفت وجود داشت؟
شباهت:هردو درمبارزه با انگلستان بود -در هردو روحانیون و روشنفکران نقش داشتند – درهردو حضور مردم نقش اصلی را داشت.
تفاوت:تنباکو در زمان قاجارها بود ولی نفت دوره پهلوی- تنباکو لغو یک قرار داد ولی نفت حفظ یک منبع انرژی برای کشور.

۵ــ الف) مهمترین دلیل موفقیت کودتای ۲۸مرداد چه بود؟
رهبران نهضت اسیر جاه طلبی و خودخواهی سیاسی اطرافیان خود شدند و نتوانستند از گسترش اختلافات درونی جلوگیری کنند. در نتیجه، اتحاد و همدلی به تفرقه و دشمنی تبدیل شد. این وضعیت، ملت را دلسرد و دشمنان نهضت را امیدوار کرد.

ب) کودتای ۲۸مرداد ۱۳۳۲چه تفاوت و شباهتی با کودتای ۱۲۹۹داشت؟
تفاوت: ۲۸ مرداد حرکت داخلی اما ۱۲۹۹ از خارج .اولی هدف ملی ولی دومی هدف استعماری.
شباهت :این دو هم در هر دو استمار گر انگلستان نقش ایفا کردها است از جمله اختلاف بین رهبران

فعالیت های فصل هشتم – درس۱۵

فعالیت ۱ ص ۱۰۰
قسمت الف)
آمریکاییها برای ازٴ بین بردن زمینه قیام های مردمی و حفظ حکومت پهلوی ٬به شاه توصیه کردند که در
امور مختلف اجتماعی و اقتصادی کشور تغییراتی ایجاد کند.

قسمت ب) صفحه ­۱۰۰ :
این تصویب نامه در حقیقت تهاجم آشکاری بود به هویت دینی جامعه اسلامی. هدف تخریب ارزش های دینی بود
شاید بتوان گفت با این دو شرط برای کاندیداها و مردم کم کم دین اسلام به حاشیه میرفت.

فعالیت۲- صفحه ­۱۰۱ :
۱-پیروی از سیاست های امریکا وحفظ حکومت خود
۲-تحکیم سلطه همه جانبه سیاسی و اقتصادی امریکا به ایران

فعالیت۳ صفحه ­۱۰۲ :
قسمت الف) کاربرگه۱۱:
۱-انگیزه اصلی امام خمینی ازمخالفت با شاه، اسلام ستیزی شاه و وابستگی او به اسرائیل وامریکا بود
۲-زیرا اسرائیل نمی خواهد:
الف) دراین مملکت اسلام قرآن واحکام اسلامی باشد.
ب) نمی خواهد علم ودانش آگاهی در ایران رشد کند
ج)می خواهد اقتصاد وکشاورزی ایران را به خود وابسته کند.
۳- منظور از ارباب هادر اینجا ، امریکا و اسرائیل هستند
۴-اشاره به واقعه اشغال ایران درجنگ دوم جهانی به وسیله متفقین وبرکناری وتبعید رضاخان از کشور است.
قسمت ب)
به ترتیب از چپ: مخالفت با اصول شش گانه. سخنرانی در عاشورای .۴۲مخالفت با کاپیتولاسیون

فعالیت ۴- صفحه ۱۰۴
سیاسی
۱-وابستگی سیاسیحکومت پهلوی به بیگانگان
۲- نفوذ و دخالت کشورهای خارجی به ویژه آمریکا در امور ایران
۳-استبداد و سرکوب توسط ساواک و مأموران نظامی
۴-اعدام، زندانی و تبعید بسیاری از مخالفان

فرهنگی
۱-حکومت پهلوی به فرهنگ و ارزشهای اسلامی توجهی نداشت.
۲-برنامه های رادیو و تلویزیون و سینما در جهت تضعیف فرهنگ اسلامی بود.
۳-روزنامه ها آزادی وحق انتقاد از شاه و مقامهای حکومتی نداشتند.

اجتماعی
۱- روزنامه ها آزادی وحق انتقاد از شاه و مقامهای حکومتی نداشتند.
۲- رژیم پهلوی حقوق ملت واصول قانون اساسی مشروطه را نادیده میگرفت.
۳- نمایندگان مجلس شورای ملی و هیئت وزیران مطیع شاه بودندوهیچ استقلالی نداشتند.

اقتصادی
۱- حیف و میل و غارت
ثروت و سرمایه های ملی کشور توسط خاندان پهلوی و مقامهای حکومتی.
۲- فقر و محرومیت گسترده دراکثر روستاها و شهرهای کوچک.

کاربرگه.۱۲

.۱جمعه سیاه
.۲به علت فشار های وارده از طرف دولت عراق
.۳بررسی ازادی زندانیان سیاسی. استفاده مخالفان از صدا و سیما
.۴بختیار
.۵طول مدت حکومت ظالمانه پهلوی
.۶شورای سلطنت . نخست وزیری . پادگان ها و مراکز نظامی

فعالیت های درس ۱۶

فعالیت۱- ص ۱۰۸ :
قسمت الف)
به ترتیب از چپ: تدوین قانون اساسی. انتخابات اولین دوره ریاست جمهوری. انتخابات اولین دوره مجلس

قسمت ب)
مردم در تمامی مراحل تشکیل نظام جمهوری اسلامی نقش اساسی داشتند.

فعالیت۲- صفحه۱۱۰
به علت ایمان مردم و عشق آنان به انقلاب و اسلام که در تمامی مراحل و سختی ها امام و انقلاب را همراهی کردند.

فعالیت۳ –صفحه۱۱۱
چون مردم برای این انقلاب هزینه سنگینی( شهدا) داده بودند وبرای پاسداری از خون ده ها هزارشهید و هرگز امام و انقلاب را تنها نگذاشتند و صحنه را به نفع دشمن خالی نکردند.

فعالیت درس۱۷

فعالیت ۱صفحه :۱۱۴شیوۀ مشترک زندگی در یک جامعه //تمام ساخته ها و اندوخته های یک ملت یا یک قوم/ آگاهی مشترک اعضای یک جامعه
فرهنگ را ادوارد تایلور ( ،)۹۱۹۱-۹۳۸۱مجموعه پیچیدهای از دانشها، باورها هنرها، قوانین، اخلاقیات، عادات و هرچه که فرد به عنوان عضوی از جامعه از جامعه ی خویش فرامیگیرد(اکتساب می کنند) تعریف میکند.

در لغت نامه های فارسی در ذیل فرهنگ معانی«علم و دانش ادب و تربیت، آثار علمی و ادبی یک قوم یا یک ملت ،کتاب لغت، نیکویی پرورش و بزرگی، هنر، حکمت و عقل و نیز شاخ درختی که بخوابانند و بر آن خاک ریزند.»

فعالیت ۲صفحه :۱۱۵نحوه پوشش لباس، نوع معماری،چگونگی برقراری ارتباط با یکدیگر، باورها و اعتقادات، نوع گویش، تغذیه، آداب و رسوم، تعارفات و…

فعالیت ۳صفحه :۱۱۵برعهده دانش آموزان

فعالیت ۴ صفحه:۱۱۷راه های برطرف کردن نیازها،برقرای ارتباط ، شیوه ی ابراز احساسات و هیجان ها ،ارزشها وهنجارها و…راندانسته ونمی تواند اجرا نمایید . مانند داستان تارزان یا جنی دختر کالیفرنیایی

فعالیت ۵صفحه :۱۱۷از چپ به راست؛نماد پیروزی،مقاومت یا انتفاضه//نماد احترام (کشورهای جنوب شرقی آسیا) //نماد احترام نظامی

فعالیت ۶ و۷ صفحه :۱۱۸مربوط به دانش آموزان

فعالیت ۸ صفحه: ۱۱۹ الف:دینی(کمک به دیگران /انسان دوستی) // ب:دینی(حفظ حجاب وپوشش ) // ج:اجتماعی و دینی (چشم زخم)

فعالیت ۹ صفحه۱۱۹ نخیر – عقاید وباورها- قانون

فعالیت ۱۰ – صفحه۱۱۹
عوامل مصداق تغییر در نمادها، ارز شها و هنجارها

فعالیت ۱۱ – ( کاربرگه ۱۳ ) صفحه :۱۱۹ باتوجه به متن کار برگه به عهده دانش آموزان

فعالیت های درس ۱۸

فعالیت۱- صفحه۱۲۰ : برعهده دانش اموز

فعالیت ۲- صفحه ۱۲۲ : نحوه پوشش فرد یا گروه وتاثیر متقابل آنهابر هم- میزان یا علاقه به مطالعه فرد یا گروه وتاثیر متقابل آنهابر هم آن- تعلق جمعی یا فردی به حفظ محیط زیست وتاثیر متقابل آنهابر هم

فعالیت ۳ –صفحه ۱۲۳ :
۱-اگرهویت خود را به درستی بشناسیم آن وقت همانطوری که هستیم، خود را می پذیریم.
۲-از کیفیت زندگی بهتری بهره مند میشویم و زندگی مطبوعی در انتظار ما است.
۳-قادر خواهیم بود درون و ذهن خود را به درستی کشف کنیم و به پرورش و گسترش آن کمک کنیم و زندگی خود را در جهت مثبت تغییر دهیم.
-۴هراندازه توان آشنایی با ماهیت خود را داشته باشیم، به اهداف، اغراض و نقطه کمال وجودی خود پی می بریم.
۵- شناخت نقاط بد وضعیف وتلاش در جهت رفع یا اصلاح
۶-با توجه به شناخت ویژگیهای خود در زمان مناسب تصمیم گیری دقیق تری داریم .

فعالیت ۴- صفحه ۱۲۳ :خیر؛ زیراما درپیدایش ،انتخاب وشکل گیری ویژگی های انتسابی خود مانند جنسیت، شکل و قیافه خودو مواردی از این قبیل نقشی نداریم؛

فعالیت ۵- صفحه ۱۲۳ : بله؛از نوع اکتسابی؛ زیراما درپیدایش ،انتخاب وشکل گیری بسیاری از ویژگی های هویتی خودمانند نظم ،نحوه ارتباط خود نقش داشته وبه آنها شکل می دهیم پس قابلیت تغییر دوباره آن را داریم.

فعالیت ۶- صفحه ۱۲۵ : در این نامه فرضی به ویژگی هایی مانند: سرزمین، دین واعتقادات، تاریخ، زبان وفرهنگ و …. اشاره شود.

پاسخ فعالیت های درس ۱۹

فعالیت ۱صفحه ۱۲۸ : دوختن یا خرید لباس ولوازم مورد نیاز نوزاد – گفتن اذان واقامه در هنگام تولد– نذرو ولیمه دادن -دعا نویسی برای سلامت ،چشم زخم و..

فعالیت ۲صفحه ۱۳۰
مزایای مهد کودک؛
۱-دادن آموزش های مناسبِ سن کودکان
۲-مستقل و اجتماعی شدن
۳-پرورش خلاقیت واستعدادها
– ۴افزایش مهارتهای کلامی آنان
۵-یادگیری شرکت در کار های گروهی
۶-آسودگی وفراغ بال خانواده

معایب مهد کودک؛
۱-عدم رسیدگی مناسب
۲-تداخل تربیتی کودک
۳-مناسب نبودن محیط مهد برای نگهداری اطفال
۴-عدم آگاهی و آموزش مربیان از نحوه رفتار با کودکان
۵-شیوع بیماری های واگیردار در بین بچه ها
۶-ایجاد استرس

مزایا ی خانه سالمندان؛
۱-دور ماندن خانواده از دشواری آفرینی های سالمندان
۲-راحت و آرام بودن خود سالمند
۳-داشتن سرگرمی و اشتغال مناسب
۴-بهره مندی از پرستاری و مراقبت های ویژه مورد نیاز
-۵استفاده از رژیم غذایی خاص خواب و استراحت کافی
-۶دور ماندن از افسردگی اختلال در رفتار و عصبانیت ها و ……

معایب خانه سالمندان؛
-۱داشتن زندگی یکنواخت و عادی
۲-دوری از خانواده و فرزندان و احساس محرومیت های عاطفی
۳-مصاحبت با افرادی که هر کدام
محرومیت و مشکلی دارند
-۴احساس بی نقشی و مصرف کنندگی
-۵عدم استقلال و مدیریت در زندگی.
۶-افزایش اختلالات روانی ناشی از بی مهری ها، تحقیرها، طردها، که حتی فرزندان هم پذیرای او نیستند.
۷-افزایش وحشت ناشی از تنهایی

فعالیت ۳و ۴صفحه :۱۳۲ مربوط به دانش آموزان

فعالیت ۵ صفحه :۱۳۲
۱-واحد بنیادین جامعه وکانون رشد و تعالی انسان
۲-فرزندآوری و تجدید نسل
۳-مهمترین کانون حمایت و مراقبتهای عاطفی از افراد و…

فعالیت های درس۲۰

فعالیت ۱و۲و۳صفحات ۱۳۵ و ۱۳۷ برعهده دانش آموزان

فعالیت ۴ – صفحه ۱۳۷ :
۱-فرزند سالاری(توجه افراطی والدین)
۲-۱بلوغ زودرس
۳-کم شدن روابط اجتماعی و عدم جامعه پذیری
۴-کاهش انسجام خانواده
۵-تضعیف شبکه ی ارتباطی خویشاوندی
۶-یجاد نوعی از خلا عاطفی (افزایش ابتلا به افسردگی)
۷-عدم تجربه کافی در دوران کودکی و نوجوانی
۸-فروپاشی خانواده(خطر پیری)
۹-جایگزینی رسانه

فعالیت ۵- صفحه ۱۳۷ :
۱-عدم رشد و توسعه اقتصادی
۲-پیری و بی نشاطی جمعیت
۳-آسیب های اخلاقی و تربیتی
۴-انقطاع نسل بشر

فعالیت ۶ -صفحه ۱۳۹ : خانواده ای که نمی تواند به خوبی هزینه های زندگی را تأمین کندودرآمدکافی ندارد. خانواده ای که فرزندش دچار معلولیت وبیمار است. خانواده ای که یکی از اعضای خود را از دست داده است. خانواده ای اعضای آن باهم اختلاف دارند . خانواده ای یکی از اعضای آن اعتیاد دارد.و….
فعالیت ۷- صفحه ۱۳۹ :
امام باقر(ع) فرموده است: صله ارحام، «اعمال»را پاک، «اموال»را افزون، بلاها را دفع، حساب راآسان میکندو«اجل»رابه تأخیر می اندازد.
امام صادق(ع) می فرمایند: صله رحم، اخلاق را نیکو، دست را بخشنده، دل و جان را خوش میسازد، رزق را میافزاید و اجل و مرگ را به تأخیر میاندازد.
**افزایش حس فامیلی وخویشاوندی **آشنایی از مشکلات هم وتلاش برای رفع مشکلات *اطلاع از احوال همدیگر
فعالیت۸- صفحه۱۳۹ :
زیرا خانواده واحد بنیادی جامعه اسلامی است و اولین ومهم ترین واحداجتماعی تربیت ومراقبت از فرزندان است و…..

فعالیت های درس۲۱

پاسخ فعالیت ها و کاربرگه های مطالعات هشتم

پاسخ فعالیت ها و کاربرگه های مطالعات هشتم ( شامل ۸درس مدنی )

درس ۱

فعالیت ۱صفحه : ۳
الف : جلوه ها و شکلهایی از احساس مسولیت ، تعاون ، همکاری ، کمک به همدیگرو همفکری برای حل مشکلات
ب : احساس وظیفه و مسولیت و کمک کردن و پیدا کردن راه چاره برای حل مشکل و شرایط سخت و بد پیش آمده
پ : در ماجرای اول دوره درمان احمداقا طول می کشید- هزینه اش بیشتر می شد -علی ازنظر درسی ضعیف می
شد
در نتیجه خانواده احمد اقا دچار مشکلات فراوان دیگری نیزمی شد .در ماجرای دوم بوی بدو نامطبوع زباله ها
شهرک را فرا می گرفت و سبب بیماری مردم می شد در نتیجه اهالی شهرک دچار مشکلات فراوان دیگری نیزمی
شدند .
ت :خیر – اولا وظیفه ی انسانی ماست که در حل مشکلات به یکدیگر کمک کنیم و دوماُ ممکن است روزی برای خود
ما نیز چنین اتفاقی پیش بیایدو توقع و انتظار کمک داشته باشیم ، پس با کمک کردن ما احساس تنهایی نخواهند کرد
وبا کم شدن مشکلات به آینده امیدوار خواهند شد .
فعالیت ۲صفحه : ۶
خیر زیرا کارها بر دوش یک نفر می افتد و اونیز بخاطر تنها بودن باید تلاش بیشتری بکند تا همه کارها را بخو
بی کمک درسی به خواهر و برادر کوچکتر – همکاری درهنگام پذیرایی از میهمان ها کمک درسی به خواهر و
برادر کوچکتر – همکاری درهنگام پذیرایی از میهمان ها انجام دهد ، در نتیجه ناتوان و مریض شده و سبب
مشکلات و بی نظمی بیشتری در خانواده می شود اما با تقسیم کارها و وظایف احساس مفید بودن افراد شکل گرفته و
عدالت رعایت می شود
فعالیت ۳صفحه : ۶
خرید برای خانه – نظافت منزل – چیدن وسایل خانه- آماده کردن غذا و چایی – نگهداری از کوچکترها – کمک
درسی به خواهر و برادر کوچکتر – همکاری درهنگام پذیرایی از میهمانها
فعالیت ۴صفحه : ۶
همکاری در جابجایی وسایل سنگین همسایه ها – تزیین و چراغانی کردن محله دراعیاد و مراسمات مختلف –کمک
به سالمندان و معلولان – کمک مالی و معنوی به مستمندان و فقیران محله – مراقبت از اموال عمومی
فعالیت ۵صفحه : ۶
مساجد – حسینیه ها – دفاتر شوراهای اسلامی و شورای حل اختلاف – پایگاه بسیج – خانه های ریش سفیدان و
معتمدان محل
فعالیت ۶صفحه : ۶
خودخواهی – دنیا طلبی – وسوسه های شیطانی – ناتوانی در برقراری روابط صحیح – عدم همدلی –عدم روحیه
تعاون و همکاری – نداشتن مهارت و آموزشهای لازم و کافی در تعاونی ها– حسادت و عداوت

درس ۲

فعالیت ۱صفحه : ۷
افزایش و ایجاد روحیه ی نیکوکاری – تمایل به کارهای نیک و خدا پسندانه –انجام بهتر فریضه ها و واجبات دینی
بخشودگی گناهان و برخورداری از اجر معنوی –افزایش مال وبرکت روزی – آرامش خاطر و…
فعالیت ۲صفحه : ۷
جلوگیری از اختلافات ودر گیری های افراد و خانواده ها – ایجاد صلح و سازش میان مردم – رسیدگی به جاده ها و
سایر امکانات مورد نیاز روستاها و مناطق محروم –پرداخت دیه ی جرایم غیر عمد –حمایت از خانواده های
زندانیان – کمک به مناطق زلزله زده و سیل زده
فعالیت ۳صفحه : ۸بر عهده ی دانش آموز است . اما میتوان با مختصر توضیحی مکان مشخصی را یادآوری
کرد.
فعالیت ۴صفحه : ۸
به مادیات نباید دل بست چون با انجام کارهای نیک تنها یاد و نام نیک است که می ماند عاقبت به خیر بودن و
ماندگار بودن نام نیک – بقول سعدی : سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز . و…
فعالیت ۵کاربرگه شماره ۱صفحه : ۸بستگی به علاقه و سلیقه دانش آموز دارد
فعالیت ۶صفحه : ۱۱بر عهده ی دانش آموز است . اما میتوان با مختصر توضیحی مکان مشخصی را یادآوری
کرد.
فعالیت ۷صفحه : ۱۱
برخورداری از کسب سود و منافع مشترک – حلمشکلاتاقتصادی اعضاوایجادرفاهوزندگیبهتراعضا برخورداری از اجر
معنوی و بذل و بخشش و نبودن فقر مادی و معنوی .

درس ۳
فعالیت ۱صفحه : ۱۵
حجت الاسلام دکتر حسن روحانی – با رأی مستقیم مردم – ۷نفر بودند که ۲نفرشان انصراف دادند .
فعالیت ۲صفحه – ۱۳۳۲ : ۱۷بعدی – ۱۳۳۶اگر در آن زمان ۱۸سال داشته باشند طبق قانون می توانند .
فعالیت ۳صفحه : ۱۷به ترتیب : راه و شهر سازی – فرهنگ و ارشاد اسلامی – بهداشت و درمان وآموزش پزشکی
– نیرو .

درس ۴
فعالیت ۱و ۲صفحه : ۲۲باراهنمایی دبیر دانش آموزان برنامه و فعالیت دلخواه خود را انجام دهند
.
فعالیت ۳کاربرگه شماره ۲صفحه : ۲۱
: ۱
– ۱اعلام داوطلب شدن – ۲تأیید صلاحیت – ۳شرکت در تبلیغات – ۴انتخاب شدن با کسب حداکثر آرا
– ۵تنفیذ – ۶تحلیف – ۷انتخاب وزیران و معرفی آنها به مجلس .
: ۲
۱وزارت آموزش و پرورش ۲وزارت بهداشت ۳وزارت امور خارجه ۴وزارت جهاد کشاورزی -۵وزارت ورزش و
نوجوانان ۶وزارت علوم و تحقیقات و فناوری ۷وزارت نیرو ۸وزارت صنعت و معدن و تجارت
فعالیت ۴صفحه : ۲۱
سبب وابستگی کشور به نفت یا تک محصولی شدن میشود که در مواقع بحرانی مانند نوسانات قیمت جهانی یا تحریم
و جنگ با کاهش درآمد ومشکلا ت اقتصادی زیادی روبرو خواهد شد . باید با همت و توانایی علمی جوانان و
دانشمندان و با تکیه بر علم و فناوری روز وبافعالیتهایی در زمینه کشاورزی و صنعت ، و با حمایت از تولیدات داخلی
و ملی صادرات غیر نفتی و تولیدات داخلی را افزایش داد تا از وابستگی و تک محصولی شدن دور شد .
بکار ببندیم صفحه : ۲۲
به زبان دانش آموز مانند نمونه : از بین بردن محرومیت و فاصله طبقاتی – برقراری آرامش و امنیت – ایجاد
اشتغال – مهار تورم و برقراری ثبات اقتصادی -افزایش سطح فرهنگ و آگاهی مردم – رشد و پیشرفت کشور در
سطح بین المللی

درس ۵
فعالیت ۱ص: ۲۴
üبعنوان مثال استقلال طلبی یا شک و تردید
üبله ، هرچه از والدین خود فاصله می گیرم تمایل به طغیان و مخالفت در من زیاد می شود ” استقلال طلبی ” وبا شک
و تردید احساس دلهره و نداشتن اعتماد به نفس .
üوارد نشدن به جمع ها و موقعیتهای اجتماعی غیر اجباری – داشتن اعتماد به نفس و شناخت واقعی خود
üبرنامه ریزی مناسب با مشورت افراد موفق – توجه به نصیحتهای والدین
فعالیت ۲ص: ۲۵
الف : اهداف کوتاه مدت : گرفتن نمرات خوب در پایان ترم – قبولی در آخر سال – خرید لپ تاپ یا تبلت آموزش
خوشنویسی و زبان انگلیسی و مراحل مقدماتی کامپیوتر تا یکی دو سال آینده
اهداف بلند مدت : رفتن به دانشگاه و تحصیل در رشته مورد نظر – داشتن یک شرکت و یا کارخانه داشتن یک شغل
مناسب و دلخواه –خرید یک خانه مسکونی – انجام یک ازدواج موفق .
ب : بله با داشتن تلاش و پشتکار مناسب و توکل به خدا و برنامه ریزی صحیح و اولویت بندی مناسب کارها.
ج : بطور مستقیم : والدین – خواهر و برادر بزرگتر – مربیان و معلمان ومشاور مدرسه و مشاوره با افراد موفق و با
مهارت در هر یک از این کارها . بطور غیر مستقیم :شناسایی استعدادها و توانایی خود – اعتماد به نفس و اعتماد
کامل و توکل به خداوند .
فعالیت ۳ص: ۲۶
الف : سریع اورا به بیمارستان بردند اما به هوش نیامد و نیروی انتظامی بهرام را دستگیر کرد
ب : خانواده بهرام : نگرانی از وضعیت نامعلوم آینده بهرام – هزینه بیمارستان و رفت و آمد خانواده و از کار و
زندگی افتادنشان .خانواده حامد که ازیکطرف نگران وضعیت بهرام بودند و از طرفی نگران بدنام شدن حامد در
محله .
ج : توپ را دوباره پس می داد ومی خواست که تکرار نکنند و در صورت تکرار با خانواده آنها صحبت می کرد واز
اولیای آنها و والدین خود کمک می گرفت ومقداری در مورد عواقب خشمگین شدن خود نیز فکر می کرد
فعالیت ۴ص: ۲۶
خیر ناخشنودی در ما احساس بد بوجود آورده و ما را وادار به انجام عمل بد می کند در این هنگام هورمونی در مغز
ترشح کرده و سبب افزایش ضربان قلب و فشار خون و گرفتگی عضلات می شودو در نتیجهبا از دست دادن تمرکز
حواس خود با صدای بلند فریاد زده و نمی توانیم بدرستی تصمیم بگیریم
فعالیت ۵ص: ۲۸
مانند نمونه : حضرت علی (ع) : خشم با دیوانگی آغاز می شود و با پشیمانی پایان می یابد .
فعالیت ۶کاربرگه شماره ۳ص : ۲۸
بطور کلی بهتر است بر عهده دانش آموز گذاشته شود ، اما شیوه های احتمالی :
موقعیت : ۱
بهتر است با در ک شرایط موجود و با آرامش کامل علت را از پدر پرس و جو کنند و منتظر فرصت مناسب باشند
موقعیت : ۲ممکن است قبل از او به یکی دیگه هم گفته باشد ،پس نباید عصبانی شودبلکه با خونسردی ناراحتی خود
را بیان کرده و منتظر واکنش او باشد ؛ ضمنا بایددر انتخاب دوست هم دقت کند تا دوست رازداری باشد
موقعیت : ۳
با قبول اشتباه خود معذرت خواهی کند وقول دهد در مرتب کردن فایلها به او کمک کند و اشتباه خود را جبران
کند
موقعیت : ۴
سعی کند تا از او دور شده و به محض رسیدن به خانه پدر و مادرش را مطلع کند تا با والدین او صحبت کنند
فعالیت ۷ص : ۲۸
خیر – با این کار بر مشکلات زندگی خود و خانواده می افزاید و خودش را کلافه کرده و دیگر نمی تواند براحتی از
دست و دام اعتیاد خلاص شود و به لحاظ جسمی و روحی آسیب شدیدی به خود وارد می کند
فعالیت ۸ص : ۲۸
نهگفتن، یعنی وقتی ما نمیخواهیم مطلبی را بپذیریم با استفاده از این مهارت، بدون آن که به خود و دیگران
آسیبی برسانیم، مقاومت ونه گفتنمان را به راحتی ابراز کنیم. پس باید با بیان دلیل در برابر خواسته های نادرست
دیگران بتوانیم به راحتی مقاومت کرده و نه بگوییم
جهت راهنمایی بیشتر ؛ علت های زیادی در مشکل “نه گفتن “افراد نقش دارد، از جمله :
– دلسوزی کردن برای طرف مقابل و تصور اینکه اگر نه بگویید، شاید هیچ کس دیگر نخواهد یا نتواند به او کمک کند
و در نتیجه ممکن است کارش راه نیفتد،تصور اینکه اگر نه بگوید، طرف مقابل دیگراو را دوست نخواهد داشت
– اعتقاد به اینکه اگر از درخواست دیگران سر باز زند، آدم بد و خودخواهی محسوب شود
– ترس از دست دادن رابطه با فرد مقابل؛ که هیچکدام به هیچ وجه درست ومورد قبول کسی نیست
فعالیت ۳ص : ۲۸
علل فردی : مانند نداشتن آگاهی کافی خود فرد :
راه حل : با دانستن عواملی که فرد را در معرض خطر اعتیاد قرار می دهند، می توان افراد در معرض خطر را
شناسایی کرد و برای پیشگیری از ابتلای آنان به اعتیاد، برنامه ریزی های دقیق و مؤثر انجام داد.
علل خانوادگی : مانند بی توجهی والدین به تربیت فرزندان :
راه حل : با تاکید برارزش های خانوادگی و محکم کردن پایه های خانواده و همچنین والدین باید ارتباط با
فرزندانشان را بهبود بخشند و به آن ها استقلال رأی و دخالت در امر تصمیم گیری بدهد.
علل اجتماعی : مانند دسترسی آسان به مواد مخدر – نابرابری های اقتصادی و اجتماعی
راه حل : ایجادزمینه ی اشتغال برای همه اقشارجامعه – ارتقای فرهنگی افرادجامعه- کنترل شدیدمرزهای کشور.
فعالیت ۱۲ص : ۲۳
بدهی کلی -کثیفی وآشفتگی – بیماریهای دهان و دندان- عفونت دستگاه تنفسی فوقانی- اختلالات پوستی
اختلالات عصبی وشناختی-اختلالات خواب وهذیان گویی – تهوع -یبوست-مشکلات شغلی و تحصیلی – تداخل
دارویی – خشونت درخانواده -طلاق- کاهش درآمدو فقر- بیکفایتی درانجام وظایف خانوادگی – غفلت
ازفرزندان – ضعف پایبندی به اصول اخلاقی ومذهبی- بی خانمانی شوبیکاری- انواع جرائم مثل سرقت
فعالیت ۱۱ص : ۲۳
بخاطر : جلوگیری از پیامدهای ذکر شده در فعالیت شماره ۱۲مانند فروپاشی خانواده ها و اختلافات
خانوادگی جلوگیری از بی نظمی و نابسامانی واز بین رفتن سرمایه ملی و نیروهای انسانی و اقتصادی جامعه .

درس ۶
فعالیت شماره ۱صفحه : ۳۲
مهمترین وظیفه ی والدین مراقبت وتربیت صحیح فرزندان و تحویل آنها به جامعه است ، بخاطر انجام این مسولیت
مهم باید مواظب باشند
فعالیت شماره ۲صفحه : ۳۲
ارتباط با خدا ویاد اوبا دعا کردن و نماز خواندن انسان را آرام کرده و از وسوسه های شیطانی باز می دارد در آیه ۴۵
سوره عنکبوت : إِنَّالصَّلاهَتَنْهَیعَنِالْفَحْشَآءِوَالْمُنکَر : همانانماز (انسانرا) ازفحشاومنکربازمیدارد
فعالیت شماره ۳صفحه : ۳۲
روزهداری- بپاداشتن نمازدراوّل وقت – تلاوت قرآن وتدبردرمعانی آن – مداومت برعمل خلاف تمایل نفسانی.
پرهیزازپرخوابی ،پرخوری وپرصحبت کردن،بیکاری،تنبلی وهرآنچه اراده راسست میکند. اشتغال به فعالیتهای
سخت ودشوار –خونسردی در برخورد بامسائل – ایمان داشتن به پیروزی و مهارت نه گفتن – هرعملی رابه محض
خطوربه ذهن انجام دهیدوبه لحظه بعدحواله ندهید. مجالست باافرادصاحب ذوق وهنر – خواندن کتب زندگی نامه
بزرگان وعبرت اززندگی آنها. دوری ازدل مشغولی به کارهای روزمره وعبث وبیهوده وپرهیزازروزمرگی
درکارها.ورزش های روح افزامانندشنا ،کوهنوردی،بیابان گردی و.. .
فعالیت شماره ۴صفحه : ۳۳
گفتگوی مسالمت آمیز با صاحب چک به همراه ریش سفید و یا از طریق شورای حل اختلاف و بدنبال آن مراجعه به
دادگاه و مشاوره با یک مشاور حقوقی و نهایتا طرح شکایت با استفاده از یک وکیل مناسب .
فعالیت شماره ۵صفحه : ۳۳
درموقعیت ۱فحاشی وافترا وقدرت نمایی صورت گرفته و مجازات دارد ، باید شکایت کیفری طرح شود درموقعیت
۲غصب عنوان شده و مجازات دارد ، باید شکایت کیفری طرح شود
فعالیت شماره ۶صفحه : ۳۳
ممکن است با آسیب رساندن به خود و دیگران سبب افزایش اختلافات و آشفتگی و بی نظمی شوند ، برای مثال در
مورد فعالیت شماره ۴؛ اگر صاحب چک و فروشنده خودسرانه درگیر شوند ممکن است خسارت وارده از مبلغ چک
هم بیشتر شود واعتباروآبروی فروشنده برود و صاحب چک از کار و زندگیش بماند
به کار ببندیم صفحه : ۳۴
:۱انجمن مبارزه با مواد مخدر : نوشتن روزنامه دیواری یا مقاله ای با موضوع خطر و تهدیدات مواد
مخدر برگزاری سخنرانی توسط مدیر و مشاور – نمایش فیلم و تئاتر با موضوع افیون یا بلای خانمان سوز
: ۳تماس با شماره ۱۱۲یا ارسال پیامک سامانه ۱۱۲۱۲۲
: ۴وکیل کسی است که دررشته ی حقوق درس خوانده وبه قوانین آشناست وپروانه ی (اجازه نامه) وکالت دارد و به
قوانین آشنایی کامل دارد و طی قراردادی با موکل خود به مسایل شکایت شده رسیدگی می کند تا حقی پایمال
نشود و درصدور حکم عادلانه به قاضی کمکی شود.

درس ۷
فعالیت شماره ۱صفحه : ۳۷
جهت انجام این فعالیت باید انواع رسانه ها را بدانیم ؛
– ۱رسانه کلامی مانند زبان : اعلام نحوه دادن نمرات مستمری توسط معلم در کلاس
– ۲رسانه چاپی یا نوشتاریمانند علائم،کتابها،روزنامه هاومجلّات: خواندن خبری از مجله رشد
– ۳رسانه های الکترونیکی مانند : تلفن،رادیو،تلویزیون، اینترنت
مانند نمونه دریافت پیامک از طریق تلفن– شنیدن خبری از رادیو – دریافت مطالبی از طریق ایمیل

فعالیت شماره ۲صفحه : ۳۹
الف : – ۱اختراع ماشین چاپ درقرن پانزدهم میلادی توسط گوتنبرگ آلمانی
-۲استفاده ازالکتریسیته و اختراع تلگراف درسال ۱۸۴۲میلادی توسط مورس و اختراع تلفن توسط گراهامبل به
سال ۱۸۷۶میلادی
۳به وجودآمدن ارتباطات بی سیم واختراع رادیو درسال ۱۸۳۵توسط مارکنی ایتالیایی
۴اختراع سینما وتلویزیون وبه راه افتادن شبکه هاوایستگاه های تلویزیونی و ماهواره ای
ب : باورودرایانه به زندگی بشر،انقلابی درذخیرهاطلاعات به وجود آمدهاست.
ماهواره هاحجم زیادی ازاطلاعات را بدون آنکه به سیم نیازباشدازجایی به جای دیگرکرهزمین منتقل می کنند
ماهواره ها امکان استفاده ازتلفن همراه،شبکه های تلویزیونی واینترنت رافراهم می کنند.

فعالیت شماره ۳صفحه : ۳۹
– از اتفاقات جهان اطراف و حال و احوال همدیگر بی خبر می ماندیم
– تبادل اطلاعات و فناوری و اختراعات وکارهای اداری و آموزشی به کندی صورت می گرفت

پاسخ فعالیت های درس۸

توجه: درس ۸ فعالیتهای شماره ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵ و کاربرگه شماره ۴ : همگی بر عهده دانش آموز بوده و جواب قطعی و ثابتی ندارد وفقط باتوجه به موقعیت شهری یا روستایی دانش آموز می تواند متفاوت باشد چون همه نمی توانند از اینترنت استفاده کنند و یا در بیشترنقاط روستایی دسترسی به اینترنت وجود ندارد . اما به مواردی اشاره می کنم :
فعالیت شماره ۱: تلفن همراه – جستجوی مطالب در اینترنت – خرید اینترنتی – ارسال مطلب از طریق ایمیل
فعالیت شماره ۳ : بله –تلویزیون با تبلیغ ما را تشویق به خرید انواع تبلت یا وسایل ورزشی کرده است ویا با تبلیغ نابجای نوشابه ها یا مواد خوراکی مضر بچه ها را ترغیب به خوردن آنها کرده است ویا اینترنت با جستجوی سریع مطالب علمی مورد نظر را در اختیار ما قرار می دهد ویا با آ گهی دربرخی سایتها بچه را تشویق به بازیهای خطرناک کرده ودر اختیار آنها قرار می دهد.

فعالیت شماره ۵ : تلفن همراه – رادیو –تلویزیون – اینترنت
فعالیت شماره ۶ صفحه ۴۵ : ۱ – توجه زیاد افراد خانواده به رسانه ها ( تلویزیون – لپ تاپ – تلفن همراه ) سبب کاهش روابط خانوادگی بین افراد خانواده می شود ۲ – اعتیادبه بازیهای رایانه ای یااینترنت باعث اختلال درزندگی وتحصیل و عادات غذایی ودر نتیجه سرد شدن روابط خانوادگی می شود

درس نــهــــــم

.۲سوره مَسَد (سوره ۱۱۱قرآن مجید)

.۳پیروی کورکورانه مشرکان از عقاید آباء و اجدای؛ مخالفت آشکار اسلام با افکار و عقاید جاهلی؛ به خطر افتادن منافع اقتصادی
اشراف مکه با گروش بردگان و فقیران به اسلام؛ به خطر افتادن مقام و موقعیت سیاسی و اجتماعی سران مشرک.

.۴تطمیع پیامبر (صلیالله علیه و آله و سلم) با مال و مقام؛ تهدید و آزار و اذیت رسول خدا؛ تهمتزنی و دشنامگویی به رسول خدا؛
منصرف کردن ابوطالب از پشتیبانی پیامبر؛ آزار و شکنجه مسلمانان تا سرحد مرگ؛ تحریم اقتصادی و اجتماعی مسلمانان؛
توطئه برای قتل پیامبر

.۵مشرکان پیماننامه تحریم اجتماعی و اقتصادی مسلمانان را درون صندوقچهای در کعبه نهادند. پس از سه سال پیامبر اسلام با
اشاره فرشته وحی خبر داد که آن پیماننامه را موریانه خورده است و تنها عبارت «باسمک اللهم» از آن باقی مانده است.
مشرکان وقتی صندوقچه را گشودند با شگفتی درسی خبر رسول خدا را دریافتند و ناگزیر شدند دست از محاصره بردارند و
مسلمانان به زندگی عادی خود بازگردند و این یک پیروزی بزرگ برای آنان به شمار میرفت.

.۸پیماننامه های پیامبر با مردم یثرب (عقبه اول و دوم)؛ توطئه مشرکان برای قتل حضرت محمد (صلی الله….)

.۷مهاجرت پیامبر از مکه به مدینه مبنای تاریخ و تقویم مسلمانان قرار گرفت و از آن زمان تا کنون ۱۳۳۳سال شمسی و ۱۴۳۵سال
قمری میگذرد.
درس دهــــــــــــم
فعالیت۱-صفحه۵۷:
-اصرارامام علی(ع) برعمل به قرآن وسنت پیامبر واجرای کامل عدالت اسلامی.
-فتنه جویی سه گروه ثروت اندوزان(ناکثین) . ریاست طلبان(قاسطین) و ساده اندیشان(مارقین یا خوارج)
فعالت۴-۵۹:

فعالیت های فصل ششم- درس ۱۱

• ۲-یکی از علل مهم نابودی ابومسلم خراسانی و خاندان برمکیان از سوی خلفای عباسی (منصور و هارون) با وجود خدمتی که اینان به عباسیان کردند، ترس از نفوذ و قدرت روز افزون آنها بود. خلفا وجود چنین افراد قدرتمندی را خطری برای حکومت و قدرت خود تصور میکردند. رقبا و دشمنان ابومسلم و برمکیان در دربار عباسیان نیز مرتب علیه آنها مشغول توطئه و دسیسه بودند.

•۳- ایران، عربستان، شام، فلسطین، مصر، لیبی و الجزایر.مرکز خلافت: بغداد.

•۴- الف) شباهتها:
۱-هر دو حکومت، از طریق نامشروع وبا دروغ وفریب به قدرت رسیدند؛
۲-امویان و عباسیان هر دو خلافت را در خاندان خود موروثی کردند.
۳-آنها در خشونت و ظلم نسبت به مخالفان به خصوص
شیعیان و اهل بیت علیهمالسلام دست کمی از یکدیگر نداشتند.
۴-هر دوی آنها نسبت به اجرای اصول و ارزشهای اسلامی بیتوجه و یا کم توجه بودند.

• ب) عباسیان سیاست قوم گرایی امویان و برتری دادن اعراب نسبت به ایرانیان را ادامه ندادند، از این رو، در دوران خلافت آنان مقام و موقعیت سیاسی و اجتماعی ایران مسلمانان ارتقا یافت و موفق شدند به مناصب بالای حکومتی مثل وزارت، حکومت ولایات و فرماندهی سپاه دست یابند.

پاسخ فعالیت های فصل ششم – درس۱۲

۱-خیر؛ زیرا برخی از این سلسله ها مانند طاهریان و سامانیان با فرمان و یا با تأیید خلیفه عباسی به قدرت رسیدند و خود را وفادار و مطیع خلافت نشان میدادند. با این حال، در اداره قلمرو خود استقلال کامل داشتند و مانع دخالت خلیفه و عواملآن در درون قلمرو خود میشدند؛

اما حکومتهای صفاریان، علویان، آل بویه بدون اجازه و تأییدخلیفه حکومت و قدرت را به دست گرفتند. روابط این حکومتها اغلب با خلافت عباسی خصمانه بود.

۲- این متن به روشنی بیانگر بی اعتمادی و دشمنی است که یعقوب لیث صفاری با خلافت عباسی داشت و از این رو به جنگ سپاه خلیفه رفت، اما توفیقی نصیب او نشد.

دانش آموزان برای اجرای این فعالیت، متن درس، نقشهها و نمودار خط زمان را به دقت مرور
نمایند. هدف از طراحی این فعالیت آن است که دانشآموزان با مفاهیم صرفاً دانشی مربوط به سلسله ها آشنا شوند.

پاسخ فعالیت های فصل هفتم- درس ۱۳

۱- زیرا سلجوقیان موفق شدند بر سرزمینهای وسیعی که شامل بخش عمده فلات ایران و مناطق همجوار آن از مرزهای چین تا دریای مدیترانه میشد، مسلط شوند و حکومتی نیرومند را به وجود آورند. در دوران سلجوقیان تشکیلات و نظام دیوانی وعلم ودانش وهنر رونق زیادی گرفت.

۳-سلجوقیان با شکست امپراتوری روم شرقی در جنگ ملازگرد، بر بخش وسیعی از آسیای صغیر (ترکیه امروزی و سوریه) مسلط شدند؛ و مدتها در آن منطقه حکومت میکردند. بنابراین، به دلیل تسلط سیاسی
طولانی سلجوقیان بر منطقه آسیای صغیر، آثار و بناهای زیادی از آن دوره بر جا مانده است.
۵- علل اقتصادی:
فقر وگرسنگی وقحطی گسترده در اروپا – شیوع انواع بیماری ها- افزایش روزافزون بیکاری
علل سیاسی:
شکست روم شرقی وتصرف آسیای صغیر به دست سلجوقیان – اختلافات مذهبی وبهانه بازپس گیری بیت المقدس

فعالیت فصل هفتم – درس۱۴

دیوان عرض (وزارت دفاع وپشتیبانی نیروهای مسلح)
دیوان اشراف (وزارت کشور)
دیوان استیفا (سازمان اموراقتصادی ومالیاتی)

پاسخ فعالیت های فصل هشتم – درس۱۵

۱- خیر؛ زیرا مغولان به رهبری چنگیز متحد شده و قدرت زیادی به دست آورده بودند. آنها پس از فتح چین و ترکستان ثروت بسیاری کسب کردند و در پی آن بودند که به دیگر سرزمینهای آباد و ثروتمند نیز هجوم آورند. قتل اعضای کاروان تجاری مغول توسط حکومت خوارزمشاهیان به چنگیز خان بهانه مناسبی داد که به ایران حمله کند.

۲- کاربرگه شماره۱۰:
الف- علتهای مربوط به مبدأ(مغولستان و مغولان:)
افزایش جمعیت قبایل مغول؛ قدرتمندی قبایل متحد پس از اتحاد؛
روحیه جنگجویی و خشونت مغولان؛ داشتن رهبری مصمم و با اراده آهنین مانند چنگیز خان؛ انگیزه نیرومند مغولان برای
فتح سرزمینهای دیگر پس از موفقیت در فتح چین

ب – علت های مربوط به مقصد (ایران و خوارزمشاهیان:)
ضعف حکومت خوارزمشاهیان و تسلط نداشتن بر فرمانروایان
محلی؛ دشمنی و ستیز با خلافت عباسی؛ سیاست جنگی نادرست سلطان محمد خوارزمشاه.
۳- براثرهجوم مغول ها بسیاری از ایرانیان کشته ، اسیر و یا آواره شدند.ترس و وحشت ایران را فرا گرفت . شهرها وآبادی های زیادی به همراه تمامی امکاناتشان نابودشدند.
۴- ماوراء النهر، سمرقند، بخارا ، خوارزم، خراسان، هرات، بلخ، ری، همدان، کرمانشاه ، آذربایجان و….
۵-اولا” همه باید تلاش کنند جنگی رخ ندهد- درصورتی که جنگی اتفاق افتاد طرفین باید رو در رو اهداف نظامی را مدنظر قرار دهند واز نسل کشی، تخریب بنیان ها وزیر بناهای فرهنگی اجتماعی واقتصادی یکدیگر پرهیز کنند.

فعالیت های فصل هشتم – درس۱۶

۱- شباهت آنها استفاده از فنون هنری ومعماری ایرانی-اسلامی وتلفیقی ازآن دو است.
۲- چون مغول ها که جز خوی وحشی گری ،خشن ، ویرانگری و بیابانگردی چیزی نمی دانستند و هرچند توانستند با زور شمشیر صدمات جبران ناپذیری به ایران واردکنند، ولی درنهایت در برخورد با فرهنگ اصیل وبرتر ایرانی وبا تلاش بزرگان ایرانی سرانجام
مغولان خوی وحش گری خود را کنار گذاشتند و با فرهنگ و تمدن ایرانی ــ اسلامی آشنا شده و راه و رسم کشورداری را آموختند.
۴- به دلیل تلاش های بزرگان ایرانی و اعتقاد محکم مردم ایران به فرهنگ وتمدن ایرانی- اسلامی که به هیچ قیمتی حاضر نبودند از اعتقادات اصیل خود دست بکشند و فرهنگ بیگانه را قبول کنند و این موضوع در طول تاریخ نیز صدق میکند.

پاسخ فعالیت های بخش جغرافی

فصل۹ درس ۱۷
فعالیت۱-ص۱۰۷

۱-آسیا:۴۳۸۲۰۰۰۰کیلومترمربع
۲-قاره آمریکا(شمالی وجنوبی):۴۲۳۳۰۰۰۰ک.م.م-
۳-افریقا :۳۰۳۷۰۰۰۰ک.م.م
۴-:قطب جنوب۱۳۷۲۰۰۰۰ک.م.م
۵-اروپا:۱۰۱۸۰۰۰۰ک.م.م
۶-استرالیا واقیانوسیه:۹۰۰۸۵۰۰ک.م.م

فعالیت۳ – ص ۱۱۰
بیش از۷۰۰۰جزیره .
توضیحات تکمیلی: مجموعه جزیرههای فیلیپین از شمار بسیار زیادی جزیره کوچک و بزرگ تشکیل شدهاست که بر روی هم ۳۳۰هزار کیلومتر مربع وسعت دارند
یعنی کمتر از یک پنجم خاک ایران. بیش از نیمی از خاک آن را جنگل فرا گرفتهاست. این جزایر که تعداد آنها به ۷۱۰۷جزیره میرسد عموماً در سه گروه
بزرگ طبقهبندی میشوند. این سه مجمعالجزیره عبارتند از :لوزون، میندانائو، وویسایا.
دو جزیره لوزون و میندانائو مجموعاً ۶۶/۶درصدکل مساحت فیلیپین را شامل میشوند. از ۷۰۳۷جزیره فیلیپین فقط ۳۳۰جزیره مسکونی است و در این بین فقط
یازده جزیره به صورت عمده جمعیت ساکنی دارد و فقط ۰۷۷۳جزیره دارای نامی خاص هستند.
کشور فیلیپین بطور کلی در محاصره آبهای اقیانوس آرام و دریای چین جنوبی قرار دارد، وسیعترین دریاچههای آن عبارتند از، :لاگونا در
غرب جزیره لوزون و تاآل در مرکز آن دو دریاچه لانائو و دریاچه سوریاگو نیز در جزیره میندانائو است[.]۰
بزرگترین رودهای این کشور شامل کاگایان و پاکساهان در جزیرههای لوزون و رودهای پالانگی و آگوسان در جزیره میندانائو جریان دارد. مرتفعترین
قله آن کوه آپو به ارتفاع ۰۲۵۴متر است.
آب و هوای فیلیپین گرمسیری دریایی با رطوبت زیاد است و در طول سال همواره با طوفان و بارانهای موسمی روبرو هستند و به خاطره همین
بارانهای سیل آسا تقریباً ۶۵۳این جزایر را جنگلهای سرسبز استوایی فرا گرفتهاست .دمای هوا بین ۰۳تا ۵۳درجه متغیر است و رطوبت نیز از ۰۶۶تا ۶۲۳
هم میرسد. وقوع زمینلرزه در این جزایر پدیدهای معمولی به شمار میآید.

فعالیت ۴ -ص ۱۱۲ :
به علت ارتفاع بسیار زیاد.
توضیحات تکمیلی: تبت در جنوب غربی چین و بر سرحد شمالی نپال واقع است و آنرا از جهت ارتفاعی که از سطح دریا دارد، بام دنیا گویند چون بزرگترین و مرتفعترین
فلات آسیا و جهان است که در میان بزرگترین و معظمترین رشتهکوههای جهان قرار دارد و فلاتی است لم یزرع و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا ۵۳۳۳متر است
(ارتفاع قله دماوند از سطح دریا ۵۶۵۳متر است). جنوب آنرا کوههای بسیار بلند هیمالیا فراگرفتهاست.
کوههای مرتفع دیگری از آن جمله در جنوب غربی و آلتین تاغ در شمال و تیان شان در شمال شرقی این سرزمین واقع است. وسعت آن ۰٬۰۰۵٬۳۳۳کیلومترمربع و
دارای ۱٬۰۷۵٬۰۰۰تن سکنهاست. پایتخت آن شهر مذهبی« لهاسا »است و «دالایی لاما» بر آن فرمانروایی داشت.
با آنکه رودهای عظیمی از این منطقه سرچشمه میگیرد با این وجود در داخل این کشور رودهاو برکههای قابل توجه و مورد استفاده کمتر وجود دارد و مخصوصاً بر
اثر یخبندان بودن کمتر به کار کشاورزی میآید. رودهای مهم آن عبارتند از: «اندوس» و «تسانگ پو» رود اخیر چون وارد سرحد هند و برمه شود «براهماپوترا» نام
دارد.
فلات تبت با مساحتی برابر غرب اروپا و با متوسط ارتفاع ۵۵۳۳متر در شمال هیمالیا قرار دارد. سرزمینی کوهستانی، خشک و سرد؛ معروف به بام دنیا. فلات تبت
پهنهای در حدود ۱۰۰۰تا ۲۴۰۰کیلومتر را فراگرفتهاست. به آن در زبانزد «بام جهان» میگویند، زیرا بلندترین و گستردهترین فلات در جهان است که پهنهای
برابر ۲٫۵میلیون کیلومتر مربع (کمابیش ۵برابر اندازه ٔ کشور فرانسه) دارد. فلات تبت را رشتهکوههای بلندی فراگرفتهاست.

فعالیت ۵ – ص۱۱۲:
اقیانوس آرام واقیانوس هند

فعالیت ۶- ص۱۱۲:
به علت برخورد به مانع بسیار بلندی به نام رشته کوه های هیمالیا که نمی توانند از آنها عبور کنند.
توضیح:

فعالیت ۷-ص۱۱۲:
به علت نزدیکی به خط استوا که بیشتر روزهای سال از تابش عمودی آفتاب بهره می برد. وهمچنین نزدیک بودن به آب های گرم.

فعالیت ۸- ص۱۱۲:
بادهای غربی -۲بادهای مدیترانه ای -۳بادهای گرم وخشک جنوب وجنوب غربی -۴بادهای موسمی درقسمت کوچکی از جنوبشرقی کشور.

درس هجــــــــدهــــــــــــم

فعالیت ۱-ص۱۱۴:
الف) به علت ارتفاع مناسب وزمین های جلگه ای وحاصلخیز- آب وهوای گرم ومرطوب- پوششگیاهی سرسبز وانبوه- بارندگی فراوان
ب) آسیای شمال شرقی- آسیای مرکزی- فلات تبت – عربستان – فلات ایران – قسمت داخلی آناتولی.زیرا: دوری از دریا ها وبادهای باران آور -۰قرارگرفتن درداخل کوه های بلند

فعالیت ۲-ص۱۱۸:
تاریخی وفرهنگی .
تصویر۲مسجدتاج محل(مروارید معماری ایرانی)درهند: از پرآوازهترین بناهای جهان و آرامگاه زیبا و باشکوهی است که درنزدیکی شهر آگره و در ۰۲۲کیلومتری جنوب دهلی نو پایتخت هندواقع شدهاست و یکی از عجایب هفتگانه جدید دنیا بهشمار میرود.
این بنا به دستور شاه جهان، پنجمین امپراتور گورکانی هند به منظور یادبود همسر ایرانیتبارش،بنام ارجمند بانو بیگم مشهور به ممتاز محل کهدر سال ۱۳۶۱م در سفری جنگی به هنگام وضع حمل فوت کرد بنا شدهاست. خود شاه جهان نیز بعدها در همانجا به خاک سپرده شد.
همانطور که مشخص است، نام این بنا، ایرانی است. این ساختمان بر پایه مخلوطی از معماری ایرانی، هندی و اسلامی بنا شدهاست و در ساخت
آن ۰۲،۲۲۲هنرمند و معمار از نقاط مختلف آسیا به خصوص ایران، شبه قاره هند، آسیای میانه و آناتولی شرکت داشتهاند.
آغاز ساخت تاجمحل سال ۱۳۶۰م ( ۱۲۰۰ش) بوده و در سال ۱۳۰۱م ( ۱۲۰۱ش) تکمیل شدهاست.
احمد لاهوری و برادرش استاد حمید لاهوری (سده یازدهم هجری) سرمعماران ایرانی سازنده تاج محل در هندوستان بودهاند. در برخی
متون نیز از عیسی خان شیرازی و امانت خان شیرازی طغرانویس، که هردو ایرانی بودهاند نام برده شدهاست، کهگویا خوشنویسی کتیبه های در و دیوارهای تاجمحل به امانت خان واگذار شده بوده است.
تصویر۴:
)Great Wall of China(دیوارچین
این دیوار بزرگ را برای حفاظت چین در مقابل مهاجمان مغول ساختند. تقریباً در سال ۰۰۳قبل از میلاد، چین را به ایالت کوچکی تقسیم کردند.
پادشاه شی هوانگ تی ) (shin huang TIقسمتهای مختلف چین را با هم متحد ساخت. در شمال این امپراطوری مغولها زندگی میکردند. ازترس اینکه مبادا آنها در هر زمان به چین حمله ور شوند، پادشاه برای حفاظت کشور در مقابل خطر دستور داد تا دیوار بزرگ چین را بنا کنند؛ بنابرایندیواری ساختند که از شای کوان ) (shahi kuanدر خلیج پوای ) (pohaiشروع شده و به چایکومان ) (chai kumanدر کانسو )(kansuمیرسید.
سربازان گشتی از طریق جادهای که در امتداد دیوار بود علامت هایی را به سرعت ارسال میکردند. در این زمان طول دیوار چین به ۰۲۲۲کیلومتر
میرسید. در سلسله هان پس از سلسله چین طول دیوار به ۱۲هزار کیلومتر رسید. در تاریخ دو هزار و اندی ساله چین، حکمرانان دوران مختلف به
ساخت دیوار چین پرداختند. تا اینکه طول دیوار به ۰۲هزار کیلومتر رسید. این میزان معادل گردش به دور کره زمین است.
دیواری که امروزه قابل مشاهده است، دیوار متعلق به سلسله مینگ ( ۱۳۰۰ – ۱۶۳۱میلادی) است از غرب به دروازه «جایو گوان» در
استان گانسو چین و از شرق به ساحل رود یالو جیان در استان لیائونینگ در شمال شرقی چین منتهی میشود و درمیان آن ۹استان، شهر و ناحیه خود
مختار به طول ۱۶۲۲کیلومتر وجود دارد و مردم آنرا دیوار طولانی مینامند.
دیوار چین به عنوان پروژه تدافعی بر روی کوهها ساخته میشد از بیابانها مراتع و لجنزارها عبور میکرد. کارگران طبق عوارض زمینی، ساختار
متفاوتی برای ایجاد دیوار در نظر گرفتند که درایت و عقل نیاکان چین را نشان میدهد. دیوار بر مسیر کوههای پر فراز و نشیب امتداد یافتهاست. در
بیرون دیوار پرتگاههای بلند دیده میشود. در واقع کوه و دیوار به یکدیگر پیوند خوردهاند؛ لذا دشمن به هیچ وجه قادر به نفوذ به این دیوار نبود.
دیوار چین معمولاً با آجرهای بزرگ و سنگ مستطیل ساخته شده و در وسط ان خاک و خرده سنگ ریخته شده و ارتفاع ان ۱۲متر است در پهنای دیوار
برای عبور چهار اسب کافی است و در یک ردیف عرض آن ۰-۰متر است تا در زمان انتقال غلات و سلاحها مشکلی ایجاد نشود. طرف درونی دیوار،
نرده سنگی و در وجود دارد که به آسانی حرکت میکند. در فاصله معیینی سکوی دیواری و یا برج آتش برای خبررسانی ساخته شدهاست. سکوی
دیواری برای ذخیره سلاحها و غلات و استراحت سربازان است و در جنگ مخفیگاه بودهاست. هنگامی که دشمن دست به حمله میزد برجهای آتش
روشن میکردند و سراسر کشور از حمله آگاه میشدند. اکنون مقاومت دیوار چین به عنوان یک مانع نظامی از بین رفتهاست. اما زیبایی معماری
مخصوص آن دیدنی است. زیبایی دیوار چین پر ابهت، و باعظمت است. از دور دیواری بلند و پر پیچ و خم بر روی کوهها همانند اژدهایی در حال
حرکت به چشم میخورد و صحنه ای شکوهمند ایجاد شدهاست. از نزدیک، دروازههای پر ابهت، دیوارها، سکوهای دیوار ی، برجهای دیده بانی،
برجهای آتش هماهنگ با عوارض زمینی آکنده از دلربایی هنری است. دیوار چین دارای اهمیت تاریخی و فرهنگی و ارزش دیدنی است. چینیها
میگویند «کسی که به دیوار چین صعود نکرده باشد، قهرمان نیست.»

فعالیت ۴-ص۱۱۸:
بازی های آسیایی:
بازیهای آسیایی که آسیاد هم خوانده میشود، رویدادی چند ورزشی است که هر ۴سال یکبار ورزشکاران کشورهای
مختلف سراسر قاره آسیا برگزار میشود. در هر رشته نشانهای طلا برای مقام اول، نقره برای مقام دوم و برنز برای مقام
سوم توزیع میشود. نخستین دوره این بازیها در سال ۰۵۹۱میلادی برگزار شد.
دومین دوره بازیهای آسیایی به فاصله ۳سال از دور اول اجرا شد؛ اما بعد از آن دوره، بازه زمانی ۴ساله تا به امروز رعایت
شده است. تا سال ۱۱۰۰در مجموع ۳۸۸۱مدال طلا، ۳۸۸۱مدال نقره و ۴۹۴۸مدال برنز در میان ورزشکاران حاضر توزیع شده
است .تاریخچه بازی های اسیایی
سال دوره میزبان تاریخ شرکت کنندهها ورزشکاران رشته ورزشی
۶ ۴۸۵ ۱۱ ۱۱–۴ دهلی نو ,هند مارس۱ ۱۵۹۱
۲ ۱۵۹۴مانیل ,فیلیپین می ۸ ۵۷۹ ۱۵ ۵–۱
۱۱ ۱٬۸۸۹ ۱۶ ۱ –ژون۸۸ توکیو ,ژاپن می۳ ۱۵۹۸
۴ ۱۵۶۸جاکارتا ,اندونزی آگوست–۸۴سپتامبر ۱۱ ۱٬۴۶۹ ۱۸ ۴
۵ ۱۵۶۶بانکوک ,تایلند دسامبر ۱۴ ۱٬۵۴۹ ۱۶ ۸۹–۵
۶ ۱۵۷۹بانکوک ,تایلند آگوست–۸۴سپتامبر ۱۱ ۸٬۴۹۹ ۱۶ ۴
۷ ۱۵۷۴تهران ,ایران سپتامبر ۱۶ ۱٬۹۱۹ ۱۵ ۱۶–۱
۸ ۱۵۷۸بانکوک ,تایلند دسامبر ۱۵ ۱٬۸۴۸ ۱۵ ۸۹–۵
۹ ۱۵۸۸دهلی نو ,هند نوامبر –۱۵دسامبر ۸۱ ۱٬۴۱۱ ۸۱ ۴
۱۰ ۱۵۸۶سئول ,کره جنوبی سپتامبر –۸۹اکتبر ۸۹ ۴٬۸۱۵ ۸۸ ۹
۱۱ ۱۵۵۹پکن ,چین سپتامبر –۸۸اکتبر ۸۵ ۶٬۱۸۸ ۱۶ ۷
۱۴ ۶٬۸۸۸ ۴۸ ۱۶–۸ هیروشیما ,ژاپن اکتبر۱۲ ۱۵۵۴
۱۳ ۱۵۵۸بانکوک ,تایلند

پاسخ فعالیت های فصل دهم مطالعات اجتماعی پایه هشتم ( بخش جغرافی)

فعالیت های فصل دهم

درس نوزدهم

فعالیت ۱ : ضلع شمالشرقی در فلات تبت(غرب چین) —- ضلع شمالغربی به تنگه های بُسفُر و داردانل( مرز آسیا وترکیه وجدا کننده قسمت اروپایی ترکیه از آسیا) -ــــــــ ضلع جنوبی به تنگه بابُ المَندَب

فعالیت۲ : به قاره های از سمت شمالغرب به اروپا ، واز سمت مغرب به آفریقا

فعالیت۳ : خلیج فارس ودریای عمان در مرکز وجنوب شرقی آن — اقیانوس هند درمشرق آن — خلیج عَـــدَن ودریای سرخ جنوب وجنوب غربی — دریای مدیترانه در مغرب — دریای سیاه درشمالغربی — دریای خزر درشمال آن.

فعالیت۴—عربستان سعودی با وسعت ۲٬۱۴۹٬۶۹۰ کیلومترمربع – ایران با وسعت۱٫۶۴۸٫۱۹۵کیلومترمربع

فعالیت ۵- آب وهوای گرم وخشک( عربستان ، بیابان های ایران، قسمتی از پاکستان وعراق)

—آب وهوای گرم وشرجی( سواحل جنوبی ایران، سواحل دریای سرخ ، سواحل کشورهای پاکستان)

— آب وهوای مدیترانه ای(سواحل دریای مدیترانه کشورهایی مثل ترکیه، لبنان،سوریه وفلسطین )

آب وهوای سردکوهستانی( رشته کوه های بلند ایران، افغانستان و پاکستان – فلات آناتولی و منطقه قفقاز)

فعالیت۶ : الف)پاکستان ۱۸۰میلیون نفر ب) ایران ۷۸میلیون نفر ج) ترکیه ۷۳میلیون نفر د) عراق ۳۰میلیون نفر

فعالیت ۷ : الف) زبان عربی: کشورهایی مانند عربستان،یمن، عمان ب) فارسی: کشورهایی مانند ایران،افغانستان وتاجیکستان ج) ترکی کشور هایی مانند ترکیه ، ایران وجمهوری آذربایجان د) اردو : کشورهای افغانستان وپاکستان

فعالیت ۸ : عربستان با مساحت۲٬۱۴۹٬۶۹۰کیلومترمربع فقط ۲۷میلیون نفر جمعیت دارد. که به علت آب وهوای گرم وخشک، تبخیرشدید، پوشش گیاهی فقیر و شن زارهای وماسه زارهای فراوان بسیار کم جمعیت است.

فعالیت۹ : الف) وابسته بودن بخش زیادی از دخل وخرج کشور به فروش نفت

ب) توجه کمتر به بخش های دیگر اقتصادی

ج) توجه کمتر به کارآفرینی

د) بخش مهمی از درآمدهای حاصل از فروش نفت صرف واردکردن کالاهای صنعتی ، غذایی ودارویی می شود وبدین ترتیب دوباره به جیب کشورهای خریدکننده نفت برمی گردد

ه) بحران های شدید اقتصادی ، سیاسی واجتماعی در صورت کاهش جهانی قیمت نفت

و) نبودن منابع جایگزین باتوجه به محدودیت منابع نفتی

فعالیت۱۰ : * دین اسلام ** زبان عربی *** داشتن منابع نفت وگاز **** پیوندهای فرهنگی وتاریخی

فعالیت های درس بیستم

۱- الف ) ارزانترین وسیله ی حمل ونقل کالا ومسافر درجهان است به طوری که امروزه۹۰درصد مبادلات جهانی ازطریق دریا صورت می گیرد.

ب) بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان ابتدا در صنعت دریایی پیشرفت کرده اند.

ج) دریا منشأ ثروتها ونعمتهای فراوان است.

د) اهمیت ماهیگیری وموجودات آبزی

ه) وجود منابع عظیم نفت وگاز

و) اهمیت استراتژیک و نظامی وتسلط برملت های دیگر ازنظر فرهنگی سیاسی واجتماعی وتمنی

ز) ارتباط آسان با دنیای خارج وپیرامونی خود.

ح) سواحل دریا ها واقیانوس ها یکی از عوامل جذب گردشگر وکسب درآمد است

۲ : الف) درگیری برسر تسلط برمنابع نفت وگاز منطقه

ب ) تسلط برآبراهه های مهم منطقه

ج) حضور قدرت های بزرگ جهانی برای غارت منابع منطقه ودامن زدن به بسیاری از اختلافات.

د) تشکیل رژیم غاصب اسرائیل واهدافی که به دنبال آن است( شعار نیل تا فرات)

ه ) تنوع قوم ونژادی ومذهبی در منطقه

و) ترس از گسترش دین اسلام در مناطق دیگر ازجمله اروپا وآمریکا که این کشور همواره سعی کرده اند کشورهای اسلامی را به مسائل داخلی خود مشغول کنند

ز) فروش و رونق قابل توجه بازارتجهیزات جنگی کشورهای قدرتمند.

۳ : زمینه ها برای پیشرفت ها وتوسعه فرهنگی، اقتصادی ، سیاسی وعلمی جهان اسلام فراهم خواهد شد (چیزی که کشور های سلطه جو از آن هراس دارند)

۴ : الف) درسمت شرقی دریای مدیترانه ب) سوریه ، لبنان ، اردن و مصر ج) در بخش جنوب غربی فلسطین

توضیحاتی درباره غزه :

با آغاز جنگ خونین غزه و کشته شدن صدها نفر بدست رژیم صهیونیستی طی دو هفته اخیر، نام منطقه غزه دوباره مورد توجه قرار گرفته است. غزه به لحاظ جغرافیایی و جمعیتی دارای شرایط استثنایی و تقریبا بی همتا در جهان است. غزه، باریکه‌ای از خاک متعلق به فلسطینی‌هاست که از طرف خشکی بین اسرائیل و مصر محصور است. به گزارش عصر ایران، برخی از نکات درباره وضعیت غزه به شرح زیر است:

– سرزمین فلسطین شامل دو منطقه جدا از هم به نام های کرانه باختری رود اردن و منطقه غزه است. کرانه باختری در شرق سرزمین های اشغالی و غزه در جنوب غربی آن است.

– طول منطقه غزه ۴۱ کیلومتر (فاصله تهران تا فرودگاه امام) و عرض آن بین ۵ تا ۱۵ کیلومتر است. (طول خیابان ولیعصر تهران از تجریش تا میدان راه آهن ۱۳ کیلومتر است.)

– منطقه غزه به مساحت ۳۶۰ کیلومتر مربع در جنوب سرزمین اشغالی فلسطین قرار دارد. مساحت این منطقه ۴ برابر مساحت جزیره کیش (۹۰ کیلومتر مربع) است.

– منطقه غزه شامل شهرهای کوچک و بزرگ از جمله شهر غزه است.

– منطقه غزه از جنوب با مرز مصر، از شرق و شمال با اسرائیل و از غرب با دریای مدیترانه همسایه است.

– هرگونه ورود و خروج کشتی ها به منطقه غزه از راه دریا ممنوع است و نیروی دریایی اسرائیل مانع از عبور و مرور کشتی ها به سمت غزه می شود. راه ورود کالا به غزه نیز از طریق گذرگاه رفح در جنوب غزه و هم مرز با مصر و ۵ گذرگاه در مرز اسرائیل است. علاوه بر این در جنوب غزه، افرادی با حفر تونل انواع کالاها را از مصر وارد منطقه غزه می کنند.

– منطقه غزه با داشتن یک میلیون و ۸۰۰ هزار نفر جمعیت، متراکم ترین منطقه مسکونی جهان است. بخش عمده ساکنان غزه را آوارگانی تشکیل می دهند که از سایر شهرها و روستاهای اشغال شده فلسطین به دست اسرائیل، به منطقه غزه آمدند.
۹۹درصد جمعیت غزه، مسلمان و بقیه فلسطینی های مسیحی هستند. نرخ رشد جمعیت در غزه ۸ درصد است.

– پول مورد استفاده در منطقه غزه، دلار آمریکا و شیکل (واحد پول اسرائیل) است.
– تا قبل از تابستان ۲۰۰۵، منطقه غزه در اشغال نظامی اسرائیل بود اما در این سال، اسرائیلی ها از غزه عقب نشینی کردند.
۷۷۰۰ اسرائیلی در چند شهرک در غزه زندگی می کردند اما پس از عقب نشینی از منطقه غزه، این شهرک ها تخلیه شدند و کنترل منطقه غزه به دولت خودگردان فلسطین سپرده شد.

– حماس در انتخابات پارلمانی سال ۲۰۰۶ توانست اکثریت کرسی های پارلمان فلسطین را از آن خود کند. پس از آن اسماعیل هنیه عضو ارشد حماس به عنوان نخست وزیر توسط محمود عباس رئیس دولت خودگردان فلسطین منصوب شد اما اختلافات میان دو طرف بالا گرفت و عباس، هنیه را از نخست وزیری برکنار و کابینه موقت تشکیل داد. به دنبال این حادثه، حماس در سال ۲۰۰۷، نیروهای دولت خودگردان را از این منطقه اخراج کرد و کنترل این منطقه را به دست گرفت. از آن زمان تاکنون اسرائیل گذرگاه های مرزی با غزه را بست و حمل و نقل کالا و افراد به غزه را به حداقل کاهش داد.

– منطقه غزه دارای راه آهن تک خطه شمالی – جنوبی است که هم اکنون تخریب شده و قابل استفاده نیست. این خط آهن قبلا از جنوب به راه آهن مصر و از شمال به راه آهن اسرائیل متصل می شد.
– تنها بندر نوار غزه پس از انتفاضه سال ۲۰۰۰ میلادی، نیمه کاره رها شد.

– فرودگاه غزه با هزینه ۸۶ میلیون دلاری ژاپن، مصر، عربستان سعودی، اسپانیا، آلمان و مراکش در جنوب منطقه غزه ساخته شد. این فرودگاه ظرفیت حمل و نقل ۷۰۰ هزار نفر در سال را داشت. این فرودگاه برپایه توافقنامه اسلو در سال ۱۹۹۴ افتتاح شد اما در سال ۲۰۰۰ به دستور اسرائیل بسته و تاسیسات و باند آن هم در سال ۲۰۰۱ در حمله ارتش اسرائیل تخریب شد.

– منطقه غزه از شبکه ابتدایی تلفن ثابت و از خدمات تلفن همراه موبایل برخوردار است. شرکت فلسطینی “پل تل” با نام برند “جوال” و شرکت اسرائیلی “سلکام” مهمترین ارائه کننده خدمات موبایل در غزه هستند. همچنین شرکت های متعددی در منطقه غزه در حال ارائه اینترنت هستند.
– در بخش هایی از منطقه غزه، کشاورزی انجام می شود اما نظامیان اسرائیل مانع کشاورزی در بخش هایی از منطقه غزه می شوند.

فعالیت ۵ :

الف) نخست از جنبه الهی و اسلامی که به حکم فطرت الهی موظف به پشتیبانی از مظلومان در برابر ظالمان هستیم، صرف نظر از اینکه مظلوم یا ظالم مسلمان باشد یا نباشد

ب)به عنوان مسلمان وظیفه شرعی‌مان ایجاب می‌کند که ازکیان اسلامی‌مان حمایت کنیم بویژه فلسطین و بیت­المقدس که از لحاظ فرهنگی، تاریخی و سیاسی جزء جدایی ناپذیر دین ماست،

ج ) در قرآن و روایات ائمه معصومین، حمایت و یاری رساندن به مظلومین جهان بسیار سفارش شده است،

د ) ضمن اینکه «‌ قدس در مفاهیم دینی اسلام اهمیت بسزایی دارد. این اهمیت به این جهت است که بیت­المقدس نخستین قبله امت اسلام و یکی از سه مکان مقدس اسلامی پس از بیت الله الحرام در مکه و مسجدالنبی در مدینه است.

ه ) قدس سرزمین اسراء و معراج است و این مسأله که چرا پیامبر (ص) از مکه به معراج نرفت بلکه از مکه به بیت المقدس و پس از آن به معراج رفت، نشان دهنده جایگاه خاصی است که این شهر در تفکر اسلامی دارد.

و )در این شهر نمادهای اسلامی بسیاری چون مسجد الاقصی، مسجد قبه الصخره، دیوار بُراق و غیره که همه از نمادهای اسلامی است وجود دارد. این شهر سرزمین انبیاء است. با این همه تاریخ پرشکوه دینی اسلام، شایسته نیست که امت اسلام در مقابل اشغال این سرزمین به دست کفار صهیونیست واکنش مثبت و عملی از خود نشان ندهد.»

ز ) توجه به اهداف تشکیل رژیم صهیونیستی هیچ شک وشبهه ای برای مسلمانان ومخصوصا” ایران نمی گذارد هر قدمی که صهیونیست ها به اهداف خود نزدیک شوند به همان اندازه بقیه مسلمانا ن نیز آسیب خواهند دید << دست یابی به هدف نیل تا فرات- فراتی که نزدیک مرزهای ماست- و منطقه کردستان ( که شامل بخش هایی از کشورهای ایران،ترکیه ، عراق وسوریه می شود) که به اعتقاد صهیونیست ها متعلق به آباء واجداد آنهاست و نیز سرزمین شیراز هم ازجمله اهداف دیگرآنهاست>>

پاسخ فعالیت های فصل های یازدهم مطالعات اجتماعی هشتم

درس۲۱
فعالیت۳ (صفحه۱۴۱) :

وسعت
ناهمواری ها
آب وهوا
رودها
سواحل
اروپا
با ده میلیون کیلومتر مربع مساحت یکی از قاره های کم وسعت جهان است
اروپا به دوبخش اروپای جوان وپیر تقسیم می شود و بخش وسیع آن را جلگه های پهناور فراگرفته اند وجنوب آن شامل رشته کوه های بلندآلپ میشود
به طورکلی آب وهوای معتدل دارد
دارای رودهای نسبتا” پرآب ودائمی است وبیشتر رودهای آن قابل کشتیرانی است
سواحل اروپا دارای بریدگی ها، خلیج های زیادی است که برای ایجاد بندر مناسب است واغلب شهر های آن بندرگاه دارند
افریقا
با سی میلیون کیلومتر مربع مساحت بعداز آسیا دومین قاره وسیع جهان است
-فلاتی وسیع وکم ارتفاع است
– کوههای بلند وجلگه های وسیع نسبت به اروپا وسعت کمی دارند.
– ناهمواری های شرق آن درنتیجه گسل ایجادشده اند
به طورکلی قاره ای گرم وبدون زمستان است
-دارای رودخانه های پرآب است وبیشتر رودهای آن به علت آبشارها وتنداب ها قابل کشتیرانی نیستند
سواحل افریقا صاف وبدون بریدگی است وبرای ساخت بندر مناسب نیستند به همین دلیل تعداد شهرهای بندری آن نسبت به قاره های دیگر بسیارکم است

فعالیت ۴(صفحه۱۴۱):
الف) بله . زیرا تمامی فعالیت ها ونیازهای انسانی از تهیه خوراک وپوشاک ومسکن گرفته تا شیوه رفتارهای اجتماعی وخُلقیات وتجارت همه وهمه ازطبیعت تأثیر پذیرفته اند.
ب) اروپا . زیرا اروپا دارای آب وهوای معتدل، جلگه های وسیع وحاصلخیز، رودهای پآب وقابل کشتیرانی وبارندگی فراوان است. بنابراین مردم افریقا برای سازگاری با طبیعت وگذران زندگی باید تلاش بیشتری بکنند.
ج) بله انسان می تواند باهرنوع شرایط کناربیاید وبرشرایط سخت غلبه کند

درس۲۲
فعالیت۱(صفحه۱۴۵):
تصویر شماره۳: برج پیزا در ایتالیا:
تصویر شماره۴: کلیسای سانتاماریا واقع در شهر ونیز ایتالیا:
فعالیت ۳(صفحه۱۴۹):
الف) اهرام مصر و مجسمه ابوالهول
ب) زیرا کشور مراکش درسواحل دریای مدیترانه قراردارد وزیتون نیز از محصولات ویژه آب وهوای مدیترانه ای است.
فعالیت ۴( صفحه۱۴۹):
کاکائو، به دانه های چرب تخمیر شده و خشک شده درخت کاکائو اطلاق می شود. از این دانه ها برای تهیه ی شکلات استفاده می کنند. همچنین به پودر خشکی که با آسیاب نمودن و گرفتن چربی دانه کاکائو به دست می آید هم کاکائو می گویند. این گیاه از نظر خواص و خصوصیات، به قهوه شباهت دارد.
کاکائو را از دانه های درخت کاکائو تهیه می کردند که منشاء این گیاه، نواحی کوهستانی اطراف حوزه ی رود آمازون و همچنین اورینوکو واقع در آمریکای جنوبی بود. این درخت را مردمان تمدن مایا به آمریکای مرکزی شناساندند و بعدها در مکزیک هم کاشته می شد. گیاه کاکائو در هفت میلیون هکتار از اراضی کره زمین کشت می شود. تقریباً ۴۰ درصد از کاکائوی تولید شده در سراسر جهان را سه ناحیه ی ساحل عاج، غنا واندونزی تولید می کنند (هر کدام تقریباً ۱۵ درصد کاکائو تولید می کنند). کشورهای دیگر از جمله برزیل، نیجریه و کامرون به میزان کمتر کاکائو تولید می نمایند. سالانه سه میلیون تن کاکائو تولید می شود. کشورهای هلند و ایالات متحده آمریکا بیشترین تولید فراورده های کاکائو را بر عهده دارند.
موارد استفاده:
ز کاکائو برای مصارف مختلف استفاده می کنند. در تهیه ی انواع کیک، در انواع نوشیدنی و برای تزئین مواد غذایی مختلف و همراه با خامه (خامه شکلاتی) از پودر کاکائو، استفاده می شود.
جدا از خوشمزه بودن و عطر و طعم آن، کاکائو برای سلامتی هم با اهمیت است. این ماده خواص آنتی اکسیدان داشته که ضد سرطان است. کاکائو سه برابر چای سبز، از ابتلا به سرطان جلوگیری می نماید.
کاکائو به عنوان دارویی انرژی‌بخش، شادی‌آفرین و تقویت‌کننده قلب شناخته می‌شود.در بعضی از مطالعات ثابت شده است کاکائو باعث کاهش فشار خون و تنظیم کلسترول بد در خون می‌شود.این گیاه به عنوان ضدعفونی‌کننده و انگل‌کش نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مضرات:(ضررها)
این کاکائوها علاوه بر خواصی که ذکر شد مضراتی برای مبتلایان به برخی بیماری ها دارد :
مصرف بیش از حد شکلات خطر اضافه وزن و پیامدهای ناشی از آن را به دنبال خواهد داشت
در افراد مبتلا به آلرژی‌های غذائی، کاکائو به‌دلیل داشتن میزان زیاد مادهٔ خشک ممکن است آلرژی آنها را تشدید کند.
همچنین این شکلات‌ها در افرادی‌که مبتلا به عارضهٔ کهیر هستند، ممکن است موجب تشدید بیماری شود.
شکلات های تلخ به‌دلیل داشتن کافئین زیاد برای افراد مضطرب باید بسیار محدود شود، زیرا باعث افزایش اضطراب می‌شوند و به دلیل همین کافیئن زیاد در خانمهای مبتلا به بیماری فیبروکیستیک سینه باعث تشدید عوارض بیماری می‌شود.کافئین اسیدمعده را افزایش می‌دهد و ممکن است باعث وخامت زخم‌معده در افراد مبتلا به این بیماری شود.
کافئین ماده‌ای محرک است و تأثیرات آن تا ۲۰ ساعت در بدن باقی می‌ماند. از این‌رو، افراد مبتلا به بی‌خوابی نیز باید از مصرف این‌گونه شکلات‌ها خودداری کنند.
با توجه به این‌که شکلات یکی از موادی است که نسبت آرژینین به لیزین ( از انواع آمینو اسید )در آن زیاد است، به افرادی‌که زمینهٔ تبخال زدن دارند توصیه می‌شود کمتر مصرف کنند .
افرادی‌که کلیه ی سنگ‌ ساز دارند و همچنین افراد مبتلا به سیروز کبدی مصرف این نوع شکلات‌ها به ترتیب به‌دلیل داشتن اگزالات و مس زیاد توصیه نمی‌شود.
افراد دیابتی نیز باید درمصرف ان نهایت دقت را داشته باشند.
فعالیت۵(صفحه۱۴۹):
کائوچو از گیاهان خاصی گرفته می‌شود. در واقع بیش از ۴۰۰ نوع گیاه وجود دارد که از شیرابه آنها مقادیر مختلفی کائوچو به دست می‌آید. قسمت اعظمکائوچوی طبیعی جهان را درخت «هوا برازیلینسیس» تولید می‌کند. این درخت که طول آن به بیش از ۳۵ متر می‌رسد، بومی کشور برزیل است. در حال حاضر، بزرگترین منابع کائوچوی طبیعی جهان در «مالایا» واقع در جنوب شرقی آسیا قرار دارد.
برای تهیه کائوچو ابتدا شکافی در تنه درخت به وجود می‌آورند و سپس شیرابه سفید رنگی را که از شکاف خارج می شود، جمع‌آوری می‌کنند. این شیرابه را پس از آنکه سفت و خشک شد، به صورت ورقه در می‌آورند.. به این ترتیب ورقه‌های کائوچوی خام برای صدور به سایر کشورها آماده می‌شوند. جالب است بدانید که کائوچوی خام، ماده‌ای سست و چسبناک است و خاصیت کشسانی زیادی ندارد. استحکام و کشسانی کائوچو را با افزودن گوگرد افزایش می‌دهند. به این کار «ولکانیزه» می‌گویند. بعد از عمل ولکانیزه، مواد پرکننده (معمولاً دوده کربن) به کائوچو افزوده می‌شود تاکشسانی و قدرت آن باز هم افزایش یابد. پس از طی این مراحل،کائوچوی خام به ماده‌ای با خاصیت کشسانی زیاد تبدیل می‌شود و مورد استفاده قرار می‌گیرد. البته تولیدکائوچو با این روش بسیار گران و پرهزینه است.
کائوچو یا لاستیک جزو مواد بسیار ضروری درزندگی مدرن امروزی است کائوچو به دلیل خواص کشسانی فوق‌العاده‌اش برای ساخت انواع محصولات اعم از لوازم بیمارستانی، وسایل خانگی و اسباب‌بازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ماده در صنعت نیز کاربردهای فراوانی دارد.

کائوچوی طبیعی و مصنوعی
کائوچوی طبیعی در شیره درختی به نام هوا، Hevea وجود دارد و از پلیمر شدن هیدروکربنی به نام ۲- متیل- ۱ و ۳- بوتادین معروف به ایزوپرن بوجود می‌آید. با توجه باینکه در فرمول ساختمانی کائوچو یا لاتکس طبیعی هنوز یک پیوند دوگانه وجود دارد، به همین دلیل وقتی کائوچو را با گوگرد یا سولفور حرارت دهیم، این تک‌پارها، پیوند پی را باز می‌کنند و با ظرفیت‌های آزاد شده، اتم گوگرد را می‌گیرند. در نتیجه کائوچو به لاستیک تبدیل می‌گردد.
حرارت دادن کائوچو با گوگرد و تولید لاستیک را اصطلاحاً ولکانیزاسیون می‌نامند. به همین دلیل، لاستیک حاصل را نیز، «کائوچوی ولکانیزه» گویند. چند نوعی کائوچوی مصنوعی نیز ساخته شده‌اند که از مواردی مانند ۱ و ۳- بوتادی ان و جسمی به نام ۲- کلرو- ۱ و ۳- بوتادین معروف به «کلروپرن» و جسم دیگری به فرمول ۲ و ۳- دی متیل- ۱ و ۳- بوتادین بتنهایی یا مخلوط درست شده‌اند. کلروپرن به راحتی بسپاریده (پلیمریزه) شده و به نوعی کائوچوی مصنوعی به نام «نئوپرن» تبدیل می‌شود.

فعالیت۶(صفحه۱۴۹):

افریقا
اروپا
منابع طبیعی وزیر زمینی
دارای منابع طبیعی و زیر زمینی بسیارغنی است مانند جنگل ها، معادن طلا، الماس ، مس ، نفت و….
نسبت به افریقا معادن محدودی دارد وپاسخگوی صنایع اروپا نیست
وسعت
با سی میلیون کیلومتر مربع مساحت بعداز آسیا دومین قاره وسیع جهان است
با ده میلیون کیلومتر مربع مساحت یکی از قاره های کم وسعت جهان است
جمعیت
نسبت به مساحتش جمعیت کمی دارد

نسبت به مساحتش جمعیت بسیار متراکم دارد
رشدجمعیت
به علت بهبود واکسیناسیون وبهداشت وبالا بودن زاد و ولد سرعت رشدجمعیت بالاست
به علت نوع زندگی وپایین بودن زاد و ولد رشد جمعیت آن بسیار پایین ودر برخی از کشورها منفی است.
محصولات کشاورزی
محصولات کشاورزی آن متنوع است ازمحصولات گرمسیری واستوایی گرفته تا محصولات مدیترانه ای درآن به عمل می آید مانند: قهوه کاکائو پنبه و… که بیشتر به روش سنتی کشت می شود
محصولات کشاورزی آن بیشتر ویژه آب وهوای معتدل است.وبه علت مکانیزه بودن وشیوه های علمی کشت میزان تولید بالاست.
صنعت
صنعت درآن پیشرفت زیادی کرده واز قطب های مهم صنعتی جهان است. وتولیدات صنعتی بخش مهمی از صادرات آنها را تشکیل می دهد.
به دلیل سیاست های استعماری اروپائیان درصنعت رشد نکرده اند وبیشتر تأمین کننده مواد اولیه کشاورزی ومعدنی برای کارخانه های کشورهای صنعتی هستند.

پاسخ فعالیت های فصل دوازدهم مطالعات اجتماعی هشتم

درس ٢٣
فعالیت صفحه ١۵۴
کاربرگه ١٧:
: تنگه برینگ
: اقیانوس منجمد شمالی ، اقیانوس اطلس ، اقیانوس آرام ، خلیج مکزیک
: رود می سی سی پی ، رود میسوری ، جلگه می سی سی پی
: رود آمازون ، جلگه آمازون ، رود پارانا ، جلگه پارانا
: رشته کوه راکی
: رشته کوه آند
: توده آپالاش
: توده برزیل
: کانال پاناما
فعالت ٢ صفحه ١۵۴
: امریکای مرکزی و جنوبی زیرا هردو نزدیک به خط استوا هستندوآب وهوا وپوشش های گیاهی مشابهی دارند.

فعالیت ٣ صفحه ١۵۴
رود آمازون به اقیانوس اطلس میریزد و در کشور برزیل جریان دارد.

فعالیت ۴صفحه۱۵۹
مقایسه امریکای شمالی وجنوبی
عنوان
شباهت ها
امریکای شمالی
امریکای جنوبی
ویژگی های طبیعی
هردو دارای جلگه های وسیع ، رودهای پرآب، رشته کوه های بلنددرسمت غرب و توده های کم ارتفاع وقدیمی در سمت مشرق هستند
-آب وهوای سرد وقطبی ونیزآب وهوای معتدل وسعت زیادی دارد
– وسعت سرزمین های قابل کشت
– دارای آب وهوای گرم ومرطوب استوایی وجنگل های انبوه گرمسیری است
– آب وهوای گرم مداری با یک فصل بارانی ویک فصل خشک با علفزارهای ساوان
دین، زبان و فرهنگ
دین وفرهنگ وزبان هردوقسمت ریشه اروپایی است
-بیشترمردم آن مذهب پروتستان دارند.
– دارای فرهنگ آنگلوساکسون هستند وزبان مردم آن انگلیسی است
– بیشترمردم آن مذهب کاتولیک دارند.
– دارای فرهنگ لاتین هستند و زبان مردم آن اسپانیایی و یا پرتغالی است
اقتصادی
درهر دو قسمت شرایط وامکانات ومعادن منابع طبیعی فراوانی وجود دارد که شرایط را برای رشد آماده کرده است
-ازنظر اقتصادی و صنعتی بسیار پیشرفته اند.
– دارای کشاورزی ودامداری صنعتی وتجاری است
-ازتولید وصادر کنندگان مهم محصولات صنعتی، ماشین آلات وخودرو واسلحه هستند
-ازنظراقتصادی وصنعتی رشد زیادی نکرده است.
-کشاورزی ودامداری آن ازشیوه های سنتی فاصله زیادی ندارد.
-تولید وصادر کننده محصولات کشاورزی ومعدنی به صورت مواد اولیه وخام هستند.
امریکای شمالی:کشور کانادا و ایالات متحده امریکا،
امریکای مرکزی :کشورهای پاناما ،کوبا ،مکزیک وکاستاریکا
امریکای جنوبی :ارژانتین ،برزیل، شیلی واروگوئه

فعالیت ۶ صفحه ١۵٩
آ بشار نیاگارا : آبشارهای نیاگارا، ترکیبی از دو آبشار بسیار بزرگ و یک آبشار کوچک‌تر می‌باشد که بر رودخانه نیاگارا واقع است. از لحاظ موقعیت جغرافیایی آبشار نیاگارا در مرز ایالت نیویورک در آمریکا و کانادا در جنوب استان انتاریو بین دو شهر نیاگارا فالز اونتاریو و نیاگارا فالز نیویورک قرار دارد. آبشاربزرگ‌تر اصطلاحاً به آبشار کانادایی یا آبشار نعل اسب معروف است و آبشار کوچک‌تر به آبشار آمریکایی معروف است.

علت اصلی شهرت آبشار نیاگارا نه به علت ارتفاع آن بلکه به علت عریض بودن آن است. به طور متوسط نزدیک به ۱۱۰ هزار متر مکعب آب از آبشارها در دقیقه سرازیر می‌گردد.آبشارهای نیاگارا درفاصله ی بیست دقیقه‌ای شهربوفالو آمریکا و نود دقیقه‌ای شهر تورنتو کانادا قرار دارد.

فعالیت ٧ ص ١۵٩
متخصصان و دانشمندان کشورهای دیگر با پول و امکانات کشور خودشان درس می خوانند و بعد از مهاجرت دانش و تخصص و مهارت خود
را به جای مردم کشورشان در اختیار کشورهای صنعتی قرار می دهند وموجب عقب ماندگی کشور خود وپیشرفت وتوسعه ی روزافزون کشور مبداء می شوند.

درس ٢۴
فعالیت ۱ صفحه ۱۶۰
جزایر استرالیا به سه دسته تقسیم می شوند که عبارتند از:
الف) جزایرپولی نِزی مانند: فیجی، ساموآ و تونگا
ب) جزایرمیکرونِزی مانند: گوام ، جزایرماریانا ، کارولین
ج) جزایر ملانِزی مانند : جزایرسلیمان، کالدونیای جدید، جزایر مالوکو ، وانواتو

فعالیت ٢ ص ١۶٠
قاره استرالیا در نیمکره جنوبی قرار دارد زیرا در جنوب خط استوا واقع شده است

فعالیت٣ص ١۶٠
استرالیا از طرف مشرق به اقیانوس ارام و ازطرف مغرب به اقیانوس ھند مربوط می شود

فعالیت های ۴، ۵، ۶، و ۷ صفحه۱۶۲
۴: رشته کوه ھا در شرق استرالیا به موازات سواحل اقیانوس آرام کشیده شده اند
۵: درنیمه ی غربی استرالیا فلات غربی و بیابان بزرگ ویکتوریا قرار دارد
۶: جلگه ی مرکزی از ابرفت رو دارلینگ به وجود آمده است و این رود به خلیج بزرگ استرالیا می ریزد
۷: بیابان ویکتوریا

کاربرگه ی شماره ١٨
:اقیانوس ھند و اقیانوس آرام __ : رود دارلینگ ، جلکه ی مرکزی ، فلات غربی
: کشور زلاند نو و پایتخت آن بندر وِلینگــــتُــن ___ : پایتخت کانبرا بنادر مھم سیدنی و ملبورن
: مدار راس الجدی ____ سد بزرگ مرجانی در شمال شرقی استرالیا قراردارد.

فعالیت۱۰-ص۱۶۵
چون این قاره به دست اروپائیان کشف و مورد شناسایی واقع شده اند بنابراین بسیاری از نام های موجود درآن از نام کاشفان و یا از اروپا گرفته شده است.

دانش آموزان عزیز وهمکاران گرامی! جهت بهتر وپربارتر شدن وبلاگ ما را از نظرات خود بی نصیب نگذارید. با تشکر